Het leven in spellenland verloopt meestal gemoedelijk en rustig. Meestal, want soms veroorzaakt een nieuwe titel een schokgolf om ‘U’ tegen te zeggen. In de naweeën daarvan ontspruiten ‘net-niet-kopieën’ als bloesems in de lentezon.
Vaker slappe dan sterke afkooksels overspoelen onze rustige habitat. Commercieel ingestelde bedrijven wrijven zich in de handen, de minder geïnformeerde speler ziet door het bos de bomen niet meer. (De Kolonisten van) Catan opende de poorten van een nog te ontdekken gebied. Intussen bepalen spellen als Puerto Rico, Carcassonne, Machiavelli, Caylus, Regenwormen, weerwolven, Jungle Speed, Dominion, Ticket to Ride en Dixit de glooiingen van het landschap.
Een zelfde status is Escape Room The Game toebedeeld. Als eerste bracht dit spel een ‘escape-room-ervaring’ de huiskamer binnen waardoor het tijdperk van de ‘escape games’ uit de startblokken schoot. Inmiddels zijn ook Unlock, Exit en Pocket Escape gevestigde waarden.
Keuzestress? Laat mij je helpen.
Escape Room The Game wordt gespeeld met een chrono decoder. Een op een schatkist lijkend bakje waarin 4 sleutelgaten en een aftelklok passen. De puzzels bestaan meestal uit een centrale map en een aantal bewijsstukken. De sleutels dragen verschillende markeringen en vormen waarnaar de puzzels verwijzen. Door de puzzels op te lossen, proberen de spelers de juiste combinatie van sleutels te vinden. De juiste combinatie levert het vervolg van het verhaal en nieuwe puzzels op, een foute combinatie invoeren resulteert in een tijdstraf. De resterende tijd wordt weergegeven op de decoder. De basisversie bevat 4 verschillende scenario’s.
Foto: Sonja und Michael
Unlock bevat 3 scenario’s die telkens uit 60 kaarten bestaan. Deze kaarten dragen op de achterzijde een cijfer of letter. Je leest het verhaal op de eerste kaarten waarna je één kaart draait die de startkamer toont. Voorwerpen en deuren zijn aangeduid met cijfers of letters. Je mag deze kaarten uit de gedekte stapel zoeken en open op tafel leggen. Ze verschaffen extra uitleg over een voorwerp, deur of machine.
De kaarten waarop voorwerpen staan hebben een blauwe of rode bovenkant. Om na te gaan of voorwerpen met elkaar combineren, moet je de waarde van de kaarten optellen. Het resultaat bepaalt welke kaart je vervolgens mag omdraaien. Dit kan de oplossing of een straf zijn (invoeren in de app). Als het resultaat niet in de stapel kaarten te vinden is, zit je helemaal op het verkeerde spoor. Kaarten met een gele bovenkant zijn codes. Je moet de code invoeren via de app. Kaarten met een groene bovenkant zijn machines die je moet leren gebruiken. Juiste combinaties of codes en het juist gebruik van machines zorgen ervoor dat je steeds nieuwe kaarten aan het avontuur toevoegt. Uiteindelijk is de stapel kaarten leeg en beëindigt een laatste goede code het spel.
foto: Spiel 2017
Exit werkt aan de hand van een boekje, een aantal aanwijzingen, kaarten en een decodeer schijf die uit 4 cirkels bestaat. Op de schijf staan verschillende symbolen en tekens. Het boekje bevat een variatie aan puzzels waarvoor je een oplossing moet zoeken. Elke puzzel heeft een eigen symbool die ook op de buitenste cirkel van de schijf voorkomt. Als je denkt dat je een oplossing gevonden hebt, draai je de andere schijven van het rad in de juiste positie onder het passende symbool van de buitenste cirkel. Het cijfer dat daarna zichtbaar is op de binnenste ring, verwijst naar een nieuwe kaart waarmee je in het beste geval andere puzzels kunt oplossen.
Foto: Lili D.
Pocket Escape bevat enkel kaarten. De eerste kaarten schetsen het verhaal en leren je hoe het spel gespeeld wordt. Kaarten tonen voorwerpen of puzzels. De oplossing van een puzzel staat op de achterkant van de kaart. Als je denkt dat je een puzzel hebt opgelost, draai je de kaart ter controle om. Je gaat sowieso verder in het verhaal, ook al was de oplossing fout. Je hebt telkens maar 1 kans om de oplossing te zoeken, daarna wordt die je in de schoot geworpen.
Foto: Wouter Kordewiner
Wat betreft speluitleg scoren alle titels goed. Die is duidelijk en bondig waardoor je in geen tijd aan het ontsnappen bent.
Escape Room The Game bevat wat uitleg over de chrono decoder en de sleutels, Exit doet hetzelfde met de decodeer schijf.
Unlock werkt met een makkelijk te begrijpen spelregelboekje en een tutorial set die uit 10 kaarten bestaat.
Pocket Escape vat de spelregels samen op de eerste kaarten, tijdens het spel worden nieuwe regels op dezelfde manier uitgelegd.
Elk spel werkt met hints. Escape Room The Game bevat een aantal hintkaarten met een tijdsaanduiding die aangeeft wanneer je de hint mag lezen. Om de kaart te kunnen lezen moet je ze achter een rood plastiekje schuiven.
Unlock maakt gebruik van de app voor het geven van hints. Je voert het nummer van de kaart waarvoor je een hint wilt in en de app zet je verder op weg. Veelal kan je op die manier ook een tweede hint en de oplossing opvragen. Je kan de app ook instellen zodat er automatisch tips gegeven worden als er verborgen voorwerpen te vinden zijn.
Exit voorziet voor elke puzzel 3 hintkaarten (twee tips en de oplossing).
Pocket Escape bevat twee hintkaarten. Daarop staan meerdere kaartnummers met daarbij telkens een hint in spiegelschrift.
Unlock en Escape Room The game genieten mijn voorkeur. Unlock vanwege de prima hints, ze helpen je op weg zonder te veel prijs te geven. Escape Room The Game omdat de hints gelinkt zijn aan de tijd, op die manier kan je achterhalen of je op schema zit. Exit koppelt het aantal hintkaarten dat je gebruikt aan een puntensysteem. Het gebeurt dat je van de eerste hintkaart niks wijzer wordt omdat je dat deel van de puzzel al had opgelost, toch kost dat wat punten.
Pocket Escape staat onderaan op de lijst. De hints zijn wel relevant, maar als je overtuigd bent van een verkeerde oplossing merk je dat pas na het draaien van de kaart. Een hint opzoeken is in dat geval zinloos.
Visueel scoren Escape Room The Game en Unlock het best. De Chrono Decoder en de app vind ik sfeervoller dan het spelmateriaal van Exit en Pocket Escape. De aftelklok van de Chrono Decoder is voor alle deelnemers goed zichtbaar wat met een app op tablet of gsm niet altijd het geval is.
De prijs voor het mooiste artwork geef ik aan Unlock, dat er met verve in slaagt om verborgen voorwerpen daadwerkelijk ‘visueel’ te verbergen. Exit vind ik net iets minder sterkt uit de verf komen, het papier van het boekje met puzzels en het karton waaruit het spelmateriaal bestaat is nogal dunnetjes.
Naar mijn gevoel benadert Escape Room The Game het best de realiteit. Daadwerkelijk sleutels in de decoder steken en zien wat er gebeurt, voelt realistischer aan dan het optellen van kaartnummers of het zelf ingeven en aanduiden van straftijd of strafpunten. Een Escape ervaring duurt per definitie 1 uur en dat wordt door Escape Room The Game vrij goed benaderd. Ik bedoel daarmee dat ik bij de andere titels minder de tijdsdruk voel om de puzzels binnen het uur op te lossen.
Unlock heeft het nadeel dat je na een tijd de nummers op de kaarten uit het hoofd kent waardoor je al dan niet bewust op zoek gaat naar combinaties met het gekende nummer als resultaat. De strafkaarten zijn een poging om dit te verhinderen maar het systeem is niet helemaal waterdicht. Het kan ook dat je een totaal verkeerde kaart draait en daardoor de oplossing van een puzzel vindt die volgens het scenario nog niet opgelost kan worden.
De decodeerschijf van Exit is dan wel inventief, het puzzelboekje voelt echter aan als een - ik kan het niet anders verwoorden - 'puzzelboekje'.
Pocket Escape bezit een vreemde kronkel, je krijgt slechts één kans om een puzzel op te lossen, ik vind het ook het meest lineaire escape spel.
Escape Room The Game en Exit zetten makkelijk 4 spelers aan het werk. Unlock en Pocket Escape vind ik leuker met 2 of 3 spelers vanwege de zichtbaarheid van de kaarten. Het is handiger dat alle spelers aan dezelfde zijde van de tafel zitten.
Alle spellen hebben scenario’s in verschillende moeilijkheidsgraden en bieden een degelijke variatie aan puzzels. Exit scoort daarin misschien net iets beter dan zijn concurrenten. Bij Unlock, Exit en Pocket Escape wordt je eindresultaat berekend afhankelijk van de verstreken tijd en het gebruikte aantal tips. Persoonlijk ben ik daar minder gevoelig voor, die score interesseert me bitter weinig. Ofwel ontsnap je ofwel niet.
Over de verhouding prijs-kwaliteit niks dan lof. Escape Room The Game kost je 35€ à 40€ voor 4 scenario’s. Een extra scenario kan voor 10€ aangeschaft worden. Unlock biedt 3 scenario’s voor 25€. Exit kan je kopen voor om en bij de 15€, de prijs van Pocket Escape schommelt tussen de 9,5€ en 11€. Zeer democratische prijzen als je bedenkt dat je voor een avontuur in een echte escape room makkelijk 20€ per persoon neertelt.
De herspeelbaarheidsfactor van een escape spel is vanzelfsprekend nihil maar je pleziert ongetwijfeld andere spelers met jouw ‘uitgespeelde’ exemplaar. Je reset dan als het ware de escape room. Alleen in het geval van Exit valt dat tegen, het puzzelboekje en heel wat van het spelmateriaal is voor eenmalig gebruik bestemd.
Mijn conclusie is dat je in alle gevallen waar voor je geld krijgt. Als ik alle détails in overweging neem en superkritisch ben, gaat mijn voorkeur naar Escape Room The Game omdat die het meest bij de realiteit aanleunt en door heel wat doelgroepen gespeeld kan worden.
Unlock vind ik minder geschikt voor 4, 5 of 6 spelers, wel ideaal voor twee. Ik voeg er graag aan toe dat mijn kinderen gek zijn op Unlock en dat niet alleen omdat ze daarbij op tafel mogen zitten.
Exit raad ik de meer geoefende ‘escaper’ aan. De puzzels leken ons het meest gevarieerd en uitdagend.
Pocket Escape is degelijk maar speelt toch een klasse lager dan zijn concurrenten, Pocket Escape voelt het minst sfeervol aan.
In elk geval bieden deze spellen een waaier aan uitdagingen en afwisseling voor iedereen die verlekkerd is op een escape ervaring. Ik ben enthousiast maar laat niet na om af en toe ‘in het echt’ te escapen. Wie weet kan dat binnenkort in het West-Vlaamse Izegem. Ik heb mij laten vertellen dat er daar een ‘specialleke’ in opbouw is.
- Exit (999 Games, 2017), Inka en Markus Brand, 1-4 spelers, 12+, 15€
- Escape Room The Game (Identity Games 2016), 1-4 spelers, 16+, 35€
- Unlock (Space Cowboys 2017), Alice Carroll, Thomas Cauët, Cyril Demaegd, 1-6 spelers, 10+, 25€
- Pocket Escape (999 Games, 2017), Martino Chiacchiera, Silvano Sorrentino, 1-4 spelers, 12+, 10€
