Veronderstel, je bent een Japanse edelman en je woont op Honshu (Hondo), het grootste Japanse eiland. Wat zijn dan jouw dromen? Wat wil je nog bereiken in jouw leven? Wel, je richt jouw blik op het noorden. En wat ligt daar? Yep, nog een eiland, zijnde Hokkaido. Wat kan je daar gaan doen hoor ik jullie vragen? Awel, veroveren hé. Want dat is een van de favoriete bezigheden van een Japanse edelman. Vooraleer je te hard van stapel loopt, we gaan Hokkaido wel vreedzaam veroveren. Dus geen wapengekletter, maar stap voor stap het landschap verkennen, ontginnen waar nodig, grondstoffen opdelven, fabrieken bouwen om die grondstoffen te verwerken en zo een eigen domein creëren. En dat er in Hokkaido bergen zijn die heel dit gedoe bemoeilijken dat nemen we er graag bij. Voila, dat is wat een Japanse edelman doet.
Hokkaido is een kaartgestuurd legspelletje. Yep onze tegels zijn kaarten. Allé, iedere kaart bestaat uit zes vakjes (tegels). Ieder vakje is een bepaald landschapstype. Er zijn zeven verschillende types: bos, vlakte, meer, berg, dorp, productie en fabriek. Er zitten 60 van die landschapskaarten in het spel. Daarnaast bevat Hokkaido ook nog 15 dubbelzijdige gebiedsfiches, 6 dubbelzijdige startkaarten, 56 grondstofblokjes (14 van elke soort: blauw, bruin, grijs en groen), 5 score-overzichtskaarten, 9 doelkaarten (optioneel) en een scoreblok.
De grondstoffen en de gebiedsfiches worden als voorraad in het midden van het speelveld gelegd. Iedere speler krijgt een startkaart. De spelers kiezen of ze met de A-zijde (iedereen min of meer dezelfde beginsituatie) of de B-zijde (asymmetrische beginsituatie, aan te bevelen voor ervaren spelers). De spelers plaatsen een overeenkomstig grondstofblokje op elk productieveld. Daarnaast ontvangt iedere speler ook nog een score-overzichtskaart.
Tot slot worden de landschapskaarten geschud en krijgt iedere speler zes kaarten. De spelers nemen de kaarten in de hand, zonder deze aan de tegenspelers te tonen. De rest van de landschapskaarten vormen een trekstapel. Hokkaido kan beginnen.
Hokkaido duurt precies 12 ronden. Iedere ronde bestaat uit een draft- en een kaartfase. In de draftfase (zo staat het in de spelregels, weet niet eens of dit een correct Nederlands woord is, maar een ervaren speler snapt meteen wat ze bedoelen) kiezen alle spelers tegelijkertijd 1 kaart en leggen deze kaart gedekt naast hun landschap. De resterende kaarten worden vervolgens met de afbeelding naar beneden naar de volgende speler (met de klok mee in ronde 1 t/m 6 en tegen de klok in in ronde 7 t/m 12). (Met twee spelers is er een lichte aanpassing van de regels in de draftfase).
In de kaartfase breiden de spelers hun landschap uit door de gekozen kaart in de draftfase in hun landschap neer te leggen. Daartoe moet iedere speler de nieuwe kaart onder of boven minstens één veld van een eerder gelegde kaart leggen. Er moet minstens één veld van de nieuwe kaart zichtbaar blijven. In de kaartfase spelen alle spelers tegelijkertijd. Je kan er ook voor opteren om de kaarten te leggen in volgorde van hun nummer. Iedere kaart heeft namelijk een uniek nummer (van 1 t/m 60).
Er zijn een aantal speciale regels bij dit leggen. Meervelden moeten altijd zichtbaar blijven en mogen dus niet bedekt worden door andere kaarten. Op elk zichtbaar productieveld van de nieuw gelegde kaart wordt een overeenkomstige grondstof gelegd. Als de grondstof van een bepaalde kleur op is, dan heb je pech. Als een speler een productieveld bedekt waarop nog een grondstof ligt, dan wordt deze terug in de voorraad gelegd.
Bergen zijn iets speciaals. Iedere speler start namelijk al met een bergketen op zijn startkaart. Als je een nieuwe kaart met bergen gekozen hebt, dan plaats je die kaart zo dat de bestaande bergketen voortgezet wordt. Een voorbeeld in de spelregels verduidelijkt dit. Ook bergvelden (net zoals meervelden) mogen niet bedekt worden en moeten altijd zichtbaar blijven.
Bij de eindtelling verdeelt de bergketen jouw landschap in twee helften. Dit is belangrijk voor de eindtelling van dorpen (later meer hierover).
Eenmaal per kaartfase heeft iedere speler de mogelijkheid om precies 1 vlakteveld om te vormen in zijn eigen landschap. Dit kan voor- of nadat de speler zijn kaart plaatst. Om een veld om te vormen moet een speler twee grondstoffen van dezelfde kleur van zijn productievelden afleggen. Hij kan dan een vlakteveld (geel veld op de kaarten) vervangen door een gebiedsfiche.
Twee blauwe grondstoffen vormen een vlakteveld om tot een meer, twee bruine tot een dorp, twee groene tot een bos en twee grijze tot een berg.
Als je in een volgende beurt een gebiedsfiche bedekt met een kaart, dan wordt de gebiedsfiche terug in de voorraad gelegd.
Als een ronde is voltooid, start de volgende ronde opnieuw met een draftfase. Na de zesde ronde krijgen alle spelers zes nieuwe landschapskaarten. Na twaalf rondes is het spel afgelopen en volgt de eindtelling. Voor de eindtelling start, mogen alle spelers ongebruikte grondstoffen die nog op een productieveld liggen overbrengen naar de overeenkomstige fabriek. Iedere fabriek heeft ruimte voor één grondstof. Ja, die Japanse fabrieken kunnen niet meer aan.
De eindtelling is als volgt. Iedere zichtbaar bergveld is twee punten waard. Ook de zichtbare bosvelden leveren twee punten op. Per fabriek waarop een grondstof ligt, scoort een speler vier punten (sommige fabrieken op de B-zijde van de starttegel leveren maar twee punten op). Het eerste meerveld van een meerdistrict (meer dan één aaneengesloten meerveld, gekke zin, ik hoop dat je hem begrijpt) levert nul punten op. Ieder volgend aaneengesloten meerveld telt voor drie punten. Tel aan beide kanten van de bergketen je grootste dorpsdistrict (meer dan één aaneengesloten dorpsveld). Elk dorpsveld in het kleinste van die twee dorpsdistricten is twee punten waard. De speler met de meeste punten wint. Bij gelijke stand wint de speler met de meeste zichtbare velden.
Voila, beste vrienden dit is Hokkaido. Och ja, er zitten nog doelkaarten in het doosje. Dit is een variant die je kan toevoegen. Bij het begin van het spel worden de negen doelkaarten geschud. Een aantal daarvan (aantal spelers + twee) worden open op tafel gelegd. Aan het eind van elke ronde worden alle beschikbare doelkaarten in oplopende numerieke volgorde (de doelkaarten zijn genummerd van 1 t/m 9) gecontroleerd.
Om een doel te verwezenlijken heb je minstens drie verschillende landschapskaarten nodig om aan de voorwaarden te voldoen. Als slechts één speler het doel bereikt heeft, claimt hij de doelkaart en mag hij die naast zijn landschapskaarten leggen. Als er meerdere spelers dezelfde doelkaart claimen, staat op de doelkaart wie die wint. Er wordt dan per doelkaart gekeken naar wie de hoogste of de laagste landschapskaart gespeeld heeft. Als een speler gelijk stond voor een of meerdere doelkaarten, maar er geen mocht claimen, dan krijgt hij één gebiedsfiche uit de algemene voorraad en mag hij die meteen op een vlakteveld plaatsen. Ieder voltooide doelkaart levert bij de eindtelling twee punten op.
Voorbeelden van doelkaarten zijn: vijf afzonderlijke bosgebieden, drie afzonderlijke meervelden, zes grondstofblokjes op zijn landschap, vier verschillende fabrieksvelden, … Eens je Hokkaido vlot in de vingers hebt, zal je zeker altijd met de doelkaarten spelen. Zij zorgen voor meer spanning in het spel.
Copyright Eric Kalchio
Hokkaido is een verbeterde versie van Honshu. Beide spellen maken deel uit van de Small Box Serie van de Finse uitgeverij Lautapelit. Hot Games verdeelt de spellen van Lautapelit op de Nederlandstalige markt en zorgde ook voor een Nederlandse versie van beide spellen. Ik vraag me af of ze ook de andere spellen in deze reeks in het Nederlands zullen vertalen.
Goed, veronderstel dat we Honshu kennen en al gespeeld hebben, wat is er dan verbeterd hoor ik jullie vragen. Wel, beste spelvrienden, Honshu vond ik een vermakelijk legspelletje. Maar Honshu kende geen draftfase. Een soort van slagenspelletje was de eerste fase van iedere ronde. Iedere speler speelde een van zijn kaarten uit zijn hand. De speler die de kaart met de hoogste waarde (nummer) speelde, mocht uit de gespeelde kaarten eerst een kaart kiezen om in zijn landschap aan te leggen. Blijkbaar vonden veel spelers dit nogal willekeurig en geluk gerelateerd. Spelers met hoge kaarten waren in het voordeel omdat ze altijd als eerste een kaart mochten kiezen. Je kon wel de waarde van een kaart verhogen door grondstoffen in te zetten, maar dan was je die grondstof wel kwijt. Dus enter draftfase in Hokkaido.
Ook de bergen zijn nieuw. Ze brengen een nieuwe dimensie in het spel. Goed gevonden en uitdagender dan bij Honshu. Maar waar Honshu teerde op eenvoudige regels, zorgen de bergen, zeker in het begin, voor heel veel gehannes met de kaarten. Het is niet zo duidelijk hoe je die verdomde bergen moet aanleggen. Spelers moeten elkaar vaak controleren en helpen om te vermijden dat er fouten tegen de spelregels gemaakt worden. Goed, na verloop van tijd krijg je ook dit wel in de vingers en vormt dit geen belemmering meer om vlot Hokkaido te spelen.
Ook de gebiedsfiches en de doelkaarten (optioneel) zijn nieuw en zijn beslist een goeie toevoeging. Het maakt Hokkaido tactischer dan Honshu. Kort samengevat, Honshu vond ik een simpel en vermakelijk legspelletje. Ideaal voor gelegenheidsspelers. Hokkaido legt de lat hoger. Een veelspeler zal hier eerder door gecharmeerd zijn dan een familiespeler. Voor wie houdt van een kort, simpel maar toch tactisch sterk spelletje, kan ik Hokkaido aanbevelen. Best speelbaar met drie of vier spelers.
- Hokkaido (HOT Games, 2022)
- Auteur: Kalle Malmioja
- Artwork: Ossi Hiekkala, Jere Kasanen
- 2-5 spelers vanaf 8 jaar
- 30-40 minuten
- https://www.hotgames.nl/p/4053:c:361_87 ... hot-games/
- Adviesprijs: 14,95 euro