In mijn wilde dromen durf ik wel eens op de Grote Vlakten te vertoeven omringd door bizons en Native Americans. Liggend op mijn buik, spiedend in het gras, in de hoop dat ik met mijn pijl en boog zo’n grote vleesklomp verschalken kan. Of verscholen in een grot bij een gezellig houtvuurtje kauwend aan een bizonbil, stoere jachtverhalen vertellend aan mijn kleinkinderen. In een artistiek moment durf ik wel eens denken dat ik volop grotschilderingen aan het maken ben om mijn gloriedaden voor de eeuwigheid vast te leggen. Vanzelfsprekend is dit leven in een droom altijd een beetje kleurrijker dan in het echt. De kans dat je een tomahawk van een lid van een vijandelijke stam in jouw hoofd kreeg terwijl je op bizons aan het jagen was, was niet onbestaande. Daarom stoppen met dromen. En laat ons in het echt strijden om te mogen heersen over de Grote Vlakten. Great Plains, we komen eraan!
In Great Plains strijden twee stammen om de heerschappij over het gebied. Ze laten zich bijstaan door een door hen gekozen totemdier: een vos of een slang. Wie erin slaagt een meerderheid te hebben in de jachtgebieden zal als overwinnaar uit de strijd tevoorschijn komen.
Great Plains bestaat uit zeven dubbelzijdige tegels, zes grotfiches (in twee kleuren oranje en blauw), negen totemfiches (drie paarden, drie beren, drie adelaars) en veertig stampionnen (twintig oranje vossen en twintig blauwe slangen).
Met de zeven tegels maken we een spelbord volgens een beschreven patroon (een rij van 2 tegels, een rij van 3 tegels en een rij van 2 tegels). De spelers kiezen een kleur en nemen de grotfiches en de pionnen in die kleur. De negen totemfiches worden naast het spelbord gelegd.
Op de velden van het spelbord zie je grijze gebergtes (berg, grot of bron) of laagland (gele steppe en groene spirituele locaties (gras) met de totemdieren: paard, beer of arend). De gele steppevelden die al dan niet een samenhangend vlak vormen, zijn de jachtgebieden. We proberen die jachtgebieden met onze stampionnen te bezetten. Wie een meerderheid aan stampionnen in een jachtgebied heeft, krijgt punten. Eén punt per veld waaruit het jachtgebied bestaat. Wie de meeste punten heeft, wint Great Plains.
Het spel zelf bestaat uit twee fases. In fase 1 claimen de spelers grotten door er een grotfiche in hun kleur op te leggen. Elk om beurt claimen de spelers een grot, tot alle drie de grotfiches op het spelbord geplaatst zijn. Vanuit de geclaimde grotten zullen de spelers het laagland bezetten.
In fase twee verkennen de spelers het landschap en claimen nu tegels in het laagland. In het gebergte mogen er dus geen stampionnen (laat ik gemakshalve nu maar van pionnen spreken) geplaatst worden. De speler die als laatste een grotfiche heeft neergelegd in fase 1, begint fase 2.
In zijn beurt zet de speler een pion op een leeg laaglandveld. Voorwaarde is dat die pion grenst aan een eigen grotfiche of aan een veld met een eigen pion. Als alle spelers hun pionnen hebben ingezet, eindigt Great Plains. Elke keer als een speler zijn pion op een veld plaatst waar een totemdier is afgebeeld, krijgt hij een totemfiche van dat dier. Voorwaarde hiervoor is wel dat er nog totemfiches in de voorraad beschikbaar zijn.
Een speler kan daarna bij het begin van zijn beurt, dus voor hij een pion plaatst een totemfiche inzetten en de speciale regels betreffende het totemdier gebruiken. Een paard zorgt ervoor dat hij zijn pion op een leeg laaglandveld mag zetten dat twee stappen van een eigen grotfiche of eigen stampion verwijderd is. Hij mag met een paard dus over een leeg laaglandveld springen (pas op, hij mag niet over een leeg gebergteveld springen met een paard).
Wil je over een leeg gebergteveld springen, dan moet je een adelaar inzetten. Een adelaar kan dan weer niet over een leeg laaglandveld springen. Daar heb je dus een paard voor nodig;
Met het derde totemdier, de beer, kan je een tegenstander een veld verder duwen. Hiervoor plaats je jouw pion op een veld bezet met een eigen grotfiche of eigen pion en aangrenzend aan een veld met een pion van de tegenstander. Jouw nieuwe pion duwt dan de pion van de tegenstander in een rechte lijn een veld terug. Voorwaarde om dit te kunnen toepassen is wel dat het veld waar je de tegenstander naar toe duwt, leeg moet zijn. Is dat veld een gebergte dan moet jouw tegenstander zijn pion uit het spel verwijderen. Met deze actie kan je een pion ook van het speelbord duwen. Deze pion verdwijnt dan ook uit het spel. Komt, door te duwen, een pion op een veld met een dier terecht. Dan ontvangt geen enkele van de spelers de totemfiche van dat dier.
Als alle spelers hun pionnen op het spelbord hebben gezet (na twintig beurten dus), worden de punten geteld. Voor ieder jachtgebied wordt gekeken welke speler de meerderheid heeft. Bij een gelijke stand krijgen beide spelers geen punten voor dat jachtgebied. Voor elk veld waaruit een jachtgebied bestaat, krijgt de speler met de meerderheid een punt. Als er een bron aanwezig is in het jachtgebied, krijgt de speler een extra punt. Een jachtgebied bestaande uit vijf velden met een bron, levert dus zes punten op. Wie de meeste punten heeft, wint Great Plains. Een gelijke stand op het einde? Wel, speel opnieuw.
Copyright Wouter Debisschop
Great Plains is een abstract tweespelersspel. Eenvoudig qua spelregels. Je plaatst elk om beurt een grotfiche (de startplaats om pionnen te plaatsen) op het veld en daarna zet je één voor één jouw pionnen in, met de bedoeling een meerderheid te verwerven in de gele jachtgebieden. Totemfiches kunnen hierbij helpen. Kinderlijk eenvoudig qua uitleg, eenvoudig op te zetten, maar niet gemakkelijk te winnen.
Geluk hoort niet thuis in dit spel. Enkel jouw eigen strategisch inzicht zal de overwinning opleveren. Het speelt snel (een kleine twintig minuten en klaar is kees). Je kan dus onmiddellijk revanche nemen na een verloren partij. De tweezijdige tegels zorgen ook voor oneindig veel mogelijkheden om het spelbord samen te stellen.
Great Plains is mooi uitgegeven met duidelijke spelregels. Ook de puntentelling wordt met voorbeelden duidelijk gemaakt. Het thema voelt een beetje kunstmatig aan. Maar dit stoort absoluut niet. Ik kan Great Plains absoluut aanbevelen als een abstract maar geinig tweespelersspel. Meer van dit graag!
- Great Plains (999 Games, 2022)
- Auteur: Trevor Benjamin, Brett J. Gilbert
- Artwork: Franz Klemenz
- 2 spelers vanaf 10 jaar
- 20 minuten
- https://www.999games.nl/great-plains.html
- Adviesprijs: 19,99 euro