Mensen, je gelooft het nooit. Maar we mogen alweder opdraven om voor een betere wereld te zorgen. Deze keer moeten we verouderde energiecentrales naar de verdoemenis helpen. Eens afgebroken worden ze meteen vervangen door onze eigen energievriendelijke centrales. Wat krijgen we daarvoor, hoor ik u vragen? Awel punten. Hebben we die dingen nodig? Als je wil winnen, zeker.
De speldoos bevat een tweezijdig speelbord, de ene zijde voor vier spelers, de andere zijde voor twee of drie spelers. Daarnaast vinden we ook 24 bouwcontracten, 4 startbouwcontracten, 49 actietegels (7 per soort: investeerder, ingenieur, steenkool, gas, nucleair, minerale oliën en bouwgrond), 10 CO2-certificaten, 45 geldfiches, 1 bouwploeg, 1 startvlieger, 4 spelersborden met bijhorende actiebalk, 80 energiecentrales (20 in iedere spelerskleur), 4 scorestenen (1 per spelerskleur), 60 stroomkabels (15 per spelerskleur), 4 ingenieurstegels en 4 +75 puntenfiches (yep 1 per spelerskleur) en dan nog extra spelmateriaal voor 3 uitbreidingsmodules.
Het spelbord wordt met juiste zijde (afhankelijk van het spelersaantal) in het midden van de tafel gelegd. Eveneens afhankelijk van het aantal spelers worden een aantal actietegels uit het spel verwijderd. De actietegels worden dan op een veld op het speelbord gelegd. De bouwcontracten worden, eveneens afhankelijk van het spelersaantal in een gedekte stapel boven het speelbord gelegd. Vier bouwcontracten worden open van links naar rechts op de daartoe voorziene plaats boven het speelbord gelegd. Iedere speler krijgt één startbouwcontact.
De geld- en CO2-certificaten worden in een algemene voorraad binnen het bereik van de spelers gelegd. De bouwploeg wordt op het achthoekig startveld van het speelbord gezet. Elke speler neemt in de door hem gekozen kleur het spelersbord met actiebalk, de ingenieurstegel, energiecentrales, stroomkabels, scoresteen en de +75-puntenfiche. Daarnaast ontvangt iedere speler €2 miljoen als startkapitaal van de bank.
Het spelersbord met actiebalk (kant A naar boven) wordt voor elke speler gelegd. De ingenieurstegel wordt in sectie II van het spelersbord gelegd. Tot slot plaatst iedere speler vijf energiecentrales op zijn startbouwcontract en één centrale op het startveld op het speelbord. De scoresteen wordt op veld nul van het scorespoor geplaatst en we kunnen eraan beginnen. Och ja, er dient nog een startspeler te worden gekozen.
Future Energy wordt in verschillende rondes gespeeld. De startspeler (die niet wijzigt tijdens het spel) start iedere ronde. Het einde van het spel wordt geactiveerd zodra een speler zijn laatste stroomkabel op het speelbord plaatst of zodra het laatste bouwcontract van de trekstapel wordt omgedraaid. De huidige ronde wordt afgemaakt, zodat iedere speler evenveel beurten krijgt. De eindpuntentelling volgt en wie daarna de meeste punten heeft wint.
Iedere spelersbeurt bestaat uit drie fases die na elkaar worden uitgevoerd.
In fase 1, de inkomstenfase ontvangt de speler zijn inkomen voor die beurt. In principe is dit €3 miljoen. Verworven investeerdersfiches tijdens het spel verhogen het basisinkomen tot maximaal €5 miljoen.
In fase 2, plant de speler acties. Hij mag normaal één actie per beurt doen. Verworven ingenieursfiches zorgen ervoor dat een speler tot maximaal drie acties per beurt kan doen. Een speler kan één bouwcontract (er liggen altijd vier bouwcontracten open die aangekocht kunnen worden, de prijs varieert tussen €1 en €4 miljoen) kopen op voorwaarde dat hij nog genoeg energiecentrales over heeft om er één op ieder veld van het contract te plaatsen. Hij kan voor €1 miljoen één stroomkabel kopen. Of hij kan voor €5 miljoen twee stroomkabels kopen. Gekochte stroomkabels worden meteen op het speelbord gelegd en verbinden twee energiecentrales. Er kan maar één stroomkabel als verbinding tussen twee energiecentrales worden gelegd. (Het afbreken van een nucleaire centrale laat toe dat je een stroomkabel legt naast een stroomkabel van een andere speler, zie verder). Eigen stroomkabels zorgen ervoor dat je de bouwploeg goedkoper kan verplaatsen. Als andere spelers gebruik maken van een van jouw stroomkabels dan moeten ze aan jou betalen, een mooie manier om jouw inkomen te verhogen dus.
In fase 3 beweeg je de bouwploeg over het speelbord. Je vertrekt altijd van een energiecentraleveld waar de houten bouwploegpion in de vorige beurt is geëindigd. Je mag de bouwploeg enkel naar energiecentralevelden bewegen waar een actiefiche ligt van een soort energiecentrale die voorkomt op een van jouw bouwcontracten waar nog een eigen energiecentrale staat. Opgepast, je mag geen energiecentralevelden passeren waar er een actiefiche ligt, je moet daar altijd stoppen.
Iedere verbinding die je gebruikt kost €1 miljoen, tenzij er op de verbinding een stroomkabel ligt in je eigen kleur. Ligt er een stroomkabel van een andere speler op de verbinding betaal je die €1 miljoen aan die speler. Ligt er van geen enkele speler een stroomkabel tussen de twee energiecentralelvelden, dan betaal je €1 miljoen aan de bank. Kan een speler de bouwploeg niet laten stoppen in een energiecentraleveld met een actiefiche van een van zijn energiecentrales of kan hij de verplaatsing niet betalen, dan moet de speler passen.
Als je op een energiecentraleveld aankomt, dan verwijder je een eigen energiecentrale vanop een van jouw bouwcontracten die correspondeert met de actiefiche. Als je bijvoorbeeld op een veld stopt waar een ingenieursfiche ligt, dan moet je een energiecentrale nemen die op een ingenieurveld staat op een van jouw bouwcontracten. Andere energiecentrales mogen hier niet gebouwd worden. Eens alle energiecentrales van een bouwcontract op het speelbord ingezet zijn, levert dit meteen overwinningspunten en €1 miljoen op.
Je mag wel altijd de bouwploeg laten stoppen op een energiecentraleveld met een bouwgrondfiche. Dit brengt je meteen €drie miljoen op en je mag een willekeurige energiecentrale op dat veld plaatsen (het type doet er niet toe).
Als een van jouw energiecentrales op het veld geplaatst wordt, dan neem je de actiefiche van dat veld en je voert de bijhorende actie uit. Sommige fiches (investeerder en ingenieur) genereren een permanent voordeel (zie hierboven). De andere fiches zorgen voor een eenmalige actie. Een nucleairefiche laat je eenmalig gratis een stroomkabel op een verbinding leggen (mag ook gelegd worden naast die van een andere speler). De steenkoolfiche zorgt ervoor dat je nog een extra energiecentrale (willekeurig te kiezen) van een bouwcontract verwijdert. De gasfiche levert je een CO2-certificaat op. Op de achterzijde van dat certificaat staan overwinningspunten (3, 4 of 5). De minerale oliënfiche zorgt ervoor dat er nog eens tot twee extra energiecentrales (wel van hetzelfde type) van andere bouwcontracten mogen bijgebouwd worden. Heb je die niet, dan is dat jammer.
Tot slot van jouw bewegingsactie vraag je een andere speler (met de wijzers van de klok mee) om gebruik te maken van jouw verplaatsing. Gaat een speler op jouw voorstel in, dan betaalt hij jou €2 miljoen om eenzelfde energiecentrale ook op dat veld te bouwen.
Als het spel eindigt (zie hierboven) volgt nog een eindtelling. Ieder leeg veld op een niet afgewerkt bouwcontract levert nog 1 punt op. De punten van de CO2-certificaten worden nu geteld. Daarnaast is het speelbord verdeelt in regio’s. Er wordt nu gekeken welke speler de meeste energiecentrales in zijn kleur in die regio heeft geplaatst. Afhankelijk van het aantal spelers worden er punten toegekend aan de speler met de meeste centrales, het tweede meest of zelfs het derde meest. Ook het aantal regio’s dat je met een netwerk van eigen stroomkabels verbonden hebt, leveren punten op ook hier afhankelijk van het aantal spelers.
Wie de meeste punten heeft, wint dus. Bij een gelijke stand, wint de gelijkspelende speler met het meeste geld.
Eens je het basisspel goed in de vingers hebt, kan je drie verschillende modules toevoegen. In module één worden er extra punten gegeven aan iedere spelers voor hun grootste met eigen stroomkabels verbonden netwerk. Iedere eigen energiecentrale in dat netwerk levert twee punten op. Module twee vereist extra spelmateriaal (dat in de doos aanwezig is) en voert overheidsopdrachten aan het spel toe. Hiervoor speel je met de B-kant van het spelersbord en de actietabel In module drie komen er andere bouwgrondactietegels in het spel. Die leveren ipv de standaard €3 miljoen een andere beloning op.
Je kan de verschillende modules met elkaar combineren. Ik speelde enkel de basisversie.
Future Energy is deel 2 in de Green Planet-reeks van Queen Games. White Goblin Games zorgt voor de Nederlandse uitgave. Deel 1 is Powerline. Future Energy is een heruitgave van Pioneers, een eerdere uitgave van Queen Games. Het spelconcept an sich is ongewijzigd, het thema werd aangepast om het in de Green Planet-reeks te kunnen huisvesten.
Ik schreef vijf jaren geleden voor Bordspelmania een recensie voor Pioneers. Dit was toen mijn conclusie: “Pioneers is een vlot speelbaar familiespel. De spelregels zijn niet al te ingewikkeld en zitten logisch in elkaar. De beurten volgen vlot na elkaar en zelfs met 4 spelers ben je klaar in een uurtje. Voor de liefhebber van het betere strategische spel is Pioneers misschien iets te simpel. Voor jouw actie ben je namelijk nogal afhankelijk van waar de vorige speler de postkoets laat stoppen en dat heb je niet altijd in de hand. Pioneers is een leuk spel. Altijd bereid om aan een tafel aan te schuiven waar het gespeeld wordt.”
Deze conclusie geldt ook voor Future Energy. Enkel het thema wijzigde en standaard werden er enkele uitbreidingsmodules (die voor Pioneers apart verkrijgbaar waren) toegevoegd. Naar mijn persoonlijke smaak en gevoel vond ik het Wilde Westenthema met de postkoetsen en de pioniers leuker. Maar wie ben ik?
- Future Energy (White Goblin Games, 2023)
- Auteur: Emanuele Ornella
- Artwork: Dennis Lohausen
- 2-4 spelers vanaf 8 jaar
- 60 minuten
- https://www.whitegoblingames.com/game/f ... miliespel/
- Adviesprijs: 49,95 euro