Duiken, het schijnt een sport te zijn. Laat een ding duidelijk zijn, aan mij is het zeker niet besteed. Ik kan namelijk niet zwemmen. Ik kan wel heel goed drijven. Maar drijven is niet meteen een eigenschap die duikers nodig hebben. Bijkomend feit is dat blijkbaar in die diepe oceanen er van alles en nog wat rondzwemt, die duikers niet zo leuk vinden. Laat ik het anders formuleren, die dingen vinden duikers wel leuk, maar omgekeerd iets minder. Die dingen, beste mensen, dat zijn haaien. Er zit trouwens in die oceanen nog andere rotzooi dat meer doet dan alleen maar in de weg zwemmen. Octopussen, roggen, walvissen, schoonmoeders om er maar een paar op te sommen. Goed, die laatsten zijn een grapje. Ik ben dus geen watermens. Als ik de diepe oceanen wil verkennen op zoek naar vertier, dan beperk ik me tot een spelletje. Dive bijvoorbeeld.
In Dive zijn we, u vermoedde het natuurlijk al, duikers. We wonen op een veraf gelegen eiland Windbark. Zoek het op beste mensen, het is zodanig ver afgelegen dat zelfs internet het nog niet gevonden heeft. Goed, in Windbark heeft de dorpsoudste de gewoonte om ieder jaar, tijdens de zomerzonnewende (hoe verzinnen ze het), een heilige steen van op de hoogste top van een klif in de oceaan te gooien. De held van het dorp wordt diegene die de steen terug opduikt. Zeeschildpadden en roggen kunnen hierbij helpen. Maar haaien versperren onze dapperen de weg.
Onze oceaan bestaat uit 36 transparante oceaankaarten. Op de kaarten kunnen haaien (of wat dacht u), rode en groene zeeschildpadden, roggen, maar ook andere fauna en flora of gewoon niets staan. De 36 transparante oceaankaarten worden geschud en op elkaar gelegd in het daartoe voorziene kartonnen frame. Dit frame wordt centraal op de tafel geplaatst.
Iedere speler ontvangt een duikbord (persoonlijk spelbord) en vijf zuurstoffiches (genummerd van 1 tot 5). Daarnaast krijgt iedere speler ook nog een zichtscherm en een gekleurde duikerpion en een zeeschelpfiche in diezelfde kleur.
De spelers plaatsen hun duikerpion op het veld O van het afdalingsbord. Dit afdalingsbord is het scorebord. De zeeschelpfiche plaatsen de spelers voor hun eigen duikbord om aan te geven met welke kleur ze spelen.
Een spelbeurt, die gezamenlijk door alle spelers wordt uitgevoerd, bestaat uit drie fasen: Programmeren, duiken en rusten.
In de programmeerfase gebruiken de spelers hun vijf zuurstoffiches en proberen ze in te schatten wat er is afgebeeld op de eerste vijf transparante oceaankaarten. Iedere duiker kan dus maximaal vijf niveaus diep duiken in één spelbeurt. De vijf niveaus zijn op het duikbord genummerd van 1 tot 5, met 1 als het eerste niveau. De zuurstoffiches zijn dubbelzijdig. Op de ene zijde staat gewoon een nummer (1 tot 5) op de andere zijde staat een haai naast hetzelfde nummer van de voorzijde.
Als een speler denkt dat er op de bovenste oceaankaart een haai is afgebeeld, dan legt hij op niveau 1 op zijn duikbord een zuurstoffiche met de haaizijde naar boven. Vermoedt de speler dat er geen haai te zien is op die oceaankaart, dan legt hij op niveau 1 een zuurstoffiche met de cijferzijde naar boven. Zo probeert een speler de eerste vijf oceaankaarten in te schatten. Alle spelers programmeren samen en afgedekt van de andere spelers. Daarvoor dient het zichtscherm.
In fase 2, de duikfase, heffen alle spelers hun zichtscherm op en zien ze wat iedereen denkt aan te treffen in de oceaan. Niveau per niveau wordt de transparante oceaankaart weggenomen en gecontroleerd op haaien. Je krijgt een punt voor ieder niveau dat je correct wist in te schatten. Let wel, van zodra je een fout maakte, stopt voor jou de puntentelling. Als je het eerste niveau verkeerd inschatte, krijg je geen punten, ook al programmeerde je de volgende niveaus correct.
Waarom staan er cijfers op die zuurstoffiches hoor ik jou vragen? Wel onderweg zijn er extra punten te verdienen voor de speler die als eerste groene (1 punt) of rode (2 punten) zeeschildpadden opmerkte. Hoe kan je nu de eerste zijn die die dingen ziet, hoor ik jou vragen?
Wel, veronderstel dat er op de bovenste oceaankaart volgens jou een rode zeeschildpad te zien is. Twee punten te verdienen dus. De spelers die dit opmerken, kunnen nu met de cijfers op hun zuurstoffiches bieden om de punten te verwerven. Als er effectief een rode zeeschildpad te zien was op die kaart, krijgt de speler met het hoogste bod de punten. In geval bij een gelijke stand voor het hoogste bod krijgt niemand de punten. Je kan jouw bod verhogen door meer dan een zuurstoffiche op een niveau te plaatsen. Vanzelfsprekend zal je dan in die beurt geen vijf niveaus diep kunnen duiken.
Wat als er een haai en een zeeschildpad op een oceaankaart te zien is? Geen probleem, ook op de haaizijde van een zuurstoffiche staan er punten. Je kan dus correct inschatten dat er een haai op dit niveau te zien is en toch punten scoren voor de zeeschildpadden.
Ook roggen leveren punten op. De speler die het bod wint op het niveau waar een rog, een mantarog dan nog, te zien is, mag zijn duikerpion verplaatsen naar het volgende vak waar een duikerpion van een andere speler staat. De mantarog levert dus niets op voor wie aan de leiding staat.
Vanaf vakje 15 op het afdalingsbord kom je in donkere diepten terecht. De mantarog werkt alleen maar in het lichte gedeelte van de oceaan (tot vak 15 dus).
Goed, even samenvatten. In de programmeerfase proberen we in te schatten wat we op de bovenste oceaankaarten (maximaal de bovenste vijf) zien. Haaien moeten we opmerken, anders stopt onze duikbeurt. En we kunnen inzetten op zeeschildpadden en roggen om extra punten te verwerven. Als we hiervoor meerdere zuurstoffiches gebruiken, kunnen we geen vijf niveaus diep duiken. We moeten trouwens niet al onze zuurstoffiches inzetten, minstens één is verplicht. Maar het heeft geen zin om zuurstoffiches niet te gebruiken.
In fase 2, de duikfase, controleren we of onze programmatie correct is. Een correct programma hebben we als we de haaien correct inschatten. Doen we dat niet, dan stopt voor ons meteen de duikfase. Per correct ingeschat niveau krijgen we een punt. Daarna controleren we op ieder niveau of er zeeschildpadden of roggen te zien zijn. De speler die de hoogste waarde aan zuurstoffiches inzette, ontvangt de extra punten. Tot slot kijken we of we nog dieper moeten duiken, lees nog een oceaankaart controleren. Dit is zo als er nog spelers zuurstoffiches op een volgend niveau ingezet hebben en als zij het vorige niveau correct inschatten. Is dit niet het geval, dan gaan we naar fase drie, de rustfase.
In de rustfase zet iedere duiker zijn duikerpion op het afdalingsbord het aantal vakken vooruit per correct ingeschat niveau in de duikfase (maximaal vijf). De gecontroleerde oceaankaarten worden uit het spel verwijderd, de spelers krijgen hun zuurstoffiches terug en we starten een volgende spelbeurt.
Belangrijk is dus dat het afdalingsbord twee zones heeft: lichte en donkere vakken. Eens een speler meer dan 15 punten heeft, zit zijn duikerpion in de diep water (donkere vakken). Nu krijgt een speler alleen nog maar punten als hij geen enkele programmeerfout maakte. Van zodra hij dus een niveau verkeerd inschatte, krijgt hij geen enkel punt deze beurt. Duikbonussen (zeeschildpadden) krijgt hij wel. Roggen leveren voor een speler die zich in diep water bevinden, ook geen punten meer op.
Dive eindigt als een speler vak 23 op het afdalingsbord bereikt heeft of passeert. In uitzonderlijke gevallen stopt Dive ook als alle oceaankaarten gecontroleerd zijn. De speler die dan de meeste punten heeft, is dan de beste duiker. Bij een gelijkstand moet je Dive nog eens spelen om een winnaar aan te duiden.
Er zit extra spelmateriaal in de doos voor een paar varianten. Als je met kinderen speelt, raadt men om enkel te controleren op haaien. In een andere variant kan je jouw GSM als zaklamp gebruiken en de stapel oceaankaarten belichten.
In een derde variant kan je de metgezellen gebruiken. Metgezellen zijn fiches van oceaanbewoners met elk een aparte eigenschap. De speler kiest, bij het begin van het spel, een metgezel uit. Eenmalig kan je die fiche inzetten tijdens de programmeerbeurt. Je dient dit ook aan te kondigen. De soepschildpad bijvoorbeeld levert een extra punt op als je in die ronde een groene zeeschildpad opmerkt. De clownsvis zijn drie extra zuurstofpunten. En zo zijn er nog andere metgezellen. Let wel, ik herhaal nog eens, een metgezel kan je slechts éénmalig gebruiken.
Door het inzetten van het dorpshoofd kan je Dive ook in je eentje spelen. Het dorpshoofd is namelijk een geautomatiseerde duiker, een extra speler dus. Ook in een versie met meerdere spelers kan je als variant het dorpshoofd inzetten.
Copyright Sit Down! Games
Sit Down! is een Waalse uitgeverij die vooral, laat het ons ongewone noemen, gezelschapsspellen uitgeeft. Ze zijn gelinkt aan een Franstalig Belgisch tijdschrift, Plato, dat enkel over gezelschapsspelen gaat. Magic Maze is tot nu toe hun meest gekende spel. Met Dive zijn ze er in geslaagd om een niet alledaags spelconcept fantastisch mooi uit te geven.
In hun spellen zitten er altijd spelregels in drie talen (Frans, Engels en Nederlands). De regels voor Dive zijn duidelijk en gestructureerd. Heel veel voorbeelden, tot zelfs de beschrijving van een volledige spelronde. Een kleine opmerking, zij spreken van luchtfiches, ik vind zuurstoffiches duidelijker.
Iedere spelverzamelaar zal dit in zijn collectie willen, alleen al omwille van de schitterende grafische vormgeving. Zelfs de inlay in de doos is ongelooflijk doordacht en bijzonder handig. Heel veel spellenuitgevers kunnen hier een voorbeeld aannemen.
Dus over een iets zijn we het absoluut eens. De vormgeving is bloedmooi. Ook thematisch, duiken in de oceaan, zit het helemaal ok. Thema en vormgeving vloeien naadloos in elkaar over. Tien op tien. Maar is Dive nu ook een leuk spel? Wel, het is geen doordenker. Als je begrijpt wat ik bedoel. Spelers die op zoek zijn naar een uitdagend, tactisch sterk spel, zullen hier passen. Dive is een bijzonder leuk tussendoortje, eenvoudige regels, speelt vlot. Klaar in 20 maximaal 30 minuten. Kinderen zullen dit fantastisch vinden. Maar een veelspeler, waar ik mezelf toe reken, zal dit eenmaal met plezier spelen en daarna reikhalzend uitkijken naar het volgende spel dat op de te-spelen-lijst staat.
Niets neemt echter weg dat als mijn (klein)kinderen (o)pa roepen om Dive met hen te spelen, ik met plezier zal aanschuiven.
- Dive (Sit Down! Games, 2021)
- Auteur: Anthony Perone en Romain Caterdjian
- Artwork: Alexandre Bonvalot
- 1-4 spelers vanaf 8 jaar
- 30 minuten
- https://sitdown-games.com/produit/dive/
- Adviesprijs: 35 euro