18 potjes heeft dit spel gehaald. We speelden ze allemaal met zijn tweeën, want de anderen waarmee het theoretisch zou hebben gekund, haakten al af bij de plaatjes. Het waren 18 mooie potjes, dat wel, met een spelsysteem dat zó minimalistisch is dat het intrigeerde, even spannend was, maar op den duur ook wat benauwend werd en zelfs ging vervelen.
De eerste paar potjes waren ronduit geweldig. Een bordspel teruggebracht tot zijn kern, vonden we. Eén held en acht kaarten krijg je en je speelt daarmee het hele spel in 5, 6 of soms 7 rondes uit. Een enkele keer zelfs in 4. Een verhitte race naar 10 punten en liefst daar nog iets overheen. Pak ik dat ene monument eerder dan de ander? Is die ene place of power voor mij of ben ik te laat? Je begint met bijna niks maar na slechts enkele rondes knal je uit je voegen van de grondstofjes die je vervolgens in razend tempo (lees: in één ronde, hooguit twee) omzet in punten. Als je een beetje geluk hebt tenminste, en het vervolgens goed uitspeelt.
Kijk, dat zijn zowaar twee voorwaarden voor het spelplezier bij Res: “goed uitspelen” en “geluk hebben”.
Eerst maar even dat “goed uitspelen”. Ik bedoel daarmee eigenlijk: efficiënt uitspelen. Hyperefficiënt mag ik wel zeggen. Degene die de meest economische keuzes maakt in de minste tijd (lees: in de minste beurten) wint. Efficiency is de sleutel. Rustig opbouwen is er niet bij, het is meteen knallen of afhaken. Ik ken geen ander spel waarbij dat zó duidelijk is. Alle luchtigheid is uit het spel geperst.
Dan het “geluk”. Dat speelt ook een rol. Een grote rol. Geluk is een eerste levensbehoefte van een spel, maar gecombineerd met dat hypereffectieve dat je moet nastreven, werkt het niet. Zelfs het draften van kaarten (zeg maar á la 7 Wonders) helpt daar niet bij. Je krijgt nooit de 'perfecte acht’ en daarbij belanden de kaarten na het draften gewoon op een willekeurige en blinde stapel voor je neus.
Interactie is een derde voorwaarde voor een leuk spel. Positief of negatief, direct of indirect: je bent wel samen bezig natuurlijk, anders kun je net zo goed Patience gaan zitten spelen. Welnu, interactie is er nauwelijks bij Res. De eerste potjes heb je daar nog geen last van natuurlijk, je bent immers het spel aan het ontdekken, maar later wel. Je speelt allebei volstrekt je eigen super optimalisatiespel en de ander doet er niet toe. Hooguit levert het tandengeknars op als de een hard gaat en de ander toast is.
Ho stop, geen interactie in Res? En de draken dan? Die zijn toch behoorlijk interactief? Dat klopt, maar die draken (en andere monsters) zijn dan weer zó krachtig dat de tegenstander eigenlijk meteen op apegapen ligt. Uiteraard kun je je daartegen verweren met andere kaarten, maar dat kost dan weer extra acties, wat de efficiency niet bevordert waardoor je spel sowieso naar de haaien is. Daarbij werkt dat draften, óók bedoeld voor extra interactie, juist tegen die draken. Ga maar na: je hebt een draak in je starthand en houdt hem. De ander heeft er ook een en houdt hem uiteraard ook. Allebei een draak met als gevolg een patstelling. Als jij twee draken hebt in je starthand, kun je er maar één houden, waarna de volgende speler automatisch die tweede pakt. Na een paar potjes weet je dat en ben je er ook achter dat die draken eigenlijk heel duur zijn voor relatief weinig punten. Je houdt ze dus wel, maar speelt ze bijna nooit. Exit interactie.
Enfin: je speelt Res Arcana weliswaar geheel solitair, maar je kunt inderdaad iemand speltechnisch doodmaken met zo’n draak. Dus blijven opletten graag. Met z’n drieën of vieren is dat nog wel geinig, omdat je theoretisch een speler die goed gaat kunt afremmen, maar in tweepersoonsspelletjes werkt dat toch vrij slecht.
De herspeelbaarheid van Res Arcana is enorm groot. Je speelt maar met een paar kaarten uit het hele pak, dus de variatie is schier oneindig. Toch werd dit spel te snel saai. En ook dat komt doordat alle versiering weg is. Res spelen is toch écht: 4 tot 6 rondes rekenen, kiezen, beuken met die punten. Als dat lukt, geeft dat op zijn best een gevoel van: oké, cool. Als dat niet lukt, zie je dat al in ronde 2… en ik hoef denk ik niet uit te leggen wat dat doet met de lol in de resterende speeltijd.
Het artwork tot slot. Smaken verschillen en je ziet onmiskenbaar vakwerk op de kaarten, knap gedaan enzo, maar al die monsters, wulpse feeksen, doodshoofden, hamers, zweepjes en andere bizarre SM artefacten deden ons eigenlijk niks. Het zijn ook echt alleen maar plaatjes in een niet ter zake doende setting. Dit superefficiënte spel heeft helemaal niets met al die plaatjes te maken. Het is een volstrekt abstract verzamel- en wisselspel in een snelkookpan.
Kortom. Als je houdt van een snelle hyperefficiënte optimalisatiepuzzel met leuke houten blokjes en kaarten in fantasy stijl, dan is Res Arcana misschien wel iets voor jou. Maar wij vinden Res Arcana uiteindelijk een te rekenkundig, welhaast nihilistisch spel met te bombastisch materiaal. Alles draait om efficiency bij Res, waarbij het plezier uiteindelijk zoek raakt. Met respect voor de maker, want het ontwerp is tamelijk geniaal, speel ik liever een ander spelletje.