Bordspelmania

Spellen verzamelen… en wat dan?

Han Heidema

Een mens verzamelt wat af in zijn leven, soms met onverwachte gevolgen. Toen ik in 2001 van Barendrecht naar Wolfheze verhuisde, heb ik daar een groter huis gekocht om mijn spellen te kunnen onderbrengen – ondanks het feit dat mijn dochters al lang het huis uit waren. In dat nieuwe huis was de grote zolder geheel voor mij en mijn spellen.

Inmiddels zijn we 18 jaar verder en de zolder is vol, overvol. Alle ruimte voor kasten is benut en al die kasten zijn vol. Op diverse plekken staan spellen onoverzichtelijk gestapeld op de grond. Kortom, het werd tijd voor een radicalere oplossing. Die is ook om een andere reden nodig: uiteindelijk zal er iets met al die 4000+ spellen moeten gebeuren. Mijn dochters zijn er niet in geïnteresseerd om ze te erven, en dus moest er iets anders worden bedacht.

In 2007 ontmoette ik op het Spellenspektakel (toen nog in Zwolle) de Nederlandse spelontwerper en -verzamelaar Fred Horn, een leeftijdgenoot. Ik had al wel eens van hem gehoord: RTL 4 zond in die dagen een programma over spellen uit, naar een concept van voormalig Ducosimlid Anthony Verhulst, spellenrecensent bij Het Parool. Het programma heette ‘Hoge Ogen’ en Fred mocht daarin een blokje van 3 minuten vullen met verhalen over spellen uit zijn verzameling.

Tijdens bovensgenoemde ontmoeting spraken we af dat ik hem zou interviewen voor de rubriek ‘Op bezoek bij…’ in Spel!, het maandblad van spellenvereniging Ducosim. Tijdens dit interview bleek dat Fred het zelfde probleem had gehad als ik, maar dan op een nog grotere schaal: zijn spellenverzameling omvatte op dat moment naar schatting meer dan 10.000 spellen!

Fred vertelde me dat hij lang op zoek is geweest naar een manier om enerzijds zijn verzameling te redden voor het nageslacht en anderzijds deze open te stellen voor anderen, Pogingen om musea te interesseren hadden niet het gewenste resultaat opgeleverd: die wilden zijn verzameling eventueel wel in hun magazijnen opslaan, maar zeker niet permanent en compleet tentoonstellen. Toen ontmoette hij Piet Notebaert van het Vlaams Spellenarchief, in feite een combinatie van twee grote privé-collecties. Dat Vlaams Spellenarchief was een samenwerkingsverband aangegaan met Vives, een hogeschool met o.a. een nederzetting in Brugge waar het complete archief werd ondergebracht.

Fred Horn had inmiddels zijn spellen ondergebracht in de stichting SP&L (Spelen, Puzzels & Ludotheek), die thans de spellen uitleent aan het Vlaams Spellenarchief. Vanwege verschillen in wetgeving tussen Nederland en België moesten met de nodige zorgvuldigheid passende contracten worden opgesteld, wat nog enige notariële voeten in de aarde had.

Door de geringe overlap tussen de twee collecties kent het Vlaams Spellenarchief inmiddels zo’n 20.000 spellen! En al die spellen zijn (of worden) ontsloten en beschreven in een grote database. Het loont beslist de moeite er een kijkje te nemen; zie http://www.vlaams-spellenarchief.be/.

Ik nam het besluit Freds goede voorbeeld te volgen, maar had weinig zin in de bijkomende rompslomp. Daarom besloot ik om mijn spellen nu stapsgewijs over te dragen aan de stichting SP&L, waarna ze, vanwege hun contracten met het Vlaams Spellenarchief en Vives, automatisch van het archief in Brugge deel gaan uitmaken. In de praktijk betekent dit dat Fred, die een aantal keren per jaar naar Brugge gaat voor overleg, dan telkens een tiental verhuisdozen meeneemt die gevuld zijn met spellen afkomstig van mijn zolder.

Inmiddels zijn zo’n 160 spellen overgedragen (naast wat spellentijdschriften en veel spellenfolders) en ben ik bezig de lege ruimtes in mijn spellenkasten op te vullen met de her en der verspreide stapels op de grond. Ook moet ik mijn eigen database dienovereenkomstig aanpassen. Het wordt nog wel eens wat!

Je zolder is een museum op zich! Indrukwekkend!

Fascinerend verhaal, maar het roept bij mij wat vragen op. Wat wil je precies dat er met je verzameling gebeurt? Het is mij niet helemaal duidelijk wat je dilemma is, anders dan dat je zolder uitpuilt en je dochters later geen interesse hebben.

Kolomnist schreef: Spellen verzamelen… en wat dan?
een groter huis gekocht om mijn spellen te kunnen onderbrengen –

... al die 4000+ spellen

... 160 spellen overgedragen
... Ook moet ik mijn eigen database dienovereenkomstig aanpassen. Het wordt nog wel eens wat!

Leuk verhaal maar begrijp er weinig van. Krijg het gevoel dat je een plan mist. Eerst verzamel je spellen, tot je er 4k hebt. Dan wil je ze kwijt, maar slechts mondjesmaat (160). Eigenlijk wil je ze zowel wel als niet hebben.
Aangenomen dat je oud en gepensioneerd bent: als je nog 30 jaar te leven hebt, totdat je eindigt in een 3x3 m2 kamertje ergens op een verzorgingsflat, met 3800 spellen, zou je elk spel 1x kunnen spelen tot je dood mits je 3 spellen per dag, elke dag, zou spelen. Elk spel opzetten spelen en afbreken kost 1 a 2 uur. Dat is 5 uur per dag. Als je in het weekend eens wat anders wilt zoals boodschappen kom je uit op een werkweek van 40 uur gamen.
En gepensioneerden hebben het extreem druk zo heb ik begrepen.

Wat jij nodig hebt is een doeltreffend plan.

ik heb contact opgenomen met een spel-o-theek. Die wil ze graag hebben om zo meer aanbod te hebben.
Musea lijken me kansloos - wie wil er nou een bordspel achter glas met een lullig vvv stukje ernaast geplakt zien?
Ook van veel spul afgeraakt door http://www.gratisafhalen.nl
Maar goed kwijtraken is het probleem niet.
Maar dat wil je blijkbaar niet.

Je hebt geld betaald voor elk spel, is dat wat je terug wilt? Waarom, wat is geld voor jou?

Wil je elk spel uit je collectie minstens 1x gespeeld hebben?

Wil je dat elk spel uit je collectie minstens 1x gespeeld wordt door wie dan ook?

Wat zie je in bordspellen? Iets wat ruimte inneemt, iets wat gezelligheid produceert?

Wil je graag dat iemand jouw verzameling opneemt in de zijne? Maar het mag geen rompslomp leveren - waarom?

Wat wil je eigenlijk?
===
Feit blijft dat de tijd dringt, en je een snelle schifting moet maken. Welke 3 spellen neem je mee naar je verzorgingsflat. Voorwaarden:
1) je moet de teksten op de kaartjes kunnen lezen, dus Mistfall valt af.
2) je moet het solo kunnen spelen, dus concordia valt af.
3) je moet je er niet aan kunnen vertillen, dus massive darkness valt af.
4) geen kleine stukjes. Motoriek is niet meer wat het geweest is. Uruk 2 zou net kunnen.
5) lage setup en teardown time, concentratie is niet meer wat het was. Weg met tokaido.
6) lage table footprint. Tafeltjes in bejaardenhuizen zijn klein. Bye bye everdell.
7) geen dobbelspellen. Valt de dobbel van de tafel, gaat de jicht opspelen. Geen Tiny Epic Galaxies. Sagrada bij het grofvuil.
Investeer in een kaartenschudmachine. Dan rek je het nog een beetje.

Benieuwd hoe dit afloopt..
Bovenstaande niet zeikerig bedoeld hoor, maar het is bittere realiteit - althans volgens mijn wereldbeeld en staat mij ook te wachten. YMMV.

kosterix schreef: als je nog 30 jaar te leven hebt, totdat je eindigt in een 3x3 m2 kamertje ergens op een verzorgingsflat, met 3800 spellen, zou je elk spel 1x kunnen spelen tot je dood mits je 3 spellen per dag, elke dag, zou spelen.

Moest erg lachen om je reactie, Kosterix, waarvoor dank, maar deze rekensom klopt toch niet helemaal. 30 jaar is ongeveer 11.000 dagen. Dan kun je dus elk spel (van de 3800) bijna 3x spelen, als je elke dag een spelletje speelt. Dat valt voorwaar enorm mee. Ik zou ze dus nooit wegdoen maar als de wiedeweerga, vort, hup al die spellen gaan spelen allemaal.

je hebt helemaal gelijk. Begin seniel te worden..

kosterix schreef: je hebt helemaal gelijk. Begin seniel te worden..

zelfde hier. Duurde even voor ik dat had uitgerekend allemaal.

Pura Vida schreef:

kosterix schreef: je hebt helemaal gelijk. Begin seniel te worden..

zelfde hier. Duurde even voor ik dat had uitgerekend allemaal.

Hebben jullie dat ook?

Ik heb alvast veel lol gehad met de reacties.
Maar Han, ik begrijp jouw probleem, zij het in mindere mate (hier voorlopig maar rond de 2000).

Grappig, ik zag vandaag in een exemplaar van Zo zit dat, bij vreemde feitjes gedrukt staan dat er een Belg was die zijn duizendste bordspel aan zijn verzameling toevoegt.

Dat is blijkbaar het vermelden waard, maar dan hadden ze beter hier kunnen rondvragen voor indrukwekkendere aantallen.

Allereerst: dank dat sommige lezers mij, op mijn 76ste, nog 30 jaar gunnen!

Ter verduidelijking van mijn artikel: in de loop van afgelopen jaar ben ik begonnen met het overdragen van mijn spellen aan de stichting SP&L. Dat houdt in dat Fred Horn, die een keer of vier per jaar naar het Vlaams Spellenarchief te Brugge gaat, dan ca. 10 volle verhuisdozen per keer kam meenemen. We zijn daar net mee begonnen - er zijn inmiddels zo'n 20 volle dozen in Brugge. Het tempo van overdracht is dus vrij beperkt, maar dat vind ik allerminst erg: de zolder hoeft wat mij betreft niet in één keer leeg!

Dat ik ook op andere manieren de spellen kan 'kwijtspelen', is mij duidelijk, maar ik wil graag dat alles (op den duur) zo veel mogelijk bij elkaar blijft. En het Vlaams Spellenarchief is daarvoor echt de beste plek: daar zijn thans al meer dan 20.000 spellen aanwezig.

En wat de financiële kant betreft: ik beschouw de spellen als afgeschreven.

Han Heidema

Mooie verduidelijking Han.

Een beslissing is altijd persoonlijk. Maar ingeval van zo'n indrukwekkende historische collectie begrijp ik goed dat je diverse opties overwogen hebt. Om dan uiteindelijk de beslissing te nemen die jou het beste lijkt.

Na het lezen van bovenstaande reacties lijkt het me dat niet iedereen evenveel blijk geeft van voldoende inlevingsvermogen. Ik probeer dan ook door de directe toon van hun reactie te lezen als 'in mijn geval zou ik...'.

Begin me nu toch wel af te vragen hoe dat inmiddels epische vlaams spellenarchief eruit ziet en of er iets te spelen valt en zoja waar wanneer en wat..

Zoiets ongeveer.



En in de kelders hebben ze archiefrekken die vol gestapeld zijn.

en niemand om ze te spelen?!
ik zou me als een kind in een snoepjeswinkel voelen...

Mooi verhaal. Dit is precies de reden dat ik al een tijd geleden besloten heb zeker niet boven de 1000 spellen te komen. Aangezien ik inmiddels boven de 900 zit ga ik dit jaar voor het eerst ook spellen verkopen waarvan ik het onwaarschijnlijk acht dat ze bij mij nog op tafel komen. En doe ik driftige pogingen om mijn koopverslaving te bedwingen (want dat is het eigenlijk, het willen hebben van al die prachtige spellen) zodat ik uiteindelijk tot een echt 1 erin, 1 eruit beleid kom.

Dan is het nog steeds de vraag wat er uiteindelijk met 1000 spellen moet gebeuren als ik er niet meer ben, maar daar heb ik hopelijk nog wel wat tientallen jaren voor om dat te bedenken.....

MikeBzonderpuntje schreef: Mooi verhaal. Dit is precies de reden dat ik al een tijd geleden besloten heb zeker niet boven de 1000 spellen te komen. Aangezien ik inmiddels boven de 900 zit ga ik dit jaar voor het eerst ook spellen verkopen waarvan ik het onwaarschijnlijk acht dat ze bij mij nog op tafel komen. En doe ik driftige pogingen om mijn koopverslaving te bedwingen (want dat is het eigenlijk, het willen hebben van al die prachtige spellen) zodat ik uiteindelijk tot een echt 1 erin, 1 eruit beleid kom.

Dan is het nog steeds de vraag wat er uiteindelijk met 1000 spellen moet gebeuren als ik er niet meer ben, maar daar heb ik hopelijk nog wel wat tientallen jaren voor om dat te bedenken.....

zo heeft iedereen zijn getal van aantal max bordspellen. T was eerst 100 bij mij, toen werd t 200 en nu zit ik op 300. Maar dat is nu al lange tijd het geval en begin steeds meer te verkopen. Ik ben steeds kritischer.

Ik heb ook al bedacht wat ik zou willen met de spellen als ik (onverwacht) zou overlijden: ze tijdens mijn uitvaart ceremonie achtige ding laten neerzetten en iedereen die er is een spel mag kiezen (waarbij mijn familie/close friends vooraf een spel kan selecteren die ze willen houden vanwege emotionele waarde oid). Dat lijkt me mooi, dan heeft iedereen een typisch iets waaraan ze mij herinneren en blijf ik voortleven in hun leven