Welkom bij aflevering 9 in de serie SpelAdvies. Adviseur: Sven, van FORUM-Federatie.

De uitdaging
Een jonge spellenclub in Vlaanderen organiseert een inloop-speeldag. Ze willen vele dorpsgenoten warm maken voor moderne spellen en natuurlijk gelijk de club op de kaart zetten. Het is ook een mooie gelegenheid om de spellenkast van de club wat verder aan te vullen. Ze vragen Sven om advies. Oh ja, een plaatselijke reisagent sponsort het zaaltje. In ruil vraagt hij om op een subtiele manier een reisje naar de Spaanse zon te promoten. De keuze voor het thema Spanje is dus gauw gemaakt.

• Welk spelletje moet in elk geval op tafel klaarliggen om nieuwe spelers een warm welkom te bezorgen?
  
  Laten we dan maar meteen beginnen met een bezoekje aan één van Spanjes mooiste monumenten: het Alhambra. In dit spel zijn de spelers architecten in dienst van de kalief en hebben ze de opdracht om een deel van de beroemde paleizen van het Alhambra op te richten. Met geldkaarten kunnen ze gebouwen kopen. Die moeten ze op een geschikte plek in hun deel van het Alhambra neerleggen. Op drie momenten in het spel worden de punten geteld. De speler die de meeste gebouwen van een soort bezit, krijgt de meeste punten. Wie bij het aanleggen ook een stevige stadsmuur bouwt, krijgt daarvoor bonuspunten. De speler met de meeste punten, wint het spel.
  
  Alhambra is, wat ik noem, een perfect instap-spel. Het thema, de vormgeving en het spelmateriaal nodigen uit tot spelen. Het spel is niet zo moeilijk en de regels zijn helder en duidelijk. Alhambra heeft ook een redelijke geluksfactor. Om beginnende spelers over de streep te trekken is het belangrijk dat iedereen een eerlijke kans heeft om het spel te winnen. Zo hebben de spelers niet steeds het gevoel te moeten opboksen tegen een bende ervaren spelers. Dat houdt het spel spannend en interessant.
  
  
• Met welk gezellig spel kunnen bezoekers onder begeleiding vervolgens wat dieper afsteken?
  
  Ik vind Altamira wel een geschikt opstapje naar het grotere werk. Dit spel biedt een interessante combinatie van verschillende kleinere en bekende spelmechanismen. Voor spelers met wat minder ervaring, is het daarom een toegankelijk spel dat toch een behoorlijke uitdaging biedt.
  
  Kort gezegd komt het erop neer dat de spelers met hun pionnen verschillende gebieden bezoeken. In die gebieden vinden ze de grondstoffen voor het maken van jachtwapens waarmee ze vervolgens op jacht kunnen gaan.
  
  Als meer spelers aan de jacht deelnemen, gaat de buit naar de speler die de sterkste wapenuitrusting kan voorleggen. De gewonnen buit levert punten op en die hebben de spelers nodig om het spel te winnen.
  
  De naam Altamira verwijst trouwens naar een grottencomplex in het noorden van Spanje waar verschillende rotstekeningen van dieren werden gevonden maar behalve dat het ons naar de prehistorie katapulteert, doet het thema er verder weinig toe. Jammer, want hier hebben de makers volgens mij wel enkele kansen onbenut gelaten.
  
  
• Een spel voor twee personen mag natuurlijk niet in de collectie ontbreken. Wat adviseer je?
  
  Ik ben over het algemeen niet zo’n fan van tweepersoonsspellen. In clubverband zou ik zelfs proberen te vermijden dat mensen met z’n tweeën in een hoekje kruipen. Daarom opteer ik hier voor een spel waaraan meer spelers kunnen deelnemen, maar dat ook voor twee spelers uitstekend werkt. En dan kom ik bij Torres uit.
  
  Hier zijn de spelers belast met de taak om de burchten van het door oorlog geteisterde Spanje weer op te bouwen. Dat gebeurt door middel van een actiepuntensysteem. De spelers mogen in elke beurt een aantal punten besteden aan diverse acties. Zo proberen ze niet alleen om grote en hoge burchten te bouwen, maar ook om met hun ridders de beste plaatsen op de burchten in te nemen.
  
  Op drie momenten in het spel wordt er gewaardeerd. Dan krijgen de spelers punten voor de burchten die ze met hun ridders bezetten.
  
  Torres is een enigszins abstract spel, maar het is wel heel elegant uitgevoerd, vind ik zelf. Alleen al kijken naar de manier waarop de burchten in drie dimensies groeien, is een plezier. Het aantal acties waaruit men kan kiezen is beperkt, waardoor het naar mijn gevoel veel vlotter speelt dan andere spellen die gebruik maken van het actiepuntensysteem. Door kleine aanpassingen aan het aantal rondes en bouwstenen, werkt het voor elk aantal spelers optimaal, en dus ook voor twee spelers.
  
  
• De vaste clubbezoekers kunnen misschien met een pittiger spel aan de gang ter inspiratie van de bezoekers?
  
  Dan kies ik resoluut voor El Grande, een meerderhedenspel waarin de spelers strijden om de macht in de Spaanse regio’s van weleer. Hier vormen bied- en actiekaarten de motor van het spel. Met de biedkaarten bepalen de spelers de volgorde waarin ze aan de beurt komen en hoeveel nieuwe caballero’s ze tot hun beschikking krijgen. De actiekaarten laten vervolgens toe om de gewonnen caballero’s naar de regio’s te sturen en om de situatie op het spelbord te manipuleren. Dat laatste verloopt vrij subtiel. Grote, verpletterende zetten zitten er niet in, maar de kaarten laten je wel toe om je strategie langzaam maar zeker ten uitvoer te brengen. Na elke derde ronde worden de punten geteld. Wie de meeste caballero’s in een regio heeft, krijgt er de meeste punten.
  
  Een bijkomend, tactisch wapen is El Castillo of ‘de toren’. Die maakt het mogelijk om caballero’s een tijdje achter de hand te houden en ze pas kort voor een puntentelling aan een regio toe te wijzen. Daardoor kan de balans elke keer weer kantelen.
  
  Het duurt wel even voordat je de finesses van alle verschillende acties leert kennen, maar eens je die onder de knie hebt, speelt El Grande verrassend vlot voor een spel met zulke diepgang. Dat maakt het ook vlot herspeelbaar zonder telkens weer met de spelregels te moeten worstelen.
  
  Ik wil hier toch ook even een lans breken voor Conquistador. Het spel bouwt verder op El Grande en maakt gebruik van hetzelfde biedkaartensysteem. Onze caballero’s gaan nu echter op zoek naar nieuwe, overzeese kolonies. Wie het spel voor het eerst ziet spelen, zal denken dat hij op de zoveelste variant van Carcassonne gestuit is. Conquistador was echter twee jaar vóór Carcassonne op de markt en bezit ook heel wat meer diepgang. Helaas heeft dit spel zich nooit uit de schaduw van El Grande weten los te rukken.
  
  
• Welk bordspel is onterecht vergeten geraakt en moeten ze echt nog tweedehands op de kop tikken?
  
  Voor deze gelegenheid mag Viva Pamplona nog een keer op de speltafel. De spelers bevinden zich in de nauwe straten van het Noord-Spaanse Pamplona en nemen er deel aan het jaarlijkse stierenrennen. Hun enige wapen is een flinke dosis lef, hier voorgesteld door een aantal moedfiches. De spelers verplaatsen hun pionnen dobbelend in de richting van de arena. Aan het einde van elke ronde, komt ook de stier in actie. Ofwel loopt die met de spelers mee in de richting van de arena. Ofwel komt het tot een woede-uitbarsting. In dat laatste geval krijgen de spelers moedfiches als ze zich in de buurt van de woeste stier bevinden. Wie zich eerder op de achtergrond houdt, moet fiches inleveren.
  
  Viva Pamplona is ondertussen al meer dan vijftien jaar oud en dat is ook wel een beetje te merken aan de spelmechaniek, de vormgeving en het thema, dat anno 2008 niet meer helemaal als politiek correct overkomt. De stripachtige tekenstijl zorgt er echter voor dat het allemaal erg luchtig blijft. Het is tenslotte maar een spel…
  
  
• Sven, dank je wel voor je advies. Die spellendag wordt vast een zonnig succes! Tenslotte vraag ik ook jou de bekende slotvraag. Stel: je hebt tijd, geld en spelmakkers genoeg. Hoe ziet jouw ideale speelavond er dan uit, los van dit thema?
  
  Onze spelavond begint al in de namiddag. Zo duurt het lekker lang. Als het even kan, bevinden we ons op dat ogenblik op een terrasje onder één van de platanen van de Alameda de Hercules in Sevilla. Terwijl de warme nacht over de speltafel valt, staat de Cruzcampo lekker koud. Welke spellen er precies op tafel komen, doet er eigenlijk niet zo toe. Met het juiste gezelschap en op tijd een hapje en een drankje, komt het plezier vanzelf. Maar jij wilt natuurlijk titels horen…
  
  Starten doen we met Mississippi Queen, wat ik nog altijd een leuk, mooi en vooral origineel spel vind. Naar mijn gevoel heeft het ook nooit de erkenning gekregen die het verdiende. Alleen daarom al, heeft het bij mij een streepje voor.
  
  Dan wordt het serieus. Ter afwisseling van El Grande en Conquistador mag ook een andere oude favoriet van me, Eufraat & Tigris, op de speltafel. Ook Elfenland, in combinatie met de uitbreiding Elfenland: Elfengold, blijft een toppertje. Ik probeer ook graag nieuwe spellen uit. Recente ontdekkingen zijn bijvoorbeeld Comuni en Die Prinzen von Machu Picchu. Confucius ligt nu bovenaan de stapel met te proberen spellen.
  
  Daarna is het weer tijd voor wat lichter werk. Samurai of Heersers der Woestijn, bijvoorbeeld. Forum Romanum mag natuurlijk ook niet in dit rijtje ontbreken. Sinds dit jaar is ook Jamaica, ondanks de hogere geluksfactor, een vaste waarde in mijn spellenkast.
  
  Afronden doen we met een paar vlotte dobbel- en kaartspelletjes. Fluxx, Hattrick en Lobo 77 liggen dan altijd binnen handbereik.