“Wij zijn piraten van de zee. En al wie zin heeft vaart maar mee. Wij zijn piraten, piraten, piraten van de zee.” Ik weet niet of onze Nederlandse vrienden voldoende vertrouwd zijn met Samson en Gert. Maar bovenstaande hoogstaande literatuur komt uit één van hun liedjes. Awel, we zijn dus piraten en we hebben een schatkaart van Kadora. Op dat magische eiland is een grote schat vol met diamanten verborgen. Dus wij daarheen. Blijkt die zever nog te kloppen ook. We vinden daar de schat van ons leven, hijsen dat ding aan boord en kiezen het ruime sop. Niks van dus. Blijkt die vervloekte schat effectief betoverd te zijn. Als we ooit terug naar huis willen, zullen we niet al te inhalig mogen zijn. Kadora, waren we er maar nooit naar afgevaren!
De schat van Kadora bestaat uit 72 speelkaarten. Zes verschillende kleuren, drie soorten diamanten. Iedere diamantensoort heeft dus vier kaarten van een kleur. De kaarten zijn genummerd van 1 tot 5. Er ontbreekt dus per gekleurde diamant één van die waarden. Bij het begin van het spel worden alle 72 kaarten door elkaar geschud. Afhankelijk van het aantal spelers gaan een aantal kaarten uit het spel (18 bij 2 spelers, 6 bij 4 spelers). Iedere speler krijgt vier kaarten. Aan de achterzijde van de kaart zie je de kleur van de kaart. Zo kan iedere speler volgen van welke kleur een speler kaarten in zijn hand heeft.
Daarna maak je met 12 kaarten een vierkant (een vierkant van 4 op 4). De binnenste vier plaatsen zijn leeg. Daar kunnen spelers straks kaarten leggen. Met de overgebleven kaarten maak je twee trekstapels. Spreid de trekstapels in twee overlappende rijen en leg die aan weerszijden van het vierkant. De kleur is op die manier zichtbaar voor iedere speler.
Je gaat me nu niet geloven, maar de speler die als laatste op een eiland is geweest, begint het spel. Een spelersbeurt bestaat uit vier stappen:
1. Een speler mag gewonnen kaarten weggeven (niet verplicht).
2. Daarna speelt hij een kaart uit zijn hand en legt die op tafel. Als de voorwaarden vervult zijn, mag hij nu kaarten van tafel nemen en voor zich neerleggen.
3. Hij neemt een kaart van een van de trekstapels.
4. En hij vult de tafel terug aan.
In de schat van Kadora is het eigenlijk zo dat iedere kaart die voor je neerligt, negatieve punten kunnen zijn. Dus eigenlijk wil je liefst geen kaarten (lees diamanten) in je bezit hebben. Je kunt negatieve punten vermijden als je de meerderheid in een kleur hebt (lees meest punten in die kleur). Die diamanten mag je namelijk omdraaien. Ze tellen dus niet mee als negatieve punten. Wie de minste negatieve punten wint het spel. Let wel, als je het spel wilt winnen, moet je minstens in één kleur de meerderheid hebben.
Dus de eerste stap in een spelersbeurt, het weggeven van kaarten, is belangrijk om van de diamanten die je niet wilt, af te geraken. Enige nadeel is dat je stap 1 pas mag uitvoeren als je op dat moment de baas in de kleur van de diamanten bent die je wil weggeven. Bijkomende voorwaarde is dat je de kaarten maar mag geven aan een speler die nog geen kaarten in die kleur heeft.
De belangrijkste stap is het neerleggen van een kaart op tafel. Je legt die kaart op één van de vier open plekken in het vierkant. Daarna tel je de waarden op van alle kaarten in de kolom waar je jouw kaart gelegd hebt. Is die waarde minstens tien of hoger, dan moet je alle kaarten nemen die dezelfde kleur of dezelfde soort diamant hebben als de door jou neergelegde kaart. Die kaarten leg je voor jou neer, gesorteerd per kleur. Daarna tel je de rij waarin je jouw kaart gelegd hebt. Ook hier neem je onder dezelfde voorwaarden kaarten.
Uitzonderlijk kan het zijn dat je geen kaarten mag opnemen en dat het vierkant volledig gevuld is. Dus er zijn geen lege plekken voor een volgende speler. Dan moet je alle kaarten in de kolom respectievelijk rij nemen die geen enkele overeenkomst hebben met de gelegde kaart (niet dezelfde kleur en niet dezelfde diamantsoort).
De kaart die je in stap 3 mag trekken, neem je bovenaan een van beide trekstapels. Als beide trekstapels leeg zijn, wordt het einde van het spel ingeluid. Iedere speler krijgt daarna namelijk nog een beurt en dan stopt het spel.
In stap 4 vul je de tafel aan met kaarten uit de trekstapel tot er weer slechts maximaal vier lege plaatsen zijn. Zijn er op het einde van jouw beurt minder dan vier lege plekken, dan sla je deze stap over.
Eens alle spelers hun laatste beurt hebben volbracht, leg je de kaarten die je nog in jouw hand hebt ook voor je neer. De eindtelling volgt. De kaarten van de kleur waarin je de hoogste waarde hebt, draai je om. Daarna tel je de waarden op van de kaarten die nog open liggen. Wie de minste punten heeft, wint. Let wel, om te kunnen winnen, moet je minstens in één kleur de meerderheid hebben.
De schat van Kadora is een spel van de Spaanse spelauteur Felix Bernat Julian. Hij won in 2018 de Cartamundi Special Prize in de Premio Archimede, een spellenprijs georganiseerd door het Italiaanse StudioGiochi. Bernat won die prijs met zijn kaartspel Conclave X. De schat van Kadora is de Nederlandse hertaling van Conclave X. Het Duitse Piatnik geeft Conclave X uit als Kleine Kläffer. Terwijl in Conclave X (zal in 2021 uitgegeven worden als Conclave door Reverse Games) de kaarten tovenaars voorstellen, zijn het in Kleine Kläffer kleine hondenrassen die de hoofdrol spelen.
Waarom 999 games koos voor diamanten en hun betoverde schatverhaal is voor mij een raadsel. De Nederlandse spelregels verschillen op een paar punten met de Duitse regels van Kleine Kläffer. Jammer genoeg, komen de verschilpunten het spel niet ten goede.
Toen we Kadora een eerste keer speelden was stap 1 in een spelersbeurt totaal onbegrijpelijk. Waarom zou je in hemelsnaam de kaarten van een kleur weggeven waarin je op dat moment een meerderheid bezat? Oke, je kan misschien vermoeden dat een andere speler je nog zou voorbijsteken, waardoor die kaarten negatieve punten zouden worden. Maar zo goed als geen enkele speler maakte in de potjes die wij speelden, gebruik van deze mogelijkheid. Waarom zit deze stap er dan in? Toch wilde je wel af en toe kaarten weggeven, maar omdat je geen meerderheid had op dat moment, mocht dit niet.
In de Duitse versie mag je in stap 1 alle kaarten van een bepaalde kleur weggeven, zonder dat je de meerderheid in die kleur hebt. De enige voorwaarde is dat de speler aan wie je de kaarten geeft, nog geen kaarten in die kleur mag hebben. Kijk, dit lijkt me logischer en beter en op die manier zal je stap 1 veel meer gebruiken en vergroot je het pestelement in dit ding. Ik begrijp niet waarom 999 games de spelregels aanpaste? We spelen het voortaan volgens de Duitse versie en het spel wordt in onze ogen leuker.
Een tweede frustratie was dat in de Nederlandse spelregels niet duidelijk is, hoe je een kolom of rij moet tellen als er maar drie kaarten liggen. Ik verduidelijk me. De eerste speler legt een kaart in het vierkant. Zowel de kolom als de rij bestaat maar uit drie kaarten. Er is in de kolom en rij een lege plek. Tel je nu alle kaarten in de rij en kolom om aan de waarde van 10 te geraken. Of tel je maar tot je aan de lege plek komt in de rij of kolom? Geen fora momenteel op boardgamegeek of bij 999-games om een antwoord op die vraag te krijgen. Ook niet in de voorbeelden in de spelregels.
De Duitse regels van Kleine Kläffer zijn hier wel duidelijk. Je telt tot aan de lege plek. Dus niet alle kaarten tellen in de rij en/of kolom als er geen vier kaarten in die rij of kolom liggen. Waarom is dit zo belangrijk hoor ik u vragen? Wel het spel is heel vlug afgelopen als je altijd alle kaarten in een rij of kolom telt.
Daarbij komt nog dat een van de blauwe kaarten twee verschillende cijfers heeft staan op de kaart (een 1 en een 2). Ook hier was ons niet duidelijk wat de bedoeling hiervan was. Zoeken op de website van 999 games zorgde voor de oplossing : ”Helaas is er tijdens het opmaken van het spel een klein foutje in gekomen: één van de kaarten met de donkerblauwe langwerpige diamant heeft aan één kant van de kaart twee keer een 1 staan en aan de andere kant twee keer een 2 staan. Dit moeten allemaal enen zijn. Op tafel valt dit goed op, maar in de hand moet je hier even op letten.”
Door al die onduidelijkheden kan ik u verzekeren dat ons eerste potje “De Schat van Kadora” weinig spelplezier opleverde. Teveel discussie, teveel opzoekwerk, te mechanisch kaarten leggen en wegnemen, te weinig sturing, niets leuks. Maw dumpen die handel.
Gelukkig gaven we het ding nog een kans. We herspeelden het met de Duitse regels en plots werd het iets venijniger en hierdoor ook leuker. En zo werd De Schat van Kadora toch nog een leuke afsluiter van een paar familiale spelnamiddagen.
Een goeie raad voor 999 Games. Maak een tweede editie, herwerk en verduidelijk uw spelregels, haal de misprint uit de kaarten en wie weet wordt De Schat van Kadora alsnog een hit. Och ja, nog iets, als je op het doosje de vermelding online speluitleg plaatst, zorg er dan voor dat die er ook is.
- De schat van Kadora (999 Games, 2020)
- Auteur: Felix Bernat Julian
- Artwork: Rogier van Beek
- 2 tot 4 spelers vanaf 12 jaar
- 25 minuten
- https://www.999games.nl/de-schat-van-kadora.html
- Adviesprijs: 10,99 euro
).