Het was al een tijdje geleden. Corona zat er ongetwijfeld voor iets tussen, maar mijn rusteloze geest had tot gisteren absoluut geen behoefte om de wijde wereld te verkennen. Maar nu de coronamaatregelen versoepeld worden en we stilletjes aan het normale leven hervatten, krijg ik plotseling weer zin om eens goed zot te doen. Ergens in de verre oceanen op zoek te gaan bijvoorbeeld naar een nog niet in kaart gebracht eiland. Om in die verre horizonten te onderzoeken of die mythische verhalen omtrent een verloren beschaving wel kloppen. Als ik mijn voornemen aan mijn vrouw voorleg, bekijkt ze mij met een onbeschrijfelijke blik aan. Ze zegt niets, maar meteen zakt de moed in mijn schoenen, zet ik mij in mijn zetel en haal ik een gezelschapsspel boven. Een stuk eenvoudiger. Arnak onthul ons jouw geheimen.
Zoals u wel vermoedt, zijn we in de verdwenen ruïnes van Arnak ontdekkingsreizigers die na een paar dagen rondzwalpen in de onmetelijke oceaan een onontdekt eiland vinden. Op dat eiland zouden de resten van de verloren gegane beschaving van Arnak te vinden zijn. Tijdens onze tocht proberen we de geheimen van het eiland te onthullen. Hoe meer locaties we vinden, hoe meer artefacten we ontdekken, hoe meer punten we verzamelen.
Arnak is rijkelijk voorzien van spelmateriaal. Vooreerst is er een tweezijdig speelbord. Er wordt aangeraden op met de zijde met de Vogeltempel te beginnen. De andere zijde bevat de Slangentempel. Je speelt best die zijde pas als je Arnak al een aantal keren gespeeld hebt. Er zijn een paar lichte wijzigingen in de spelregels voor de Slangentempelzijde.
Naast een centraal speelbord krijgen alle spelers ook een eigen dubbelzijdig spelersbord. Je gebruikt de kleurrijke zijde van het spelersbord. De donkere zijde is voor de solovariant.
Er is ook nog een voorraadbord dat je onderaan het speelbord legt. Op dit voorraadbord worden de grondstoffen (kleitabletten, pijlpunten, robijnen, munten en kompassen) geplaatst, alsook de assistenttegels, de niveau I locatietegels, de niveau II locatietegels en de bewakertegels. Ook de onderzoekstenen (logboek en vergrootglas) van iedere speler krijgen hier hun plaats.
Op het centrale speelbord worden de afgodsbeelden, de tempeltegels en hun bonustegels, de maanstaf, de voorwerpkaarten en de artefactkaarten op de juiste plaats neergelegd. Iedere speler ontvangt zijn twee archeologen, zijn vier basiskaarten en twee angstkaarten. Een startspeler wordt gekozen (wie het laatst naar een nieuwe plek is gereisd) en afhankelijk van de spelersvolgorde krijgt iedere speler munten en/of kompassen.
Arnak kan beginnen.
Er zijn in totaal vijf rondes. Iedere speler start met het nemen tot vijf kaarten van de eigen trekstapel. Bij het begin heeft een speler zes kaarten in de trekstapel liggen. Tijdens het spel groeit de kaartenvoorraad van iedere speler aan. Bij de start van iedere ronde hebben de spelers vijf kaarten in hun hand waarmee ze die ronde zullen spelen. Hebben ze nog kaarten overgehouden van een vorige ronde dan vullen ze hun hand aan tot vijf kaarten.
Daarna kiest iedere speler om beurt één hoofdactie en een onbeperkt aantal vrije acties tot alle spelers gepast hebben.
Als alle spelers gepast hebben, wordt de volgende ronde voorbereid. Alle gespeelde kaarten worden geschud en onderop de trekstapel gelegd. De startspelertegel wordt naar links doorgegeven. De maanstaf (= rondeteller) wordt een plaats opgeschoven en kaarten op het speelbord aangevuld. Na vijf ronden eindigt Arnak. Wie dan de meeste punten verzameld heeft, wint.
Wat zijn nu hoofdacties en wat zijn vrije acties? In zijn beurt kan een speler uit zeven opties kiezen. Voor veel van die opties zal hij kaarten uit zijn hand moeten inzetten. Een kaart kan op twee manier gebruikt worden. Iedere kaart heeft een reissymbool (laars, boot, wagen of vliegtuig) en een effect. Het effect kan een vrije actie zijn (aangeduid met een bliksemsymbool) of een eenmalig effect (deel uitmakend van een hoofdactie). Je speelt de kaart uit om dus ofwel te reizen of het effect te gebruiken. Je kan eenzelfde kaart nooit voor beiden gebruiken in jouw beurt.
Wat zijn nu de zeven hoofdacties? Vooreerst een opgraving doen. Om dit te realiseren moet je reizen en dus de nodige handkaarten uitspelen. Daarna verplaats je een van de twee archeologen naar de locatie die je wil opgraven. Opgepast archeologen moeten altijd vanuit jouw spelersbord vertrekken. Aangezien je slechts over twee archeologen beschikt, kan je iedere ronde deze actie maar maximaal tweemaal uitvoeren. Op de locatie mag je dan het effect van die locatie uitvoeren. Meestal ontvang je grondstoffen om andere acties te betalen.
Om te starten zijn er maar vijf locaties waar je een opgraving kan doen. Als tweede mogelijke hoofdactie kan je echter ook nieuwe locaties ontdekken. Hiervoor reis je door de jungle door de nodige kompassen te betalen. Drie voor een onontdekte locatie niveau 1, zes voor een niveau 2. Daarna verplaats je jouw archeoloog (opnieuw vanaf het spelersbord) door de reiskosten voor de te ontdekken locatie te betalen. Je neemt daarna het afgodsbeeld dat op de plaats ligt van de te ontdekken locatie. Afgodsbeelden leveren meteen iets op en kan je daarna ook nog gebruiken om als vrije actie extra middelen te genereren. Daarna neem je een gedekte locatie en voert het effect van die locatie. Tot slot leg je een bewakerstegel op de locatie. De bewaker heeft geen directe gevolgen maar als je aan het einde van een ronde jouw archeoloog terug neemt van een locatie met een bewaker, ben je verplicht een angstkaart te nemen.
Bewakers kunnen dus angstkaarten genereren. Daarom kan je als derde hoofdactie een bewaker overwinnen. Daarvoor betaal je de kosten die onderaan op de bewakerstegel staat. Je ontvangt de bewakerstegel waardoor je vanaf dan de gunst van de bewaker kan gebruiken. De gunst van de bewaker is een vrije actie. Daarnaast zijn overwonnen bewakers op het einde van het spel vijf punten waard.
Als vierde mogelijk hoofdactie kan je een kaart kopen. Er zijn twee soorten: artefacten en voorwerpen. Kaarten leveren punten op bij de eindtelling. Voorwerpen koop je met munten, artefacten met kompassen. Voorwerpen en artefacten genereren allerhande effecten. Belangrijk om weten is dat voorwerpen onderaan jouw trekstapel terechtkomen en dus pas in een volgende ronde gebruikt kunnen worden. Artefacten genereren hun effect meteen. Op het einde van de lopende ronde worden ze onderop de trekstapel gelegd. Als je een artefact in een volgende ronde wil gebruiken moet je als kost eerst een kleitablet betalen.
Een vijfde hoofdactie is het spelen van een kaart uit jouw hand, niet om reiskosten te betalen, maar om het effect van de kaart uit te voeren. Kaarten met een bliksemschicht voor het effect zijn vrije acties en tellen niet als hoofdactie. Sommige effecten van kaarten vernietigen andere kaarten. Dit betekent dat die kaarten uit het spel verdwijnen, een ideale manier om angstkaarten te dumpen en zo op het einde van het spel minpunten te vermijden.
Als zesde hoofdactie kan je op de tempel onderzoeken. Hiervoor beschik je over een logboek en een vergrootglas. Je gebruikt altijd eerst het vergrootglas. Want het logboek mag nooit hoger in de tempel liggen dan het vergrootglas. Om een van beiden te verplaatsen heb je grondstoffen nodig. Hoe hoger je op onderzoek gaat in de tempel hoe groter de beloning en hoe meer punten je krijgt op het einde van het spel. Door op onderzoek te gaan in de tempel kan je ook assistenten aanwerven. Assistenten genereren dan weer als vrije actie effecten.
Als je bovenaan het onderzoekspoor van de tempel terecht komt, kan je de verdwenen tempel betreden. In de verdwenen tempel zijn nog meer bonuspunten te krijgen.
Tot slot kan je ervoor kiezen om te passen. Eens alle spelers gepast hebben, eindigt de lopende ronde. Na de vijfde ronde volgt de puntentelling. Je krijgt punten door de tempel te onderzoeken, gewonnen afgodsbeelden, verslagen bewakers en gekochte kaarten. Iedere angstkaart is een minpunt. Wie de meeste punten heeft, wint.
Arnak kan je ook solospelen en als je met de slangentempelzijde speelt, zijn er kleine aanpassingen aan de spelregels.
t
Copyright Wouter Debisschop
Ik kan kort en krachtig zijn, in mijn oordeel. Arnak is mijlenver vooruit het beste bordspel dat ik de voorbije maanden gespeeld heb. Ik geef het toe. Toen ik er een eerste keer diende aan te beginnen, verzuchtte ik diep. Heel veel spelmateriaal, dus het spel opzetten neemt wat tijd in beslag en een spelregelboekje van 24 bladzijden. Maar de spelregels lezen vlot, zitten duidelijk en logisch in elkaar, worden goed uitgelegd met voorbeelden en laten eigenlijk geen ruimte voor discussie.
De uitleg van het spel neemt ook wat tijd in beslag maar eens die klip overwonnen, ontvouwt zich een wonderlijk bordspel. Heel veel mogelijkheden die je spelenderwijs dient te ontdekken. Tactische plannen die je constant dient bij te sturen. Je verveelt je geen moment en eens klaar wil je meteen opnieuw. Door de grote diversiteit in locaties, artefacten, voorwerpen, speelt ieder spel anders.
Ik ben een veelspeler, maar een veelspeler in de zin van een speler die heel veel verschillende spellen speelt maar de meeste spellen slechts één of tweemaal. Er zijn weinig spellen die ik meer dan vijf keer speel. Wel Arnak speelde ik de voorbije weken al achtmaal, een absoluut record voor mij. En het verveelde me geen enkele keer en iedere keer zag ik spelers winnen met steeds andere strategieën. Er zijn dus verschillende manier om Arnak te winnen. Ik heb intussen geleerd als Arnakspeler dat je heel snel moet schakelen, afhankelijk van welke middelen je tijdens het spel verwerft.
In ons eerste spelletje was er een speler die resoluut ging voor tempelonderzoek. Je zag hem vooruitschieten op het tempelspoor en heel veel punten scoren. Ik was intussen van verschillende walletjes aan het snoepen, zonder al teveel succes. En toen ik de moed verloor, en mij er al bij neergelegd dat ik hopeloos laatste zou worden, zag ik plotseling het licht. Blijkbaar had ik wel wat goeie kaarten gekocht en verzamelde ik ook probleemloos geld en kompassen. De laatste ronde deed ik dan ook niets anders dan kaarten kopen. En die brengen punten op. Bij de definitieve puntentelling won ik dankzij die kaarten tot ieders verbijstering, inclusief mezelf.
De solovariant schijnt leuk te zijn maar is niet mijn ding. Ook de Slangentempelzijde heb ik niet uitgeprobeerd. Ik beleef nog veel te veel plezier aan de vogeltempelzijde. Dus Arnak heeft ook voor mij nog nieuwe dingen in het vooruitzicht.
Neen, beste mensen, ik kan Arnak resoluut aanbevelen. Terecht genomineerd voor heel wat spellenprijzen en mijn huidige topper die ongetwijfeld een plaatsje zal verwerven in mijn top tien aller tijden. Dank je wel, Min & Elwen om dit fantastische spel te ontwerpen.
- De verdwenen ruïnes van Arnak (White Goblin Games, 2021)
- Auteur: Elwen, Min
- Artwork: Jiří Kůs, Ondřej Hrdina, Jakub Politzer, František Sedláček, Milan Vavroň
- 1-4 spelers, vanaf 12 jaar.
- 30 - 120 minuten
- https://whitegoblingames.com/game/de-ve ... van-arnak/
- Adviesprijs: 59,95 euro
