In de VS is dit spel al bijna een jaar uit, maar de Nederlandse versie is er nu eindelijk ook. Dankzij de heren en dames van Intrafin: Terraforming Mars Ares Expeditie. We hebben intussen meer dan 30 potjes gespeeld en die waren hartstikke leuk.
Uitpakken
Ik had nooit last van het kwaliteitsgebrek van zijn grote broer en vond het zelfs wel lekker 'vintage' spelen met al die versleten kartonnetjes en verkleurde blokjes. Maar toch: de ontwerpers hebben kennelijk geluisterd naar de vele klachten wereldwijd. Ares heeft mooie stevige kaarten met 'linen finish'. Spelersbordjes met verzonken vakjes. Strak artwork. Blokjes die niet afgeven. Er komen prima spullen uit de doos.
Speelwijze
Het spelsysteem van Ares is een combinatie van actiekaarten selecteren en je economie opbouwen. Race for the Galaxy ontmoet Terraforming Mars.
Je begint met 8 kaarten en een bedrijf, ongeveer zoals in Terraforming Mars. En met vijf fase- of actiekaarten waarvan je er elke ronde een kiest om te spelen: ongeveer zoals in Race. Alleen de fases die door de spelers gekozen zijn, worden vervolgens gespeeld. Je kunt ontwikkelen (lees: groene kaarten spelen), bouwen (idem maar dan rode en blauwe kaarten), acties uitvoeren (acties op blauwe kaarten of de bekende standaard terraforming acties), produceren (bij TM aan het eind van elke generatie, in Ares elke keer als deze fase gekozen is), onderzoeken (lees: kaarten trekken). Voila: Een Race systeem met Mars kaarten.
Net zoals zijn grote broer is Ares echt wel next level engine building. Je begint met bijna niks en aan het eind kun je heel erg veel. De opbouw daar naartoe is het mooiste deel van het spel, vanwege het grote aantal strategische keuzes dat je elke ronde hebt. Combineer die keuzemogelijkheden richting een economische take off met het tactische element van actie-selectie en je hebt een prima spelsysteem te pakken. Naar het einde toe gaat dat heel hard en rond je je spel ineens in een paar rondes af. Dát bijtijds zien én erop spelen, is de essentie van Ares.
Speelduur
De lengte van een spelletje Ares is prettig. Ik houd enorm van epische spelletjes Terraforming Mars, maar daar hebben we niet altijd tijd voor. Voor Ares is bijna altijd tijd. Een solo kost 45 minuten max. Met zijn tweeën ben je maximaal een uur kwijt, met meer spelers iets langer. Ter vergelijking: wij spelen het grote Mars in ongeveer anderhalf uur, soms korter en meestal iets langer.
Solo
Ares heeft een geweldige solo. Ik vond de solo van Mars een beetje matig: veel opzettijd voor een beetje 'beat your own score' spelletje. Ik speel liever tegen een neppe tegenstander eigenlijk. Maar bij Ares vind ik dat gek genoeg minder erg. Verliezen vind ik zelfs geen probleem, want de voldoening van het bereiken van een hoger zuurstofniveau of hogere temperatuur is al groot genoeg. Zeker als je de eerste tig ronden denkt dat je het nooit gaat halen, en je in de laatste vijf beurten alsnog enorm gaat scoren op die Marse parameters. Ares heeft een hoog 'volgende keer beter' gehalte. Gestokt bij 8% zuurstof? Dan is het feest als je de volgende keer 12% haalt toch?
Interactie
Belangrijk in spellen: de mate van (in)directe interactie. Die is in Ares een stuk minder groot dan bij Mars. Interactie zit hem alleen in het anticiperen op andermans keuzes, het zorgen dat je met elke gekozen fase iets kunt doen, fasen kiezen die de ander niet verwacht enzovoort. Voor Race is dat precies goed, vooral omdat dat korte vinnige potjes zijn. Bij Ares werkt de net iets langere speelduur dan een beetje tegen. De 'extra' van Ares, het verzorgen van je inkomsten en het schuiven van blokjes, doe je vooral netjes in jezelf. In die zin lijkt Ares dan weer meer op die andere leuke nieuweling, It's a wonderful world: je kiest de kaarten die je speelt, houdt je administratie bij en probeert een economisch wonder te bewerkstelligen vóór de anderen dat doen.
Balans
Minstens net zo belangrijk vind ik. Perfecte balans in een spel vind ik nogal saai, maar er moet zeker evenwicht zijn. Goede kaartspellen hebben dat; misschien niet elk individueel potje, maar wel als je het vaker speelt. Wingspan is een topper op dat gebied en zo ook Dominion. En Terraforming Mars natuurlijk. Ares is helaas niet zo goed uitgebalanceerd als zijn grote broer. De kaarten die je krijgt kunnen zo goed of slecht zijn, dat ze je spel maken of breken. Het actie selectie systeem werkt dan heel erg voor of tegen je. Als je je motor dankzij enkele superkaarten eerder hebt lopen dan de ander, is elke fase goed voor jou en slechter voor de ander.
Intermezzo
Er schijnt een uitbreiding aan te komen waarin de mijlpalen en onderscheidingen uit Terraforming Mars weer terug komen. Dat komt de interactie en mogelijk ook de balans zeer ten goede. Misschien maken we ze wel alvast zelf. Bijvoorbeeld 'mijlpalen' met drie punten voor de eerste speler die tien groene/blauwe kaarten heeft gespeeld, of de eerste die alle productiemarkers op minimaal 1 heeft staan, de eerste met 5 bos fiches enzovoort. Of/en 'onderscheidingen' met 5/2 punten voor degene die de eerste/tweede plaats heeft als het gaat om terraform niveau vóór eindtelling, meeste bos OP, meeste warmteblokjes enzovoort...
Herspeelbaarheid
De herspeelbaarheid is heel hoog. Niet verrassend met meer dan 200 unieke kaarten. We hebben nu al best veel potjes gespeeld en nog lang niet alle mogelijkheden gezien. Wel vraag ik me van een aantal typische 'TM kaarten' af wat je ermee kunt. Ik bedoel dan de kaarten die op allerlei manieren punten opleveren, of kaarten die rondklooien met bacteriën of dieren. Wat ook weer punten oplevert. Wij zijn zo gericht op de economische race naar het eindspel, dat we die puntenkaarten toch vaak weer verkopen. Maar misschien zien we nog iets niet.
Conclusie
Terraforming Mars Ares Expeditie combineert het beste van twee topspellen tot een erg leuk nieuw spel. Het actie selectie systeem van Race for the Galaxy past verrassend goed op het economische machientje bouwen van Terraforming Mars. Ares haalt misschien niet het niveau van beide grootheden, daarvoor is er net te weinig interactie en balans en soms ook te weinig spanning. Toch is Ares leuk genoeg om vaak te spelen omdat het soepel speelt, snelheid heeft en een hele goede climax naar het einde.
.