Tamara Bakker
Na twee columns over spellen en verkiezingen/democratie vond ik het tijd voor een column over spellen en dictaturen. Slechteriken spreken tot de verbeelding en volgens de Vlaamse dichter Van Acker is een dictator daar de overtreffende trap van. Van Acker: "Ik verkies een gangster boven een dictator. De een doodt zijn vijanden, de ander zijn vrienden. "
Talloze wargames hebben de Tweede Wereldoorlog als thema. Zij gaan in het algemeen vooral over de strijd en niet over de onderliggende dictaturen. Toch zijn er wel spellen die specifiek gaan over de onderliggende dictaturen.
Een zeer bedenkelijk voorbeeld hiervan is het spel Juden Raus, gepubliceerd in 1936. Volgens boardgamegeek is het een mix tussen Monopoly en Halma waarbij het doel van het spel al blijkt uit zijn titel. Op bgg is al een tijd een discussie gaande of dit propagandistische spel überhaupt op bgg zou moeten staan.
In het Deutsches Spielemuseum was enkele jaren geleden een tentoonstelling over spellen in de voormalige DDR. Allerlei voorbeelden van spellen uit Honeckers arbeidersstaat passeerden de revue. Vaak was het spelplezier in zo’n spel ondergeschikt aan het doel om reclame te maken voor de socialistische heilstaat.
De spellen Kolejka en Es geht seinen Gang geven een beeld van het dagelijks leven in het communistische Polen en in de DDR. Kolejka betekent letterlijk rij. Het spel gaat over het eindeloze wachten om dagelijkse levensmiddelen te kunnen kopen. Sommige mensen dringen voor, en uiteraard gaat de partijtop boven iedereen.
Revenge of the dictators pakt het generieker aan. Dit eerste spel van de Nederlandse uitgever Black Box Adventures laat de spelers dictatortje spelen en de VS overnemen. Het spel werd op Essen gepresenteerd in stijl: in militaire jas, maar met hawaishort om aan te geven dat we het allemaal niet zo serieus moeten nemen…
Dictatoriaal gedrag is bij échte coöperatieve spellen zoals Pandemie fnuikend voor het spelplezier. Het komt soms voor dat een speler als een semi-dictator het spel overneemt en bepaalt dat de dokter naar Karachi moet, de wetenschapper naar Parijs en de onderzoeker naar Bogotá. Met name bij grote niveauverschillen en een groot ego van de semi-dictator kan dit gebeuren. Exit spelplezier voor de rest.
