Beursverslag Spiel Doch! 2023

[Piet]

Nostheide Verlag, de firma achter spellenmagazine Spielbox, organiseerde van 28 tot 30 april voor de vierde keer de beurs Spiel Doch. Met 14000 bezoekers over drie dagen liep een grote hal in Messe Dortmund goed vol. Gezellig maar niet te druk.
De voorbije jaren waren we enthousiast over Spiel Doch. We konden dit jaar dus zeker ook niet wegblijven.

Bij elk bezoek aan beurzen waar we uitsluitend langsgaan om te spelen, zorgen we voor een lijstje van spellen die we zeker willen spelen. Daar staan nooit grote of langere titels op omdat de tijd vaak ontbreekt op één beursdag om een lang spel uitgelegd te krijgen en ook nog te spelen.
Wat kwam er nu wel op het lijstje: spellen die we over het hoofd zagen op Spiel, de voorjaarsreleases van enkele Duitse uitgevers en titels die genoemd worden als kanshebber voor Spiel des Jahres. We hebben enkele spellen van het lijstje gespeeld, maar het blijft ook altijd fijn om verrast te worden door een spel waar nog niets over gehoord hadden. Uiteindelijk komt het er op neer dat we bijlange niet alles van het lijstje spelen, maar dat we toch een fijne dag beleven.

We waren behoorlijk vroeg aan het beursgebouw waardoor we nog tijd hadden om een ontbijt te eten aan de auto. Het weer was grauw en wat regenachtig. Ideaal om snel te eten en dan naar binnen te gaan. De inkom van het beursgebouw is immens, maar een deel raakte toch al wat gevuld met vroege bezoekers van de beurs. Vorig jaar was dat wel anders.
We moesten nog even wachten en stipt om 10u konden we de beurshal binnen.

Bij het binnenkomen gingen we meteen zitten bij Amigo voor een spelletje Armadillo. In het doosje vinden we een stapel kaarten waarop getallen staan tussen 1 en 20. Verder zijn er zes dobbelstenen: 2 met de waardes 1 tot 3, 2 met de waardes 4 tot 6 en 2 met 7 tot 9. Verder zijn er nog wat fiches.
De speler aan beurt kiest een aantal dobbelstenen en rolt die. Alle spelers mogen nu een kaart afleggen met de waarde van de som van die dobbelstenen. Kan je niets afgooien, dan krijg je een fiche. Met die fiches kan je de som 1 verhogen of verlagen. De speler die als eerste zijn kaarten uitspeelt, beëindigt de ronde. Alle andere spelers krijgen strafpunten voor de kaarten die ze nog over hebben. Na drie rondjes wint de speler met de minste strafpunten.

Armadillo is een heel luchtig tussendoortje. Je maakt een keuze uit de dobbelstenen die je wil gooien, maar verder hang je af van dobbelgeluk. Tenzij je veel geluk had bij het delen van de kaarten. Ik zal geen neen zeggen als het spel op tafel komt, maar ik betwijfel of ik het nog vaak ga terugzien.


Het is al enkele jaren dat ik moses.de wat volg omdat ze elk jaar wel een vlot roll&write spelletje de wereld insturen. Op naar Upwärts, dus.
In dit spelletje ontvangt iedereen een scoreblaadje en een pen. Verder speel je met 3 dobbelstenen. De drie dobbelstenen worden gegooid. Vervolgens noteert iedereen getallen in een raster van 4 kolommen en 10 rijen. Zoals in Tetris moet je altijd onderaan beginnen en vervolgens hogerop invullen. Je mag de getallen ook bij elkaar optellen, maar 6 is het hoogste getal dat je mag invullen. Verder heb je enkele reserveveldje waar je een getal mag ‘parkeren’ om het later te gebruiken.
Doel van het spel: rijen maken met allemaal gelijke cijfers en opklimmende waardes invoeren in de kolommen. Later kan je gaan variëren in de scores: cijferslangen maken of Tetrisvormen maken met cijfers.
Het spel is afgelopen als iemand een dobbelwaarde niet meer kan invullen.

Ondertussen weten de meeste mensen wel dat ik hou van dergelijke spelletjes. Upwärts kon vooral bekoren omdat de puzzel complexer is dan wat je op het eerste zicht denkt. Je speelt met opgetelde cijfers, waardes die even wachten op de reservevelden en af en toe geef je een rij op om verder goed te kunnen scoren. Leuk.

Sea Salt & Paper had ik opgemerkt in lijstjes over kandidaten voor de longlist van Spiel des Jahres. We zagen het spelletje liggen bij Huch. Even wachten en we konden spelen.
Sea Salt & Paper is een setverzamelaar. De spelers trekken ofwel twee kaarten van de gedekte stapel en leggen er één af op één van de aflegstapels ofwel één kaart van een aflegstapel.
Bij het verzamelen van de sets kan je sparen voor bootjes of zeedieren die meer punten opleveren naarmate je er meer van hebt. Andere kaarten kan je in setjes van 2 uitspelen. Die leveren dan 1 punten, maar je krijgt een direct voordeel (nog een beurt spelen, een kaart stelen bij een tegenspeler,…). Als een speler 7 of meer punten heeft, kan die de ronde stoppen of gokken dat hij/zij het meeste scoort.
In het eerste geval (ronde gestopt) scoort iedereen. In het tweede geval (gokje) krijgt de speler die gokt alleen punten als die inderdaad het meeste scoort. Indien niet, krijgen de anderen hun punten.
Het spel eindigt van zodra een speler meer dan 30 punten gescoord heeft.

De start verliep wat stroef. De speluitleg was goed, maar heel snel, waardoor we enkele keren moesten teruggrijpen naar het spelregelboekje. Eens we goed op dreef waren, begrepen we waarom dit spelletje goed scoort: het gaat om een heel eenvoudig spelletje met een blufelement. Bovendien zit je elkaar wat dwars bij het stelen of het afdekken van kaarten die een ander nodig heeft. Dit komt zeker nog op tafel bij ons.

[Piet]

Bij het rondstruinen kwamen we voorbij Kendi Games. Een kleine uitgever waarover niets te vinden was op Boardgamegeek. De spelletjes zagen er wat uit als de kleine spelletje uit de stal van NSV/WGG (Qwixx, Träxx,…). Tijd voor een test.
The Choice is een R&W spelletje dat uiterlijk lijkt op Träxx. Je hebt een honingraster met cijfers in elk vak. Daarrond staan zeshoekjes met kleuren. De speler aan beurt dobbelt de drie dobbelstenen die kleuren en getallen tonen. Slechte worpen kunnen eventueel nog opnieuw gedobbeld worden. Nu kan iedereen gaan invullen. De speler aan beurt moet de drie dobbelstenen invullen; de anderen minstens twee.
Elke dobbelsteen kan je invullen met het cijfer (of de som van meerdere dobbelstenen) of met het kleur. De cijfers moeten altijd ingevuld worden naast het laatste cijfer dat je aanvinkte. De kleuren moeten gekruist worden naast een veldje dat je eerder aankruiste. Kan je één of meerdere dobbelstenen niet aanvinken, dan kruis je een verliesbeurt af. Van zodra een speler drie verliesbeurten aangevinkt heeft, speelt die verder op een nieuw raster op de ommezijde. De anderen spelen zolang op hun eerste raster tot zij ook moeten omdraaien.
Als een speler op het tweede raster drie verliesbeurten heeft, is het spel afgelopen. Je scoort punten volgens de lengte van cijfer- en kleurenveldjes die je aangevinkt hebt.

The Choice is van de hand van Reinhard Staupe. De man kent wel wat van spellen ontwerpen en bij The Choice is dat zeer goed gelukt. Je moet elke beurt keuzes maken en je beklaagt die soms bij een volgende beurt. Het kan ook wel eens lonen om bewust naar de tweede zijde van het blaadje te gaan om daar met een schone lei te beginnen en iets groots op te bouwen.


Nog bij Kendi: Durchmarsch, een snel push your luck spelletje. Elke speler krijgt een scoreblaadje met 4 rijen waarin telkens de cijfers 10 tot 1 staan. Als je aan de beurt bent, dobbel je acht dobbelstenen. Met twee dobbelstenen moet je 10 kunnen vormen. Als dat lukt, verdwijnt er één dobbelsteen en speel je verder. Nu moet je een 9 kunnen vormen. Zo loopt het verder tot je bij de 6 komt. Vanaf dan moet je het cijfer hebben met één dobbelsteen. Je blijft wel spelen met vijf dobbelstenen.
Als een worp mislukt, moet je in de volgende ronde opnieuw beginnen op een volgende rij. Als je echter tijdig stopt, kan je de volgende ronde verder spelen in dezelfde rij maar met alle dobbelstenen.
Wie als eerste een 1 kan aankruisen, wint het spel.

Durchmarsch biedt complexloos amusement voor iedereen die houdt van een gezonde ambiance aan de speeltafel. Eenvoudige regels, vertrouwen op wat dobbelgeluk, elkaar wat opjutten om een gokje te wagen (en hopen op een mislukking),… allemaal elementen die zorgen dat dit een fijne afsluiter is van een spelavond.


Aangezien we een goede zitplaats hadden, beslisten we op Get it! te proberen. Het spelletje gebruikt elementen van The Mind en Hanabi. Er worden in een eerste ronde 12 kaarten gedeeld uit een stapel met de waardes 1 tot 40. De spelers bekijken hun kaarten en steken die op volgorde van laag naar hoog. Vervolgens schuif je dit pakketje door naar de linkerbuur.
Nu neemt iedereen de bovenste kaart zonder die te bekijken. Je weet dus niet welk cijfer je voor jou houdt. Zonder te spreken moet je de kaarten nu in de juiste volgorde proberen af te leggen. Dit doe je door te kijken naar de speler die een kaart moet leggen. Voel elkaar zo snel mogelijk aan, zodat je geen fouten maakt.
In de volgende rondes komen er telkens meer kaarten in het spel maar worden ook almaar meer actiekaarten toegevoegd.

Get it! is een partyspel pur sang. Je mag dit niet te ernstig nemen en genieten van de ambiance. Bij ons mislukte alles hopeloos, maar de sfeer zat er goed in.
Het spel voegt wat toe aan datgene wat we al kenden uit The Mind. Maar het is wel volop een spel dat je speelt voor de sfeer; niet voor strategie en tactiek.
Kendi Games is er als nieuwe uitgever meteen in geslaagd om drie spellen op de markt te brengen die kansen hebben om te scoren. Voor een schappelijke prijs krijg je telkens een spelletje dat wel eens vaker op tafel kan komen bij gezinnen en vrienden. Goed werk. (Op naar een Nederlandstalige uitgever om iets op te pikken van deze spellen.)


Aangezien Schmidt de laatste jaren nogal wat spellen heeft uitgebracht die top zijn, gingen we langs om Café del Gatto te testen.
De spelers zijn barista’s die enkele koffies moeten samenstellen. Die gaan van een eenvoudige espresso tot een latte macchiato.
In jouw beurt kan je drie dingen doen: een fiche kopen met koffie of melk (de prijs wordt bepaald door de fiche die er naast ligt), 2 munten nemen uit de voorraad, één of meerdere koffies verkopen die klaar zijn. Elke verkocht koffie levert punten op volgens de fiches die er in liggen.
Als een speler zijn laatste koffie verkoopt, wordt de ronde uitgespeeld. De speler met de meeste punten, wint.

Café del Gatto is heel mooi vormgegeven (hoewel de koffiemachine niet stabiel staat), maar het spel is toch niet helemaal gestroomlijnd. Je hangt af van wat geluk terwijl dat niet gewenst is in een spel waar je iets moet opbouwen. Een keer te veel moeten serveren (omdat je in geldnood zit) of gewoon munten moeten nemen, kan er voor zorgen dat je al drie rondes voor het einde van het spel weet dat jouw laatste koffie niets meer afgewerkt en verkocht zal worden. Jammer. [/b]

[Piet]

Kosmos bracht in het najaar al Inside Job uit; een semi-coöperatief kaartspel met één insider die tegenwerkt.
Bij het begin van het spel krijgt iedereen in het geheim een rol: agent of insider. Daarna worden er kaarten gedeeld. De insider heeft als doel: een aantal slagen halen of zorgen dat de anderen niet weten dat hij insider is. De agenten hebben als doel: een aantal opdrachten goed uitvoeren of de insider ontmaskeren.
Bij elke slag neemt de startspeler twee opdrachten van de trekstapel. Hij kiest er eentje van en legt de andere kaart weg. Opdrachten kunnen zeer uiteenlopend zijn, zeker wat moeilijkheid betreft (bv. de 2e en de 4e kaart moeten dezelfde kleur hebben, de laatste speler moet de slag halen,…). De insider zorgt dat de opdrachten mislukken zonder zich te verraden. De agenten zorgen dat ze zo goed mogelijk alle opdrachten uitvoeren. Als extraatje moet de insider de kleur van de slag niet volgen.
Als de insider zijn doel bereikt, wint hij. Als de agenten hun doel bereiken, dan winnen zij. Als dat niet gebeurt, wordt er bij het einde gestemd over wie de insider is.

Bij een eerste speelsessie moet je wat in dit spel komen. Je moet strategisch overwegen welke opdrachtkaart je zal uitkiezen, maar evenzeer moet je als agent de insider uit zijn kot lokken.
Inside job biedt wel heel wat mogelijkheden voor een hele tijd kaartplezier. Er staat behoorlijk wat tekst op de opdrachtkaarten, zodat een Nederlandstalige of Engelstalige versie voor veel spelers wat handiger zal zijn. De Engelstalige versie komt er aan bij Kosmos. Het is nog niet duidelijk of er ook een Nederlands doosje komt.


Even terug langs moses.de want we hadden er ook nog Fitzek Killercruise Das Würfelspiel gezien. De voorbije jaren bekeek ik deze spellen niet omdat ik dacht dat het alleen maar een matig afkooksel van de boeken zou zijn. Nu blijkt dat het om gewone spellen gaat waar Fitzek het thema voor bedacht heeft.
Er is een moordenaar aan boord van het cruiseschip. Iedereen zoekt mee om die te vinden.
In het midden van de tafel ligt het overzicht van alle voorwerpen die gevonden zijn door de spelers. Deze leiden naar tips over de vindplaats van de moordenaar.
Alle spelers hebben een overzichtsblad van de cruise. Daarop lopen ze rond (door de waardes van twee dobbelstenen) en proberen spullen tegen te komen op hun weg. Er zijn ook speciale ruimtes in blauw en oranje. In één van die ruimtes zit de moordenaar.
Naarmate het spel vordert krijg je almaar meer tips over waar de moordenaar niet kan zitten. Als je eenmaal weet waar die wel is, moet iedereen naar die plaats gaan om het spel te winnen. Als je eerder geen levens meer hebt of niet iedereen geraakt bij de moordenaar, dan verlies je samen.

Ik vond de eerste kennismaking met Fitzek Killercruise Das Würfelspiel best aardig. Thematisch zit het spel goed in elkaar en je zit de hele spelduur in een race tegen de tijd om nieuwe leventjes en tips te verzamelen. Bij het einde van het spel haalden wij vlot het doel, zodat het niet echt spannend was naar het einde.
Mijn speelgenoten vonden (terecht) dat het spel nogal een gedoe is. Je kan makkelijk fouten maken in het aanvinken op de verschillende blaadjes. Dit is zeker waar, maar het lijkt mij een probleem dat je met wel meer R&W spellen tegenkomt.

We willen nog graag enkele rondjes van Challengers spelen, maar het spel was bezet. We gaven SETUP dan maar een kans.
In dit spel moet je, zoals bij Rummikub, proberen om sets af te leggen. Een set kan hier al bestaan uit twee gelijke getallen of twee opeenvolgende getallen van dezelfde kleur. Deze tegels worden op een bord gelegd waar 4 centrale aflegplaatsen zijn en 2 aflegplaatsen per speler.
Je scoort 1 punt per tegel die hoort bij een set. Als je tegels legt (of meetelt) die op de velden van een tegenstander liggen, dan krijgt die ook 1 punt per tegel. Het spel eindigt als een speler het vooropgesteld aantal punten bereikt.

Foto's: Asmodee & Ilya Ushakov

Setup speelt vlot en is heel makkelijk uit te leggen. Aangezien je zoveel tegels mag leggen als je wil, komt er tijdens het spelen wat rekenwerk bij kijken. Maar dat is niet onoverkomelijk.
Een veel groter nadeel: kingmaking. Aangezien je als passieve speler kan meegenieten van de score van een andere speler, is de kans heel groot dat je bij het speleinde een situatie hebt waarbij een speler kiest wie er wint. Zeer jammer.
En laat ons eerlijk zijn: de meeste spelers zullen Rummikub of vormen van Rummy met kaarten net wat liever spelen dan deze Setup.


Om onze beursdag te eindigen namen we nog plaats aan een tafel waar Secret Identity open lag. Het is een partyspel waarbij je een geheime identiteit krijgt en met wat minimale tips aan de anderen moet duidelijk maken wie je bent.
Er worden 8 gekende namen opengelegd. Iedereen krijgt in het geheim één van die identiteiten toegekend. Bij het begin van het spel krijg je 10 kaartjes met telkens 4 tekeningetjes. Met deze 10 kaartjes mag je in de vier rondes telkens maximaal 3 tips geven. Maar opgepast: je krijgt geen kaartjes bij. In de loop van het spel wordt het almaar moeilijker om wat geschikte tips te geven.
Een tip geef je bij groen (is geldig voor mijn figuur) of rood (is helemaal niet geldig voor mijn figuur).
Als alle tips er liggen, gaan alle spelers raden bij de andere spelers ze zijn. Daarna volgt de onthulling.
Je scoort als je juist geraden hebt. De speler die de tip(s) gaf, krijgt 1 punt per speler die het juiste antwoord kon raden. Na vier rondes is het spel afgelopen. Wie meest punten scoorde, wint.

Secret Identity is een heerlijk partyspel. In de fase dat je tips moet geven, wordt er nogal wat gezucht en geblazen. In de fase van het raden evengoed. En bij het onthullen van de identiteit wordt er ook heel wat gelachen.
Prima spel, maar wij wachten op een Nederlandstalige editie, want in de Duitse doos zaten er net iets teveel figuren die we niet kennen. Wie voelt zich aangesproken om dit spel te brengen in het Nederlands?

[Piet]

Onze dag Spiel Doch was opnieuw een heerlijk dag spellen spelen. De organisatie verhuisde dit jaar van hal 5 naar hal4, die echter niet helemaal gevuld was. De beursvloer werd dus weer wat groter. Het bezoekersaantal groeide ook fors en het is duidelijk dat er nog kans is op groei.
Ondanks de stevige cijfers heb je op Spiel Doch niet de indruk dat er een drukte van jewelste is. De gangpaden zijn ruim en redelijk leeg; de speeltafels waren vrijwel allemaal bezet.

Voor wie geen plaatsje vond bij een uitgever, was er ook dit jaar weer de spellenuitleendienst. Het aanbod is er ruim en je vindt er zonder probleem een tafel om te spelen.

Het aantal winkeliers was dit jaar groter dan de voorbije jaren, maar ik heb niet de indruk dat Spiel Doch onmiddellijk een koopbeurs wordt.

Wat me opviel: dit is een heel Duitse beurs. We hoorden nergens iets anders dan Duits. Enkele jaren geleden, toen Spiel Doch nog in Duisburg was, waren er naar mijn gevoel opvallend meer Nederlanders. Op zich is dat natuurlijk redelijk normaal want ook in de Lage Landen hebben we genoeg spellenbeurzen waar het aangenaam toeven is.

Conclusie: wij blijven ons amuseren op Spiel Doch. Alles is prima georganiseerd en er is een ruim aanbod van spellen die getest kunnen worden. Wij zijn er volgend jaar zeker weer bij met ons team voor foto's en verslag.

Foto's: Henk Favoreel, Jos Lavens, Piet Lavens