Het rommelt tussen Japan en China. Ergens in het verleden blijkbaar. Niets nieuws onder de zon. Om de diplomatieke betrekkingen terug op te starten schenkt de keizer van China een reuzepanda aan de keizer van Japan. Om voor het heilige dier te zorgen, krijgen zijn dienaars de opdracht om een bamboetuin aan te leggen. Om die dingen te laten groeien, moeten ze geïrrigeerd worden. Drie keer raden wat onze taak is. Yep, we worden gepromoveerd tot dienaar van de Japanse keizer en mogen aan de slag met bamboescheuten. Gelukkig is er ergens een keizerlijke tuinman die we ter hulp kunnen roepen. Takenoko Oyako, here we come!
Het basisspel spelen we met 28 perceeltegels, 28 stukken groene bamboe, 26 stukken gele bamboe en 24 stukken roze bamboe. Daarnaast hebben we nog 20 irrigatiekanalen, 9 verbeteringsfiches, 46 opdrachtkaarten, 4 spelersborden, 8 actiefiches, 1 weerdobbelsteen, 1 panda, 1 tuinman en twee wondermooie handleidingen met schitterend artwork, één in het Nederlands en één in het Frans.
Voor de uitbreiding krijgen we extra materiaal zijnde een miss Panda, 9 pandababyfiches (3 groene, 3 gele en 3 roze), 17 extra stukken bamboe, 18 opdrachtkaarten (6 met percelen, 6 met bamboe en 6 met panda’s) en 6 percelen. De opdrachtkaarten en de percelen bevatten een speciaal roze symbool om ze te onderscheiden van de spelonderdelen van het basisspel.
Heb ik trouwens al verteld dat het spelmateriaal en artwork van een uitzonderlijk wondermooie kwaliteit is? Neen, wel bij deze.
Het basisspel start je door de vijvertegel (één van de perceeltegels) in het midden van de tafel te leggen. De tuinman en de panda (twee wondermooie spelfiguren, oei ik verval in herhaling) zet je op de vijvertegel. De resterende perceeltegels (in drie kleuren geel, groen en roze) vormen een gedekte trekstapel. De kanalen en de verbeteringen (drie soorten, je maakt drie stapels, iedere soort in een aparte stapel dus) liggen in een voorraad naast de trekstapel. De opdrachtkaart met de keizer (enige groene kaart) leg je aan de kant. De resterende opdrachtkaarten sorteer je per soort (drie soorten: percelen, tuinmannen en panda’s oftewel blauwe, rode en paarse kaarten) en je maakt per soort een gedekte trekstapel. De kaart van de keizer leg je als vierde stapel naast de andere opdrachtkaarten.
Elke speler ontvangt 1 spelersbord, 2 actiefiches en 1 opdrachtkaart van elke soort. De opdrachten hou je geheim voor de andere speler.
De langste speler is de startspeler. Een meetlint is niet voorhanden. Dus los het zelf op om te achterhalen wie de langste speler is.
Spelers spelen om de beurt met de klok mee, startende dus met de langste van het gezelschap. Neen, de andere spelers moeten niet in volgorde van lengte gaan zitten. We eindigen een ronde dus niet noodzakelijk met de kleinste speler.
In een spelersbeurt moet je twee stappen uitvoeren. Eerst dien je de weersomstandigheid te bepalen. Opgepast tijdens de eerste ronde (eerste beurt van iedere speler) slaan we deze stap over.
Om de weersomstandigheid te bepalen gooi je met de weerdobbelsteen. Afhankelijk van de worp ontvang je een extra actie (verschillend van de twee gekozen acties, zie verder), mag je een extra stuk bamboe op een perceel naar keuze plaatsen, mag je twee identieke acties in je beurt doen in plaats van twee verschillende, mag je de panda verplaatsen, mag je een verbetering op een perceel naar keuze plaatsen of je mag een van de vijf voorgaande kiezen.
Stap 2 in een spelersbeurt is het uitvoeren van twee verschillende acties. Er zijn vijf mogelijke acties ter beschikking. Je kiest dus of je een perceeltegel in de tuin wil toevoegen, of je percelen wil irrigeren, of je de tuinman wil verplaatsen, of de panda of je trekt 1 nieuwe opdrachtkaart. Hoe simpel kan een spel zijn. De gekozen acties duid je met jouw actiefiches aan op jouw spelbord.
Goed, we kiezen dus twee uit de volgende vijf mogelijke acties.
Als je een perceeltegel aan de tuin wil toevoegen, neem je drie tegels van de trekstapel. Je kiest er een uit en plaatst die in de tuin. Volgende plaatsingsregels gelden. Je legt ofwel de tegel rechtstreeks aan de vijver aan, of de nieuwe tegel grenst aan twee percelen die al in de tuin liggen. Een voorbeeldschema in de spelregels verduidelijkt de plaatsingsregels.
Irrigeren die je als volgt. Je neemt een irrigatiekanaal en legt die in de tuin volgens de volgende regels. Een kanaal moet altijd op de grens liggen tussen twee percelen. De kanalen vormen een netwerk dat altijd met de vijver moet verbonden zijn. Je mag geen kanalen op de grens met de vijver leggen. Een perceel is geïrrigeerd (ik heb al een paar moeten opletten dat ik hier niet geïrriteerd schrijf) als het aan de vijver of aan een kanaal grenst. Van zodra een perceel voor de eerste keer geïrrigeerd wordt, groeit er meteen een stuk bamboe in de kleur van de tegel op. Als je twee percelen tegelijk voor de eerste keer irrigeert, groeit er bamboe op beide percelen. Een perceeltegel kan maximaal vier stukken bamboe bevatten.
De tuinman verplaats je in een rechte lijn over de percelen. Richting en afstand is vrij te kiezen, maar hij beweegt niet over lege ruimtes tussen percelen. De tuinman laat meteen een stuk bamboe groeien op het perceel waar hij zijn wandeling beëindigt. Alsook op alle aangrenzende percelen in dezelfde kleur. Belangrijk om weten is dat bamboe enkel groeit op geïrrigeerde percelen. Zonder irrigatie geen bamboe.
Ook de panda verplaatst zich in een rechte lijn. Hij eet een stuk bamboe op van de tegel waar hij zijn verplaatsing beëindigt. Dit bamboestuk legt de speler op zijn spelersbord en heeft hij nodig om opdrachten te vervullen. Om de actie van de tuinman en de panda te doen, moet je de spelfiguren minstens een tegel verplaatsen.
Tot slot kan je er ook voor kiezen om een extra opdrachtkaart in de hand te nemen. Let wel, je mag maximaal vijf van die dingen in je hand hebben. Vervulde opdrachtkaarten tellen niet mee voor de handlimiet.
Tijdens je beurt, kan je opdrachten vervullen. Dit telt niet als één van de twee acties. Als je tijdens je beurt aan de voorwaarde van de opdrachtkaart voldoet, vervul je de opdracht. De vervulde opdrachtkaart leg je open voor je neer. Op die manier zien alle spelers hoeveel opdrachten je al vervuld hebt en hoeveel punten je hiermee scoort.
Er zijn drie soorten opdrachtkaarten. Opdrachten met percelen vervul je als het getoonde patroon in de tuin aanwezig is. Let wel alle percelen moeten geïrrigeerd zijn om de opdracht te vervullen. Patronen bestaan uit drie of vier perceeltegels.
De opdrachten van de tuinman tonen bamboescheuten bestaande uit vier stukken bamboe met een specifieke verbetering of uit groepen van verschillende bamboescheuten van drie stukken al dan niet met verbeteringen. De tuinman moet wel op het afgebeelde (of een van de afgebeelde) percelen staan.
Opdrachten met de panda tonen 2 of 3 stukken bamboe. De benodigde stukken moeten op je spelersbord aanwezig zijn. Eens de opdracht vervuld, leg je de bamboestukken terug in de voorraad.
Vervulde opdrachtkaarten leveren punten op gaande van twee tot acht punten. Och ja, heb ik al verteld dat de speler met de meeste punten op het einde Takenoko wint?
Verbeteringen vind je ofwel op de perceeltegel ofwel voeg je ze toe aan een perceel door wolken te gooien met de weerdobbelsteen. Er zijn drie soorten verbeteringen: omheiningen die ervoor zorgen dat een panda geen bamboescheuten op die tegel kan eten, waterscheidingen die de tegel meteen irrigeert en waarop bij plaatsing meteen bamboe groeit of bemestingen die de groei van bamboe versnelt, je plaatst dus twee stukken ipv een op deze tegels als er bamboe groeit.
Het spel eindigt, afhankelijk van het aantal spelers, zodra een speler zijn 7de opdracht (bij vier spelers) vervult. (een 9de opdracht bij twee spelers). De speler die het einde van het spel inluidt, krijgt de kaart van de keizer (is twee punten waard). De ronde wordt nog ten einde gespeeld, zodat alle spelers evenveel beurten krijgen. Daarna krijgt iedere speler nog 1 beurt.
De speler met de meeste punten wint Takenoko.
De uitbreiding voegt nieuw spelmateriaal (zie hierboven toe). Miss Panda en pandababyfiches doen hun intrede. Miss Panda verschijnt in het spel als een perceeltegel met een uitbreidingssymbool in de tuin wordt gelegd. Die speler plaatst Miss Panda meteen op die tegel. Wanneer een nieuwe tegel met een uitbreidingssymbool in de tuin wordt gelegd, verplaatst Miss Panda zich meteen naar die tegel. Je kan haar ook verplaatsen als actie. Miss Panda eet geen bamboescheuten op. Ze kan wel een pandababy ter wereld brengen. Daarvoor moet ze na haar beweging op dezelfde tegel staan als de panda. De speler legt dan een stuk bamboe terug in de voorraad en neemt een pandababyfiche in de kleur van het perceel en legt die op zijn spelersbord.
Let wel als de panda zich verplaatst naar de tegel met Miss Panda worden er geen baby’s geboren. Dit gebeurt enkel als Miss Panda zich verplaatst. Iedere pandababyfiche bevat op de achterkant een bonus (bijvoorbeeld plaats meteen een irrigatiekanaal, of neem een verbetering uit de voorraad en plaats die op een tegel of vervang een van jouw opdrachtkaarten). De speler voert meteen de bonus uit. Daarnaast levert iedere pandababyfiche twee punten op aan het einde van het spel.
Er komen ook nieuwe opdrachtkaarten in het spel met nieuwe voorwaarden, vaak gekoppeld aan de perceeltegels met het uitbreidingssymbool. De nieuwe perceeltegels voegen ook nieuwe dingen toe. Zo is er nu een tegel waarop de drie verschillende kleuren bamboe groeien, er kan een extra vijver in het spel komen (handig voor de irrigatie). De heilige heuvels doen hun intrede. Als de tuinman op een heilige heuvel zijn verplaatsing beëindigt, groeien er bamboescheuten op alle geïrrigeerde tegels van die kleur en dus niet enkel op de aangrenzende tegels.
Takenoko Oyako oftwel Takenoko big box bevat het basisspel Takenoko, origineel uitgebracht in 2011 en de uitbreiding Takenoko Chibis, daterend uit 2015. Takenoko Oyako kwam in een Franse en Engelse uitvoering al in 2020 op de markt dankzij de Franse uitgevers Matagot en Bombyx. Asmodee vond dit jaar blijkbaar het moment aangebroken om een Nederlandse versie van het spel op de markt te brengen. Omdat Asmodee ook in België actief is, zitten er ook Franse regels in de doos.
Wie dus al Takenoko met de uitbreiding Chibis in zijn bezit heeft, zal geen behoefte voelen om Oyako aan te kopen. Wie het spel nog niet kent, grijp uw kans. Want Takenoko is een heel leuk familiespel. Zoals eerder gezegd oogt Takenoko bijzonder leuk. Het artwork spreekt aan en de spelcomponenten zijn mooi uitgegeven. Het spelregelboekje is een voorbeeld voor alle uitgevers. Gestructureerd, duidelijke regels, gestoffeerd met voorbeelden ter verduidelijking van de regels en mooi artwork.
Daarbij zijn de regels eigenlijk heel eenvoudig. Het spel legt uit in vijf minuten. De acties en de opdrachten zijn eenvoudig en duidelijk. Er zit wel een geluksfactor in het trekken van de opdrachtkaarten. Zeker na een aantal ronden, kan je per toeval een opdrachtkaart nemen waarvan de voorwaarden al vervuld zijn en waarvoor je dus geen moeite doen. Andere opdrachtkaarten, vooral die met de patronen van perceeltegels, zijn soms onmogelijk te realiseren. Vooral met vier spelers is er altijd wel iemand die het door jou zorgvuldig opgebouwde patroon vernietigt door een verkeerde tegel op de verkeerde plaats te leggen, waardoor je kan herbeginnen.
Goed, als je moeilijkere opdrachtkaarten in de hand hebt, niet gedraald. Trek nieuwe. In de uitbreiding kan je met een van de pandababyfiches zelfs opdrachtkaarten ruilen.
Dus er zit zeker een geluksfactor in het spel waaraan veelspelers zich zullen ergeren. Maar dat neemt niet weg dat Takenoko voor een vermakelijk speluurtje zorgt. Eens je het basisspel voldoende in de vingers hebt, zorgt de uitbreiding Chibis, voor nieuw spelplezier. Zowel de nieuwe perceeltegels als de nieuwe opdrachtkaarten vergroten de uitdaging. De toevoeging van Miss Panda is leuk en eigenlijk, vind ik, wel een meerwaarde.
Takenoko Oyako is geen nieuw spel maar een Nederlandse heruitgave van een oude topper. Mij deed het alvast Takenoko nog eens van het onder het stof halen. Ik vond het indertijd een leuk ding en vijftien jaar na de originele releasedatum vind ik dat nog altijd.
- Takenoko Oyako (Bombyx en Matagot, 2020 (Nederlandse vertaling Asmodee, 2026))
- Auteurs: Antoine Bauza
- Artwork: Picksel, Yuio en Nicolas Fructus
- 2-4 spelers vanaf 8 jaar-
- 45 minuten
- https://www.matagot.com/en/family-game ... scription
- Adviesprijs: 45 euro
