Bordspelmania

Ik hou van asymmetrische spellen. Spellen met een ongelijk begin zijn een garantie voor verrassing, voor herspeelbaarheid en voor steeds nieuwe uitdagingen. Doe daar een leuk thema bij, een stukje planeconomie, veel keuzes, tactiek en interactie, en dan heb je een spel dat het bij ons in huis goed doet. Onze referentie? Gaia Project, Scythe en Terraforming Mars zijn onze avondvullende toppers in huis.

Toen ik Tapestry op Marktplaats voor een redelijke prijs kon kopen, was ik snel om. Dat was begin december. Inmiddels zijn we 12 potjes verder. Dat zegt al iets.

De samenvatting (of: de tekst die ik bij mijn waardering in de BSM spellendatabase heb geplakt)
Tapestry is een abstracte economische optimalisatie puzzel. Asymmetrisch en ook nog asynchroon. Met mooi spelmateriaal dat een gebrek aan thema en enige droogte camoufleert. Het spel heeft zoveel mogelijkheden en weeft zoveel spelmotieven in elkaar dat het duizelt en zeker de eerste potjes nogal chaotisch aanvoelt. Scoreverloop is grillig en niet altijd spannend. Het "vooruit puzzelen" op de sporen is erg leuk. Vooral omdat die puzzel nooit perfect wordt, omdat je elke keer andere omstandigheden aantreft en omdat je medespelers dezelfde sporen bewandelen en de goede dingen des levens kunnen wegkapen. De beschaving waarmee je start is elke keer anders, je hoofdstad trouwens ook, en dan heb je ook nog elke keer andere techniekkaarten en tapijten waar je iets mee kunt. De interactie op het hoofdbord en de vier sporen ten slotte doet een beroep op je reactie- en anticipatievermogen.

De diepte in (Stop vooral met lezen als je het nu wel weet.)

Tapestry is dus asymmetrisch. Dat wil zeggen: alle spelers krijgen een verschillende start. Je eigen beschaving en hoofdstad, je eerste tapijtkaart, je eerste gebiedstegeltje: alles is anders. Op zich is dat heel leuk, vinden wij dan, maar de ongelijkheid is wel erg groot bij dit spel. En de complexiteit van de beschavingen verschilt ook nogal. Sommige geven gewoon een eigen 'rondevoordeeltje', maar bij andere moet je de cryptische tekst drie keer lezen om te begrijpen wat je nou eigenlijk allemaal kán. Dat sommige beschavingen sinds Tapestry: Plannen en Complotten al zijn aangepast om een beetje balans te brengen, klopt natuurlijk niet. Ze hebben toch getest? Of was het aantal verschillen in de beschavingen zelfs voor de testspelers simpelweg te groot?

Tapestry duurt lang, zeker met 4. Reken op minstens 30 minuten per persoon. Soms is het scoreverloop spannend, maar vaker ook niet. Verschillen van meer dan 50 punten komen helaas voor en dat haalt de spanning weg. Zeker met zo'n lange speeltijd. Ander nadeel van die lange speeltijd is dat de factor geluk, bij Stonemaier altijd al prominent aanwezig, kan irriteren. De geluksfactor zou moeten afnemen naarmate de speelduur toeneemt.
Ander nadeel bij die lange speelduur is het asynchrone. Elke speler duikelt gewoon op zijn of haar eigen moment het volgende tijdperk in. Hetgeen betekent dat de een soms al klaar is met het spel terwijl de andere(n) nog gerust een half uurtje doorgaan. Akelige herinneringen aan Risk komen naar boven.

Het thema is ver weg. Die namen voor al die acties, techniekkaarten en tapijten doen er niets toe. Eigenlijk kijk je er niet eens naar. Er zit ook geen verhaal bij, het blijven holle termen als 'telefoon', 'veeteelt' of 'dynamiet'. In die zin is het spel droger dan de mooie gebouwen en tegeltjes doen vermoeden. Prachtig op tafel, maar redelijk zonder functie.
De bezienswaardigheden dan. Gave gebouwtjes, maar om die nou allemaal op zo'n bordje te proppen? Het lijkt alsof het effectbejag van de bezienswaardigheden het gebrek aan thema moet camoufleren. Dat lukt wat mij betreft niet echt.

Het regelboekje blinkt niet uit en is veel te cryptisch. Wat is er mis met een uitgebreide handleiding, zoals Scythe of Gaia Project dat bijvoorbeeld wél hebben? Een voorbeeld is het krijgen van een extra beschaving gedurende het spel... hoe werkt dat eigenlijk? Ik snap daar dus niks van en het staat ook niet uitgelegd in het veel te cryptische regelboekje. BGG staat ook helemaal vol met vragen hieromtrent. Wél weet ik inmiddels dat het krijgen van een nieuwe beschaving je zorgvuldig opgebouwde spel in één klap helemaal kan verknallen. Pak die Futuristen maar eens in een zorgvuldig opgebouwd eindspel. Nee, ik zou die extra beschavingen lekker laten zitten.
Nog iets wat thematisch niet helemaal lekker loopt: je verzamelt veel tapijtkaarten en gebiedstegeltjes in de loop van het spel, die je vervolgens (later in het spel) weer kunt wegdoen voor punten. Dat voelt erg gratuit eigenlijk, in elk geval niet als het opbouwen van een beschaving. Eerder als: het fundament storten en vervolgens weer slopen. Omdat dat meer oplevert.

De herspeelbaarheid dan. Die is wel ongeveer maximaal. Omdat alles elke keer anders is. Na 12 potjes heb ikzelf in ieder geval nog het gevoel dat ik pas nét begonnen ben en mijn eerste potje speel. Is dat goed? Ja... ik denk het? Maar misschien is het allemaal een beetje teveel van het goede, al die variatie in dit spel. Misschien is het een beetje teveel van alles ineen en daardoor net niets. Gebrek aan focus. Een brei van motieven door elkaar. Zoiets.
Je ziet aan alles dat Tapestry een grandioze poging is tot een groots spel, wat op zich natuurlijk al moedig is en prijzenswaardig.

Conclusie
Niet heel positief toch, deze eerste indrukken? Nee, inderdaad, het waren knars- en schuurpotjes, die eerste 12. Maar toch: eigenlijk hebben we Tapestry met veel plezier gespeeld. Wat dat nou is? Het puzzelen met je gebouwtjes op je hoofdstadtableautje? Het synchroon plannen op de vier sporen dat in de verte zelfs aan Gaia Project doet denken? De alternatieven die je elke beurt toch weer hebt? De vele verrassingen die al die beschavingen allemaal bieden? De omstandigheden die plotseling kunnen omslaan dankzij een gelukkige techniekkaart of tapijt? Het feit dat iedereen, ook een achtjarige (en nog vaak ook!), kan winnen, misschien wel juist dankzij al dat toeval? Wij weten het (nog) niet precies. Maar zeker is dat we dit spel gewoon erg leuk vinden. Ondanks de onbalans, het gebrek aan controle, de overdaad aan spelelementen.

Als alomvattend beschavingsspel, of zo je wil 'magnum opus' van Stonemaier Games, hét spel met alle spelelementen die je maar kunt bedenken inéén, is Tapestry - denk ik - mislukt. Maar de grootse poging zie je terug en wordt door ons gewaardeerd en zelfs al een beetje gekoesterd. Tapestry is wat ons betreft geen Gaia Project, Scythe of Terraforming Mars. Dat is jammer, maar vlak daarachter zal het nog genoeg speeltijd krijgen, en dat is eigenlijk best een stevige aanbeveling.

Edit: tags.

Sinds kerst ook Tapestry in bezit. En tot heden slechts twee potjes gespeeld, helaas helaas.
(In een blackfriday aanbieding, dat was wel mooi).

Wat betreft de balans en het aanpassen van een aantal civilisaties: ze hebben waarschijnlijk best veel getest. Maar als er echt veel gespeeld wordt komt er veel meer boven water. En dus zijn er wat kleine aanpassing doorgevoerd. Vergeet niet dat bij Scythe ook achteraf twee combinaties niet meer zijn toegestaan.
Ik denk wel dat het aantal mogelijkheden en variaties invloed heeft op hoeveel je eruit uit kan halen in de officiële test fase.

De tijdsduur vond ik nog wel meevallen in die twee potjes. Niet extreem. Maar het asynchrone einde kan denk ik wel voor veel spelers een issue zijn. In eerste potje was het ongeveer gelijk maar bij tweede had ik nog wat meer te doen op einde. Gelukkig ben ik een tamelijk snelle speler dus viel het mee. Dus ligt echt aan de spelers wat dit betreft.

Wat betreft thema. Ik kan je wel volgen. Leuk allemaal die Tapestry kaarten en wat voor effect ze hebben maar thematisch gezien maakt het niets uit. Er zit ook geen volgorde in o.id..

De handleiding vond ik, nadat ik 'how to play' had gekeken, opeens heel erg logisch in elkaar zitten.
Want na 1ste potje heb je de handleiding ... niet meer nodig. Da's wel heel erg goed gedaan.

Inderdaad geen Scythe maar wel een spel dat je vaker kan spelen door alle variaties en mogelijkheden.

Toen het net uitkwam had ik ergens de hoop dat Stonemaier misschien weer eens iets aardigs op de markt zou brengen, maar ik vond Tapestry een wat saaie bedoening. Ik heb het uiteindelijk maar twee keer gespeeld en die twee potjes hadden erg veel last van een runaway leader. De lengte stoorde me ook. (En een spel mag best lang zijn, want een Civ-game als Through the Ages vind ik heerlijk bijvoorbeeld.)

Off-topic:

Scythe was een hit waar mede het artwork het spel goed deed verkopen. Nu doet Stonemaier het commercieel natuurlijk fantastisch, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het uiterlijk bij de latere spellen boven de inhoud is gaan staan.

Nu ik hun portfolio even doorkijk, denk ik dat ik Scythe tot nu toe het enige goede spel vind van Stonemaier. Het behoorlijk gewaardeerde Viticulture kon me ook niet echt bekoren en laten we het maar helemaal niet hebben over Between two Cities.

Bruno schreef: Toen het net uitkwam had ik ergens de hoop dat Stonemaier misschien weer eens iets aardigs op de markt zou brengen, maar ik vond Tapestry een wat saaie bedoening. Ik heb het uiteindelijk maar twee keer gespeeld en die twee potjes hadden erg veel last van een runaway leader. De lengte stoorde me ook. (En een spel mag best lang zijn, want een Civ-game als Through the Ages vind ik heerlijk bijvoorbeeld.)

Off-topic:

Scythe was een hit waar mede het artwork het spel goed deed verkopen. Nu doet Stonemaier het commercieel natuurlijk fantastisch, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het uiterlijk bij de latere spellen boven de inhoud is gaan staan.

Nu ik hun portfolio even doorkijk, denk ik dat ik Scythe tot nu toe het enige goede spel vind van Stonemaier. Het behoorlijk gewaardeerde Viticulture kon me ook niet echt bekoren en laten we het maar helemaal niet hebben over Between two Cities.

Between two Castles of Mad King Ludwig is wel héél erg leuk.

En na twee potjes nog geen oordeel over de 'runaway leader'.

horizon schreef: Between two Castles of Mad King Ludwig is wel héél erg leuk.

Goed mogelijk. Over BtCoMKL heb ik (nog) geen oordeel, wel een vooroordeel. Want Castles of Mad King Ludwig klikte bij mij ook al niet. Dus een mash-up tussen twee spellen waar ik weinig plezier aan beleef, heb ik maar links laten liggen. Wie weet onterecht, maar in het huidige enorme spelaanbod kun je niet anders dan vooraf schiften.

horizon schreef: En na twee potjes nog geen oordeel over de 'runaway leader'.

En dat is ook hoe het moet zijn. Twee potjes zijn doorgaans veel te weinig om een inschatting te geven of een spel gebalanceerd is. Maar in twee potjes is het vaak wel mogelijk om een idee te krijgen of een spel voor jou leuk is of niet.

Maar hé, excuses voor het ontsporen van dit topic. Laat het maar weer over Tapestry gaan.

Ha Bruno,
Een apart draadje over de beleving die we hebben bij alle spellen van Stonemaier zou ik heel leuk vinden. We zijn het niet helemaal eens op dat vlak, denk ik. en de controverse rond SM op BGG is nogal groot, geloof ik.

Maar terug naar Tapestry dan. Mijn oorspronkelijke stukje teruglezend zie ik dat ik heel veel woorden nodig heb (excuus) voor wat in essentie neerkomt op: "ik snap niet waarom en ik kan het niet goed uitleggen, maar ik vind Tapestry gewoon een heel leuk spel ondanks alle door ons ervaren tekortkomingen." En een van die tekortkomingen (op basis van 12 spelletjes) is inderdaad die van de runaway leader. Wat in een competitieve spelgroep natuurlijk een ernstige is. Maar in ons gezin, waar de runaway leader al een paar keer een kind van 8 was, een stuk minder erg. Toch weer een uitstapje naar Scythe: de verboden combinaties van patriotic/Zehra en industrial/Olga zijn bij ons niet verboden. Voor mij wél, maar de beide jongens spelen daar gewoon mee. Ik pak dan bijvoorbeeld Connor, Bjorn of Akiko. Die zijn lekker traag, waardoor een pot Scythe toch behoorlijk spannend wordt (en ik regelmatig in een ronde van het bord wordt geveegd, zeker als Olga en Zehra (of Anna, een andere favoriet bij mijn zoons) ook nog gaan samenwerken). Met Tapestry moeten we dat gewoon nog ontdekken. Wat ik alvast wél weet is dat als mijn 8 jarige met de Herauten speelt, of met de Isolationisten, hij lekker bezig is.

Leuk om te zien hoe spelsmaken en -indrukken kunnen verschillen . Ik heb Tapestry inmiddels 13 keer gespeeld en geen last gehad van een weglopende leider. Sterker nog, wij hebben het al enkele keren meegemaakt dat de speler die nog als enige in het spel was (de anderen hadden hun laatste inkomensronde reeds afgemaakt) én op dat moment de minste punten had, in zijn/haar laatste beurt(en) alsnog opschoof naar een 2e en zelfs 1e plaats!

Het is dus best mogelijk in dit spel om langzaam op te bouwen en toe te werken naar een 'grote finale'.

Het mooie van Tapestry vind ik dat je vooraf niet kunt beslissen om één bepaalde strategie te gaan volgen maar dat het juist de uitdaging is om het beste te halen uit de beschavingskaarten, tapijtkaarten en technologiekaarten die je bij aanvang en in de loop van het spel ontvangt én daarbij ook nog eens in te spelen op de strategie van andere spelers.

Een minpuntje waar ik me wél in kan vinden is (het ontbreken van) het thema. Op geen enkel moment in het spel heb ik echt het gevoel dat ik mijn beschaving aan het opbouwen ben. Maar dit stoort me verder ook niet echt.

sinead schreef: Het mooie van Tapestry vind ik dat je vooraf niet kunt beslissen om één bepaalde strategie te gaan volgen maar dat het juist de uitdaging is om het beste te halen uit de beschavingskaarten, tapijtkaarten en technologiekaarten die je bij aanvang en in de loop van het spel ontvangt én daarbij ook nog eens in te spelen op de strategie van andere spelers.

Hier ben ik het mee eens geloof ik. Of in elk geval zelfde ervaring hier. Dat maakt het spel ook enorm afwisselend. Voor zover ik dat kan zeggen na 12 spelletjes.

sinead schreef: Een minpuntje waar ik me wél in kan vinden is (het ontbreken van) het thema. Op geen enkel moment in het spel heb ik echt het gevoel dat ik mijn beschaving aan het opbouwen ben.

Volgens mij was dat ook een van de grote redenen van kritiek. Mensen zijn dol op Civ-spellen, dus als je een Civ-spel uitbrengt zonder het gevoel van zo een spel, gaat dat heel wat (op zijn zachtst gezegd) teleurgestelde reacties teweegbrengen. Voor de veteranen onder ons: zie ook Tempus van Martin Wallace.

Ik vond mijn eerste kennismaking met Tapestry vermakelijk, maar ik zal de 12 potjes niet gaan halen. Bij het vierde potje begon ik er al redelijk op uitgekeken te raken. Die hele puzzel minigame van je hoofdstad vind ik compleet oninteressant. Wat de balans betreft zit ik er niet enorm mee als bepaalde volken wellicht wat sterker zijn, wat mij meer stoorde is dat bij sommige volken de eigenschappen/vaardigheden weinig tot niets in het spel toevoegen, wat die volken minder leuk maakt om mee te spelen.

Kennen jullie die mop van dat mooie spel dat na enige potjes toch wat tegenviel en weer was verkocht? Nou, dat spel is dus weer in huis. De spijt om de verkoop bij mijn huisgenoten was kennelijk te groot. Ik moest een licht grommend gemopper onderdrukken en kon er vervolgens toch om lachen, vooral vanwege het gelukzalige smoelwerk van zoon 2. Intussen heb ik weer twee potjes met hem gespeeld. Ik weet dus weer waarom ik het heb verkocht, maar ik heb ook kunnen zien waar de spijt vandaan kwam. Pa trok weer eens de verkeerde tapijtkaarten en zat te kloten met zijn speelstukken, maar wat was het toch leuk om je eigen kind zo aan tafel te zien puzzelen aan zijn stad. Hij won, uiteraard. Zijn woorden: "wat een ontzettend leuk slecht spel zeg!"

Ah dat is mooi zeg! Is toch heerlijk als je eigen kind je gaat verslaan!

Hahaha. Geweldig! Zo kun je toch van een spel genieten, al is het indirect via je zoon.

Ik heb Tapestry een handvol keren gespeeld en ik heb me er prima mee vermaakt. Ik probeerde wel telkens nadruk te leggen op een ander spoor, ter afwisseling.

Geweldig is het inderdaad. En als die hernieuwde aandacht blijft, zal ik de titel moeten veranderen in "tweede indrukken van Tapestry" denk ik. Op een regenachtige Goede Vrijdag twee potjes spelen en daarbij steeds minder mopperen, zegt wel iets. Die tapijtkaarten blijven ruk, dat wel.

Die zijn nogal random en soms heb je er eentje dat je denkt: wat moet ik er mee? Maar dan kan je strategie natuurlijk zijn om er meer te krijgen.

Ik heb volgens mij twee keer gewonnen. Een keer met de nadruk op het rode militaire spoor en de andere keer met het blauwe ontwikkelingsspoor. Die laatste was vreemd, want zo lekker ging het in eerste instantie niet. Maar aan het einde had ik van die ruimte fiches en dat ging ineens enorm hard.

Ik ben eigenlijk een puzzelaar. Ik heb beide keren niet echt begrepen waarom ik het nou zoveel beter deed dan de anderen. En dat intrigeert me dan juist. Het schijnt dat het rode spoor de meeste punten in zich heeft, maar ik won dus ook met het blauwe spoor. Dat soort vraagstukken vind ik dan interessant. Duidelijk is iig dat zo snel mogelijk huisjes bouwen wel een must is.

Misschien speel ik daarom wel zo veel verschillende spellen. Ik vind het leuk een spel te “doorgronden” en dan ga ik op zoek naar wat anders om uit te zoeken.

Maar terug naar jou: lees ik nu goed dat je het spel zelfs… leuk begint te vinden?!?

Mooie: een spel doorgronden en dan door naar de volgende. Het duurt bij ons alleen soms heel lang, dat doorgronden. En er komt nog iets bij: ook als je het spel doorgrond hebt, kan je nog verrast worden, wat de levensduur van het spel verlengt.
Terug naar Tapestry. De afgelopen potjes met ons tweeën waren eigenlijk gewoon weg leuk en spannend en we hebben elke keer iets anders geprobeerd, elkaar goed dwars gezeten en heerlijk ons eigen stadje gebouwd. Als puzzelbezigheid is dit spel eigenlijk zeer geslaagd. Ik had het na die eerste 14 potjes jaren geleden gewoon niet weg moeten doen.