Vergeet Chitzen Itza, vergeet Cheops of Petra. Een pas ontdekte site onthult een echt bijzondere schat. Een nooit geziene weelde aan dinosaurusfossielen ligt voor het grijpen. Het betreft beenderen van diverse soorten uit verschillende tijdperken. Heel wat fossieljagers weten met hun enthousiasme geen blijf. Dit is de vondst van de eeuw!
Foto: WGG
Voor de ijverige paleontologen van start kunnen gaan, moet de site natuurlijk voorbereid worden. Onnodig om het verhaal hier volledig uit de doeken te doen, vind ik. Nadat de voorbereidingen getroffen zijn, ziet het strijdtoneel er uit zoals op de foto hieronder.
Foto: Happy Meeple Games
Zand -, klei - en stenen tegels bedekken de kuilen waarin botten gevonden kunnen worden.
Opgravingen uitvoeren is niet iets wat u tussen de ‘soep en de patatten(*)’ doet. Het vergt de nodige precisie, spierkracht en intelligentie. Tussendoor moet u voldoende rust nemen om op adem te komen. Dit vertaalt zich in een beurt waarin u 4 energie krijgt om acties uit te voeren.
Botten opgraven moet voorzichtig gebeuren. Na het opgraven moeten de botten ook goed beschermd worden. Daarvoor is gips nodig. 1 blok gips uit de voorraad nemen, kost 1 energie.
Bewegen kost natuurlijk ook energie. Dat hebben we allemaal op school geleerd. Op de site stappen of maximaal 2 velden bewegen kost 1 energie.
Geen fossielen zonder graafwerken. Bovendien graaft zand iets makkelijker dan klei en steen. Een veld vrijmaken kost respectievelijk 1, 2 of drie energie. Speltechnisch doet u dit door een tegel te verschuiven. Als een tegel daardoor van het spelbord valt, legt u hem in uw persoonlijke voorraad. Als u het wat verstandig aanpakt, en dat mogen we van een paleontoloog wel verwachten, kunt u concullega’s van de site duwen. Dat is fijn, voor u, niet voor hen.
Het kostte misschien bloed, zweet en tranen, maar als u geluk hebt, ligt na het graven de beloning voor het grijpen. Een bot uit een kuil halen, kost 1 energie.
Foto: Happy Meeple Games
Grondtegels uit de persoonlijke verzameling kunnen ingeruild worden voor gereedschap of extra voorraad. Wie met gereedschap werkt of een extra voorraadje aanlegt, is in het voordeel.
Botten zijn waardevol, dat is waar. Maar, de vreugdedans zal des te groter zijn als u er in slaagt om een volledig skelet te reconstrueren. Helemaal uit de bol gaan, kan pas als de opgravingswerken een verzameling unieke dinoskeletten uit verschillende tijdperken bevat. Excelleren, dat is het doel.
Een rondje opgraven stopt als de gipsvoorraad op is. Het is dan even wachten op de nieuwe voorraad. Een ideaal moment om een gebeurtenis plaats te laten vinden en die is niet altijd even plezant.
Het opgraaffestijn duurt tot dat de vierde voorraad gips opgebruikt is. Dan is het welletjes geweest en kan gepronkt worden met de vondst.
Een volledig in elkaar gezet skelet scoort hoog op de applausmeter. Dit geldt ook voor een exemplaar uit elk tijdperk of de meerderheid van een bepaald type dino. Er zijn met andere woorden heel wat manieren om waardering te sprokkelen.
Foto: BGG
Over één zaak zijn alle spelers die met Fossilis kennis gemaakt hebben het eens: het spel ziet er fantastisch uit, de kwaliteit van het spelmateriaal is uitmuntend. De spelregels zijn duidelijk en bevatten enkele suggesties tot vereenvoudigen. Dit kan handig zijn als er erg jonge of minder ervaren kinderen meedoen aan de opgravingswerken. De Nederlandse uitgave bevat ook 6 mini-uitbreidingen die u naar hartenlust kunt combineren. Het spelmateriaal gutst bijna letterlijk uit de doos en dat vind ik jammer. Ik houd ervan als de doos mooi sluit.
Ook wat betreft het thema zijn de meningen zo goed als unaniem. Dat is goed met het spelidee en mechanisme verweven. Opgravingen kosten energie. Stenen en rotsen kappen, is intensiever dan zand wegscheppen. Kalk is nodig om botten te bewaren, wat u op een site aantreft weet u nooit helemaal zeker, gereedschappen verlichten het werk en – dat vinden kinderen echt leuk – u mag echt fysiek (met een pincet) iets uit een kuiltje halen.
Een aantal zaken wijken wat af van de werkelijkheid. Het verschuiven van tegels en wegduwen van concurrenten is een leuk mechanisme maar botst wat op de thematische grens bijvoorbeeld.
De spelbeleving is waar er het meest meningsverschillen over zijn. Door de overvloed aan spelmateriaal, chaos op de tafel. Onhandige voorbereiding van het hoofdbord. Te moeilijk voor een familiespel. De spelduur is voor de ene groep te lang, voor de andere te kort. De voordeeltegels zijn niet in balans. Meerdere halve skeletten zijn waardevoller dan enkele volledige skeletten. De geluksfactor is iets te hoog.
Ik begrijp een aantal van bovenstaande bekommernissen maar ga niet akkoord met de mening dat het spel er chaotisch uitziet en moeilijk voor te bereiden is. Het zou natuurlijk ook kunnen zijn dat ik handiger ben dan ikzelf inschat.
Fossilis kan bij een eerste kennismaking wel wat overdonderen. Naar mijn mening is vooral de hoeveelheid spelmateriaal daar verantwoordelijk voor en niet zo zeer de spelregels. De acties zijn vrij eenvoudig en makkelijk te onthouden. Kinderen zijn daardoor verrassend snel mee met het verhaal.
De spelduur vind ik OK. Ik ervaar trouwens dat spelduur vaak door de spelers wordt bepaald en niet door het spel. Fossilis is een familiespel dat vlot gespeeld moet en kan worden.
Er is inderdaad wat onevenwicht tussen de verschillende voordeeltegels. Wie zich daaraan stoort kan perfect zonder spelen en eventueel een mini-uitbreiding toevoegen ter compensatie. Hetzelfde geldt voor de gebeurteniskaarten. Die kunnen wel wat roet in het eten gooien. Ik vind ze overbodig of selecteer alleen positieve gebeurtenissen.
Er zijn heel wat manieren waarop gescoord kan worden. Eigenlijk is Fossilis een set verzamelaar met een leuk en origineel thema. Punten voor verscheidenheid en punten voor gelijkheid. Dat is niet nieuw in spellenland. Punten voor meerdere onvolledige dino’s kunnen inderdaad meer opleveren dan afgewerkte exemplaren maar dat is lang zo zeker niet. Een afgewerkte dino kan niet meer in waarde verminderen. Een set wel als een andere speler plots meer exemplaren bezit.
De geluksfactor in Fossilis is aanwezig. Een kuil kan zowel leeg zijn als overvol. Thematisch is dat zeker correct. Speltechnisch kan dat frustreren. Als u vooraf de botten goed verdeeld en niet te krachtig met het spelbord schudt, kunt u dit vaak vermijden.
Fossilis is een streling voor het oog met een leuk thema voor (jongere) kinderen. Het is een familiespel en moet dusdanig gespeeld worden, vlot en met het nodige relativeringsvermogen als u na een potje graven een lege kuil tevoorschijn tovert.
Fossilis behandel ik als een moduleerbaar spel. Afhankelijk van het publiek selecteer ik opties en uitbreidingen. Als ik de spelregels goed interpreteer vermoed ik dat dit ook wat in de bedoelingen van de auteur ligt. Als alleen volwassenen aan tafel zitten, laat ik deze links liggen, maar met kinderen is dit een topper.
- David Alberto Diaz
- Josh Cappel, Apolline Etienne
- Happy Meeple Games 2021
- 1-5 spelers vanaf 8 jaar
- €45
(*) Tussen de soep en de patatten = even snel tussendoor.