Op een plompverloren dag werd ik wakker en dacht ik: “Het wordt dringend tijd dat ik eens ga rondzwerven (to roam) in de wildernis van Arzium.”. Ik hoor jullie denken: “Arzium bij god”. Ja; ik weet het, als je bordspellen ontwikkelt of wil spelen heb je behoorlijk wat fantasie nodig. Arzium, beste mensen, is een denkbeeldige wereld, gecreeërd door de Amerikaanse spelontwerper Ryan Laukat. Die Laukat heeft de gewoonte om bijna al zijn spellen in Arzium (Above and Below of Near and Far bijvoorbeeld) te laten plaatsvinden. Dus ook Roam. Blijkbaar is er ergens een vreemde stof in de lucht van Arzium verspreid waardoor alle soorten karakters versuft en gedesoriënteerd rondzwerven. Het is onze taak om die mannen én vrouwen terug op het rechte pad te helpen. Arzium hou uw vast, we komen eraan!
Roam telt 43 speelkaarten. Iedere kaart heeft een landzijde (bestaande uit zes vakjes) en een karakterzijde. Bij het begin van spel wordt er een raster gemaakt van zes kaarten (3 op 2) die met de landzijde naar boven worden neergelegd.
Iedere speler krijgt drie startkaarten en 24 reisstenen in zijn kleur. Iedere startkaart is een karakter met een specifieke eigenschap (lees patroon hoe je reisstenen op de landkaarten kan leggen). De startkaarten van de spelers hebben allemaal hetzelfde patroon. Dus iedere speler start met gelijke middelen. Er wordt een startspeler gekozen (wie laatst in Arzium geweest is bijvoorbeeld, geintje natuurlijk). De tweede en derde speler krijgen één munt, de vierde speler als die er is krijgt twee munten). Munten heb je nodig om artefacten (zie straks) te kopen of bijkomende reisstenen te mogen plaatsen bij bepaalde patronen of om bij gelijkspel een karakterkaart te claimen (zie verder).
Je kan Roam met of zonder artefacten spelen. Een eerste spel is misschien aangeraden om de artefacten nog niet te gebruiken om zodoende eerst de basistechnieken van het spel in de vingers te krijgen. Maar vanaf een tweede potje is het toevoegen van de artefacten een absolute meerwaarde. Artefacten zijn niet goedkoop, maar ze genereren extra acties tijdens het spel alsook overwinningspunten op het einde van het spel. Als je de artefacten gebruikt, leg je er vier open op tafel. De rest vormt een gedekte trekstapel.
Roam wordt in beurten gespeeld. De startspeler begint. Daarna wordt er met de wijzers van de klok verder gespeeld. Het spel stopt als een speler in zijn beurt een tiende karakterkaart verwerft. De ronde wordt nog ten einde gespeeld zodat alle spelers evenveel beurten hebben.
Wat doet een speler in zijn beurt? Wel, hij kiest een van zijn karakters en plaatst reisstenen exact volgens het patroon van die kaart in het speelgebied. De speler moet alle reisstenen van het patroon binnen het speelgebied plaatsen. Als er volgens het patroon een reissteen buiten het speelveld dient geplaatst te worden, dan mag je geen enkele steen plaatsen. Opgepast, er mag maar één reissteen in elk veldje van het speelgebied staan. Staat er al een steen (eigen of van een tegenstander) op een veld dan sla je dat veld over en plaats je volgens het patroon dus een steen minder. Je moet de stenen ook exact volgens het patroon plaatsen, je mag dus het patroon niet draaien.
Sommige patronen hebben een blanco vierkant. Dit betekent dat dit een steen is die je mag maar niet moet plaatsen. Als je die steen wil plaatsen, betaal je twee munten. Omdat je die steen niet moet plaatsen, mag dit blanco vierkant buiten het spelgebied vallen. Op bepaalde velden in het speelgebied zijn munten afgebeeld. Als je daar een reissteen plaatst, ontvang je de afgebeelde munten. Dit is dus de manier om aan geld te geraken.
Als de stenen geplaatst zijn, draai je het gekozen karakter om. Dit betekent dat in een volgende beurt je dit karakter niet kan kiezen. Karakters (en gebruikte artefacten) mogen terug omgedraaid worden als bij het begin van een beurt alle karakters omgedraaid liggen. Wil je vroeger terug gebruik maken van bepaalde karakters, dan mag je ook de karakterkaarten omdraaien als je één muntstuk betaalt voor alle karakters die nog open liggen.
Als je tijdens jouw beurt de laatste steen (de zesde dus) op een landkaart legt, dan is die kaart voltooid. Je hebt op die manier een ronddwalend karakter gevonden. Wie krijgt nu die karakterkaart? Wel de speler die de meeste reisstenen op de kaart geplaatst heeft, wint de kaart. Is er een gelijkspel dan bieden alle spelers met evenveel stenen voor de kaart. Te beginnen met de speler die aan de beurt was (de andere spelers volgen in wijzerzin) doet iedere speler één bod. Je biedt met munten (het startbod mag nul zijn). Een volgende speler verhoogt het bod of past. De speler met het hoogste bod krijgt de kaart. De andere spelers die reisstenen op de kaart geplaatst hadden, ontvangen één muntstuk.
De gewonnen kaart wordt bij de eigen karakters toegevoegd. Ieder gewonnen karakter heeft natuurlijk zijn eigen patroon maar ook overwinningspunten. En op het einde van spel zal diegene winnen met de meeste overwinningspunten. De punten op de kaarten variëren van 1 tot 5. De meeste kaarten hebben een waarde 2 of 3. Er is bijvoorbeeld maar één vijf in het spel.
Op het einde van zijn beurt kan een speler indien hij dit wenst nog een artefact kopen. Artefacten leveren ook overwinningspunten op (1 tot 4, ook hier is er maar één vier) maar genereren ook speciale acties die je tijdens een beurt kan gebruiken. Ook hier geldt dat een gebruikt artefact omgedraaid wordt en pas kan hergebruikt worden als de karakterkaarten worden omgekeerd. Voorbeelden van extra acties zijn bijvoorbeeld het gratis plaatsen van extra reisstenen (blanco vierkantjes), het draaien van het patroon, reisstenen van medespelers vervangen door eigen stenen, extra munten ontvangen of één van je karakterkaarten omdraaien (open of gedekt). Die laatste actie kan je bijvoorbeeld bij het begin van jouw beurt gebruiken om de enige open kaart om te draaien. Alle kaarten zijn dan gedekt en kan je terug open leggen.
De beurten van de spelers volgen elkaar op tot iemand tien karakterkaarten (startkaarten inbegrepen) in zijn bezit heeft. De ronde wordt ten einde gespeeld. Wie de meeste overwinningspunten heeft, wint Roam.
Och ja, er zijn nog twee varianten. De buitenpostvariant is het toevoegen van één extra kaart, de buitenpost. De speler die als eerste een reissteen van een andere speler weet te omsluiten (je hebt daarvoor 8 eigen stenen) nodig, wint de kaart. De buitenpost is 3 punten waard.
Een tweede variant is de stapelvariant. In die variant mag je een tweede steen plaatsen bovenop een andere steen. Dat kan helpen om een meerderheid op die kaart te krijgen.
Copyright Eric Kalchio
Die Ryan Laukat is een speciale. Hij heeft niet alleen zijn eigen uitgeverij, Red Raven Games, waar hij zijn eigen spellen uitgeeft. Maar hij zorgt ook iedere keer zelf voor het grafisch ontwerp. En het dient gezegd zijn spellen ogen, volgens mijn mening, bloedmooi. En aangezien hij zijn eigen fantasiewereld gecreëerd heeft, waar binnen zijn spellen zich afspelen, probeert hij ook voor een rode draad te zorgen.
Thematisch is Roam niet het sterkste spel. Geef toe, verloren gelopen karakters tot leven wekken om daarna gebruik te maken van hun patroon om steentjes op een andere kaart te mogen plaatsen. Je hebt al veel fantasie nodig om je in het thema in te leven. In wezen is Roam een eenvoudig spelletje. Je plaatst stenen op kaarten om overwinningspunten te scoren. Bij het plaatsen van reisstenen probeer je in het begin vooral munten te scoren en let je niet zozeer op patronen en overwinningspunten.
Nochtans zijn die bijkomende patronen heel belangrijk als je het spel wil winnen. Sommige van die dingen zijn niet zo handig en als je die iedere keer moet gebruiken vooraleer je aan jouw goede patronen toekomt zijn jouw tegenstanders vaak al met heel wat karakterkaarten aan de haal gegaan. Dus goeie tip. Ga voor patronen waar je veel reisstenen mag of kan plaatsen.
Geld is belangrijk in het spel, je kan er nooit genoeg van hebben. Vaak is de verscheurende keuze die je moet maken of je gaat voor een meerderheid van stenen op één kaart of voor extra geld. Winnen of verliezen kan hiervan afhangen en je moet dus een juiste balans vinden tussen het verwerven van fondsen en het winnen van kaarten. Vergeet niet dat diegene die wint niet noodzakelijk diegene is die de meeste kaarten verworven heeft. Als je een kaart hebt die vier overwinningspunten waard is, is die evenveel waard als twee kaarten met twee punten. Zorg dus dat je klaar bent als die kaarten in het spel komen.
Veel van de te verwerven karakterkaarten bevatten patronen met blanco vierkantjes. Die komen pas tot hun recht als je voldoende munten hebt om die extra stenen te kunnen plaatsen. Dus nog eens verlies het geldaspect niet uit het oog. Die munten heb je sowieso nodig als je af en toe een artefact wil kopen. Wees zuinig bij het aankopen van die dingen. Ze zijn duur. Maar vaak zorgen ze voor die extra actie die je nodig hebt om voor de winst te gaan. Dus koop wijs op het gepaste moment.
En dat is nu de meerwaarde van Roam. Het lijkt ogenschijnlijk een eenvoudig spelletje. Steentjes plaatsen, kaartje winnen, punten scoren. Maar er zit zoveel meer in dit ding. Als je het een aantal keer gespeeld hebt, ontdek je de finesses van het spel. Ik vond hem het leukst met drie spelers. Met vier spelers krijg je vaak niet de kans om voor bepaalde kaarten te strijden. En je bent dan afhankelijk van de nieuwe kaarten die in het spel komen als je aan de beurt komt. Dit kan mee- of tegenvallen. Met drie is die geluksfactor iets minder. Ook perfect speelbaar met twee spelers.
Roam, eenvoudige regels, snel uitgespeeld, klaar in een halfuurtje. Ik vind hem leuk.
- Roam (White Goblin Games, 2021)
- Auteur: Ryan Laukat
- Artwork: Ryan Laukat
- 2-4 spelers vanaf 8 jaar
- 40 minuten
- https://whitegoblingames.com/game/roam/
- Adviesprijs: 24,95 euro