Als je zoals ikzelf al jaren geobsedeerd bent door gezelschapsspellen komt er ooit een moment dat je wel eens mijmert: “Wat als ik nu eens zelf een gezelschapsspel zou ontwerpen?” Hebben jullie dat gevoel soms ook? Wel, de vraag is dan natuurlijk: “Hoe begin je aan zoiets?” Denk je eerst na over een spelmechanisme of begin je met een thema en ontwikkel je daar een spel rond? Mooie discussie, die ik nu hier niet wil voeren. Laat ik dus maar voor een thema gaan.
Wat denk jullie over vreugdevuren? In deze coronatijden zou het ontsteken van zo’n vreugdevuur wel eens letterlijk een lichtpuntje kunnen zijn. Dus vreugdevuren worden het. Laten we er maar meteen ook een stel gnomen tussen gooien. Die dingen leven in donkere bossen en kunnen gerust een vreugdevuurtje gebruiken. Och ja, eilanden moeten er natuurlijk ook zijn. En op die eilanden leven er hoeders, die je eerst moet overtuigen om een vreugdevuurtje te mogen ontsteken. En laat die hoeders maar vrouwen zijn. Die moet je namelijk meer dan mannen imponeren om een vuurtje te mogen stoken. Dus je zal eerst opdrachten moeten vervullen om hen gunstig te stemmen. Wat denken jullie? Lijkt jullie dit iets? Jammer, dat die kerel, die Feld, al zo’n idee had. Dus ik zal iets anders moeten zoeken voor mijn spel. Maar laten we eerst de vreugdevuren van Feld ontvlammen!
Bonfire is een mooi uitgegeven spel en bevat heel veel spelmateriaal: 1 spelbord, starttegels, spelerstableaus (steden), aanbouwsels, wegfiches, opdrachten, portalen, actiefiches, aftelfiches, het groot-vreugdefiguur-speelstuk (er zit zelfs een reserve in de speldoos), hoeders van het licht, raadslieden, middelen (of grondstoffen), speelmateriaal in vier kleuren (actieoverzicht, lottegels, 0/50-fiches, puntenfiches, schepen, hoeders, pupillen), gnomen (ouderen en specialisten), overzichtskaarten en Tom-kaarten voor het solospel.
Een hele boterham maar alles wordt vlot uitgelegd in een duidelijk en overzichtelijk (met voldoende voorbeelden) spelregelboekje.
Het spelprincipe is kinderlijk eenvoudig. De speler die aan de beurt is, voert één actie uit, te kiezen uit drie mogelijke opties.
Ofwel legt de speler een lottegel in zijn persoonlijke lotveld om actiefiches te genereren. Hij kan deze optie alleen maar kiezen als hij slechts één of geen actiefiches meer in zijn bezit heeft. Hij mag wel altijd actiefiches vrijwillig afleggen om deze optie te kunnen kiezen. Ik zou dit echter niet aanraden, want iedere actiefiche heeft zijn nut.
De tweede optie is dat je met één soort actiefiches een actie uitvoert. Tot slot kan je ook een vreugdevuur ontsteken door een eerder verworven opdracht te volbrengen waardoor je een van jouw pupillen naar de Hoge Raad kan sturen. Die pupil levert jou dan ofwel punten ofwel een extra voordeel op.
Twee van de drie mogelijke opties zijn hierbij al uitgelegd. Motor van het spel is natuurlijk de optie waarbij je actiefiches gebruikt om tot een actie te komen. Er zijn zeven soorten actiefiches, maar één daarvan, de gele, is een joker en kan je dus gebruiken om om het even welke andere actie uit te voeren. Daarnaast mag je ook altijd twee willekeurige actiefiches inzetten om een bepaalde actie, waarvan je de correcte actiefiche niet bezit, toch te doen. Opgepast, doe dit met mondjesmaat want je raakt heel snel door jouw voorraad actiefiches heen. En dit kan een speler zuur opbreken op het einde van een spel, als hij vroeger dan verhoopt moet passen bij gebrek aan fiches.
Goed, want doen die actiefiches? Met het schip (blauwe fiche) vaar je naar een eiland, afhankelijk van het aantal fiches één, twee of een willekeurig aantal stappen. Eens op het eiland aangekomen mag (je moet niet) meteen er een andere actie aankoppelen, namelijk het verwerven van een opdracht (met de rode actiefiche) door het betalen (offeren) van de gevraagde middelen (grondstoffen) of het naar jouw stad halen van een hoeder (met de lichtblauwe actiefiche).
Het inzetten van het schip genereert dus, als enige, nog een andere actie, die je in jouw beurt kan uitvoeren. Hierdoor hebben we ook al twee andere mogelijke acties uitgelegd. De opdrachten leg je met de opdrachtzijde in jouw stad neer. De ingehuurde hoeders komen op jouw starttegels terecht. Met de hoederactie (de lichtblauwe fiches dus) kan je ook een optocht organiseren in de stad. Om van een geslaagde optocht te spreken, moet je over de nodige wegdelen beschikken. Een wegdeel bouw je dankzij het inzetten van de groene fiche. Afhankelijk van de lengte van jouw weg gebruik je één of twee groene fiches. Een wegdeel bevat een afbeelding van een grondstof (middel) en van een gekleurde kristal (geel, rood of blauw).
Als de hoeders zich in een optocht (het aantal stappen dat zo’n hoeder mag zetten, hangt ook hier af van het aantal ingezette lichtblauwe fiches) over de wegdelen bewegen, krijg je het afgebeelde middel als je op dat wegdeel een hoeder zijn tocht laat beëindigen. Daarnaast krijg je extra punten als de kleur van het kristal overeenstemt met de kleur van het aangrenzende vreugdevuur. Och ja, een vreugdevuur is een vervulde opdracht. Als je namelijk aan de voorwaarden voldaan hebt die op de opdrachtzijde is afgebeeld, mag je als actie de opdracht vervullen en de fiche omdraaien. Dan verschijnt daar een gekleurd vreugdevuur (geel, rood of blauw) dat niet alleen punten oplevert op het einde van het spel maar dus ook extra punten genereert als de kleur van het vreugdevuur overeenstemt met de kleur van het kristal op het aangrenzende wegdeel.
Tijdens zo’n optocht kan je een hoeder ook laten afslaan naar een plaatsje naast een vreugdevuur om nog eens extra punten te genereren. Voorwaarde is wel dat je naast een wegdeel ook een portaal hebt gebouwd. Portalen verwerf je als je de actie kiest om het grote vreugdevuur te bezoeken (paarse actiefiche). Naast portalen kan je hier ook grondstoffen, actiefiches of zelfs extra punten krijgen. Opgepast portalen dien je aan te bouwen in de voorziene volgorde van jouw stad (spelbord, verschilt van speler tot speler). Eerst bouw je portalen bij de verst afgelegen delen van jouw stad. Dus heb je ook een lange weg nodig om de eerst gebouwde portalen te bereiken. Ieder gebouwd portaal levert punten op als het toegang geeft tot een vreugdevuur.
Een laatst mogelijk actie is het inhuren van gnomen in jouw stad (bruine actiefiche). Er zijn twee types van gnomen. Ouderen leveren meteen punten op als je aan de gestelde voorwaarde van de gnoom voldoet. Hoe later je die in het spel brengt, hoe meer punten ze opbrengen. Maar er zijn slechts zes ouderen beschikbaar. Dus wacht ook niet te lang. De tweede soort gnomen zijn specialisten die extra voordelen genereren tijdens het spel. Een ingehuurde specialist wordt in het aanbod meteen vervangen. De ene specialist is de andere niet. Sommigen zijn krachtiger dan anderen. Hou dit goed in de gaten en sla op het juiste moment toe. Och ja, naast bruine actiefiches moet je ook grondstoffen (afgebeeld op iedere gnoom) betalen om gnomen in te huren.
Iedere keer als een speler een opdracht vervult, mag hij een pupil naar de Hoge Raad sturen. Ingezette pupillen leveren extra voordelen op. Er zijn in de Hoge Raad ook neutrale raadsleden aanwezig. Je kan hen inzetten als je voldoet aan de opdrachten die zij vertegenwoordigen. Enkel de eerste speler die de opdracht volbrengt kan het neutrale raadslid inzetten. Alle spelers die op het einde van het spel voldoen aan de opdrachten van de Hoge Raad ontvangen wel de punten.
Het spel eindigt als er een bepaald aantal pupillen of neutrale raadslieden (afhankelijk van het aantal spelers) in de Hoge Raad aanwezig zijn. Beginnende bij de startspeler krijgt iedere speler dan nog vijf beurten. Spelers kunnen passen en krijgen één punt per beurt die ze gepast hebben (maximaal vijf punten dus als je meteen past).
Wie de meeste punten heeft, wint Bonfire. Punten verzamel je vooral op het einde van het spel. Tijdens het spel verwerf je nauwelijks punten. Bepaalde gnomen leveren punten op. Ook bij het groot vreugdevuur of in de Hoge raad zijn er punten te verdienen. Maar vooral op het einde van het spel scoor je punten. Ieder vreugdevuur levert punten op (minimaal twee, maximaal acht). Ook hoeders als die naast een vreugdevuur staan, zorgen voor punten (minimaal twee, maximaal acht). Een gebouwd portaal naast een vreugdevuur scoort twee punten alsook de wegfiches waarvan het kristal dezelfde kleur als het vreugdevuur heeft. Iedere opdracht van de Hoge Raad waaraan je voldoet levert vier punten (één van die opdrachten kan ook zeven punten opleveren) op. Daarnaast krijg je nog drie punten voor iedere lottegel die je niet gebruikt hebt en één punt per twee niet gebruikte actiefiches/middelen in jouw voorraad.
Och ja, Bonfire kan je ook solo spelen. Er zitten spelregels en aangepast spelmateriaal in de doos voor de soloversie.
Ik geef het meteen toe, ik heb een zwak voor Feld. Om alle misverstanden te vermijden en voor alle duidelijkheid voor zijn spellen dus. Zij bezorgden ons al memorabele spelavonden. Im Jahr des Drachen, Notre Dame, Trajan, Macao, Luna, Die Burgen von Burgund, Brugge, Merlin, Carpe Diem grepen me meteen bij mijn keel en speel en herspeel ik iedere keer met evenveel spelplezier. Hoort Bonfire in hetzelfde rijtje thuis?
Wel, eerlijk gezegd, ik twijfel. De vonk, om in de sfeer van het spel te blijven, sloeg niet meteen over. Bij de hierboven genoemde spellen van Feld was er wel meteen een klik en vooral Die Burgen von Burgund maakte een onvergetelijke indruk. Laat ik duidelijk wezen dat deed Bonfire niet.
Ik had een aantal potjes nodig om overtuigd te raken. Enkele van mijn medespelers raakten zelfs helemaal niet overtuigd. Maar als je het enkele malen speelt, dan halen de positieve elementen de bovenhand. Het zwakke thema - geef toe Vreugdevuren? Gnomen? Hoeders? – overleef je wel. Het ingebouwde spelmechanisme is de sterkte van het spel: het bordje met de lottegels om actiefiches te genereren, het aanleggen van een weg rondom de stad waar je ingehuurde hoeders laat bewegen om grondstoffen te bekomen, het op zoek gaan op eilanden naar geschikte opdrachten om punten te verwerven, de wisselwerking tussen het vervullen van de opdrachten, het bouwen van portalen en het laten bewaken door de hoeders van de vreugdevuren om nog meer punten te krijgen, het inhuren van gnomen, enz. . Het heeft wel iets. Feld weet wel hoe je een goed spel in elkaar moet knutselen.
Maar al die mogelijkheden zorgen terug voor, om het op zijn goed Vlaams te zeggen, l’embarras du choix. En zoals we allen weten, zorgt dat, vooral met vier spelers, vaak voor nogal wat downtime als andere spelers grondig nadenken over hun perfecte zet.
Niet-veelspelers raken overdonderd door de vele keuzes en hebben tussendoor vaak vragen, in de zin van “Wat doet dat ook alweer?”. Het spel heeft dus een niet onbelangrijke leercurve. En sommige spelers hebben daar het geduld niet voor. Als je echter dit spel de nodige kansen geeft, dan zal je genieten van Bonfire. Voordeel is alvast, dat als je klaar bent met een potje, je meteen al aan het nadenken bent over wat je de volgende keer anders (lees beter) kan doen.
De eigenschappen van de gnomen kunnen grondig verschillen. Bepaalde zijn heel krachtig zoals die gnoom die ervoor zorgt dat je portalen in een willekeurige volgorde mag bouwen of de gnoom die je een gele actiefiche (een joker dus) bezorgt iedere keer als je een andere gnoom inhuurt. Hoe sneller je die verwerft, hoe krachtiger ze zijn. Ze moeten natuurlijk wel beschikbaar zijn tijdens een spelbeurt. Met vier spelers is die kans groter dan met twee. Vergeet ook niet dat de ouderen (type gnoom) meteen punten scoren en niet op het einde van het spel. Dit wordt nogal eens over het hoofd gezien als ze meteen aangekocht worden en dus weinig punten genereren.
Geef Bonfire een kans. Eens je het volledig in de vingers hebt, zal hopelijk ook die coronacrisis achter de rug zijn en kunnen we in het echt vreugdevuren laten ontvlammen!
- Bonfire (999 Games, 2020)
- Auteur: Stefan Feld
- Artwork: Denis Lohausen
- 1-4 spelers vanaf 12 jaar
- 70 à 100 minuten
- https://www.999games.nl/bonfire.html
- Adviesprijs: 49,99 euro