Lap, krijgen we dat weer. In deze al turbulente tijden blijkt dat Rome onze hulp nodig heeft. Ergens in een obscuur uithoekje van het rijk is er een opstand uitgebroken. In Lusitania of all places. We worden opgevorderd om in één van de Romeinse provincies een leger op de been te brengen om die Lusitaniërs een poepje te laten ruiken. De Jules himself zal ook een legioen op de been brengen om ons bij te staan of beter gezegd om ons te tonen hoe het moet. Goed, loyale Romeinen zoals we zijn, schieten we meteen in actie. We zullen diene Jules eens laten zien wie het best een Romeins legioen kan leiden. Lusitania begin maar te beven, we komen eraan!
Lusitania XXI is een kaartspel en bestaat uit 32 soldaatkaarten (20 legionairs (5 per kleur/provincie), 6 barbaarse huurlingen, 3 koks en 3 werpers) en 15 bezoekerskaarten (2 auxilia, 3 senatoren, 2 Cleopatra’s, 3 inspecteurs en 5 dokters). Naast soldaat- en bezoekerskaarten hebben we ook nog 26 uitrustingskaarten (schilden, zwaarden, bijlen, speren, paarden, keien en pijl-en-bogen), 4 leiderskaarten (1 Julius Caesar en 3 commandanten) en 1 trainingskaart. Hiermee moeten we het stellen.
Het doosje bevat ook nog kaarten voor twee mini-uitbreidingen (5 kaarten voor de Laurus-uitbreiding en 5 kaarten voor de virtus-uitbreiding).
De vier leiderskaarten worden geschud en iedere speler krijgt één kaart. Zorg ervoor dat bij minder dan vier spelers de Julius Caesarkaart in het spel is. De spelers plaatsen hun leiderskaart open aan de linkerkant van hun speelveld. Ze zorgen ervoor dat ze nog maximaal 8 kaarten aan deze rij kunnen aanleggen. Deze kaartenrij is het leger van de speler. De speler die de Julius Caesarkaart getrokken heeft, is straks de startspeler.
De trainingskaart wordt open in het midden van de tafel gelegd. Alle andere kaarten worden geschud en iedere speler krijgt 3 handkaarten. De resterende kaarten worden als trekstapel naast de trainingskaart gelegd. De bovenste 4 kaarten van de trekstapel worden open naast de trainingskaart gelegd. Die 4 kaarten vormen het trainingskamp.
Lusitania XXI wordt in een onbepaald aantal ronden gespeeld. Iedere ronde krijgen de spelers elk één beurt. In zijn beurt voert de speler één verplichte actie uit. Daarnaast mag een speler voor of na zijn verplichte actie één vrije actie per beurt uitvoeren. De spelers komen in wijzerzin (kloksgewijs) aan de beurt.
Het spel eindigt onmiddellijk als een speler 21 overwinningspunten behaald heeft. Och ja, iedere soldaat- en uitrustingskaart heeft overwinningspunten staan in de rechterbovenhoek, variërende van 1 tem 3 punten. Als een leger van een speler 21 van die punten telt, heb je het sterkste legioen uitgebouwd en word je onmiddellijk tot overwinnaar van Lusitania XXI (éénentwintig, snap je) uitgeroepen.
Maar opgepast! Als de trekstapel leeg geraakt, dan schud je de aflegstapel om een nieuwe trekstapel te vormen. Raakt de trekstapel een tweede maal leeg, eindigt Lusitania XXI ook van zodra de laatste kaart van de trekstapel getrokken wordt. Enkel de actieve speler maakt dan nog zijn beurt af. Winnaar is dan de speler die op dat moment de meeste overwinningspunten heeft. Bij een gelijke stand is de speler met de Julius Caesarkaart de winnaar, op voorwaarde natuurlijk dat hij bij de gelijkspelende spelers behoort (wat een zin). Is dit niet het geval, dan wint de gelijkspelende speler die in wijzerzin (kloksgewijs) het dichtst bij de speler met deze kaart zit.
Goed, we weten nu al hoe we dit ding kunnen winnen. Maar hoe speelt het spel, hoor ik u vragen? Wel, als je dus aan de beurt moet je één verplichte actie doen te kiezen uit kaarten ruilen, een soldaat, uitrusting of bezoeker rekruteren of een kaart afleggen.
Kaarten ruilen doe je als volgt. Je neemt één kaart uit het trainingskamp en ruilt hem met één kaart uit je hand. Je eindigt je beurt dus altijd met drie kaarten. Van zodra er in het trainingskamp drie soldaatkaarten uit dezelfde provincie (van dezelfde kleur) liggen of drie dezelfde uitrustingskaarten dan worden die kaarten meteen op de aflegstapel gelegd en worden er drie nieuwe kaarten van de trekstapel getrokken. De trainingskaart herinnert je aan deze regel. Meteen kennen we nu ook het nut van die trainingskaart.
Een soldaat, uitrusting of bezoeker rekruteren betekent dat je een kaart uit jouw hand in jouw leger plaatst en daarna de bovenste kaart van de trekstapel in jouw hand neemt. Om een kaart in het leger te plaatsen heb je 8 denkbeeldige posities (met een duidelijk voorbeeld in de spelregels zie je meteen wat er bedoeld wordt). De denkbeeldige posities worden genummerd met Romeinse cijfers I tem VII. Die Romeinse cijfers vind je ook terug op de soldaatkaarten. Een soldaat moet dus op de juiste positie in het leger geplaatst worden.
Er zijn een aantal belangrijke regels die je dient te volgen. Iedere plaats in het leger kan maar één soldaatkaart bevatten. De legionairs die je rekruteert moeten allemaal uit dezelfde provincie komen (dezelfde kleur hebben). De eerste legionairskaart die je dus speelt, bepaalt aan welke provincie (kleur) je leiding geeft. Spelers kunnen maximaal twee barbaarse huurlingen rekruteren. De spelers mogen geen kaartnummers (I-VII) dubbel in hun leger hebben. Als je bijvoorbeeld al een barbaar met nummer V gerekruteerd hebt, dan kan je geen legionair met datzelfde nummer V rekruteren. Je kan geen soldaten uit jouw leger afleggen, eens gerekruteerd blijven ze dus in dienst. De kok en de werper liggen respectievelijk op plaats VI en VII. De legionairs liggen op plaatsen I tem V en de barbaarse huurlingen kunnen op plaatsen I tem VI gelegd worden. (In de spelregels is een minuscuul foutje geslopen, ze spreken namelijk van I tem IV voor de posities van de barbaren).
Uitrustingskaarten koppel je aan een soldaatkaart. De soort uitrusting die bij een soldaatkaart hoort, zie je aan het uitrustingssymbool in de linkerbovenhoek van de soldaatkaart. Sommige soldaatkaarten kunnen tot drie uitrustingskaarten krijgen. Enkel de kok heeft geen uitrusting nodig. De werper en legionair II bevatten een uitrustingssymbool waar je een keuze kan maken tussen twee soorten uitrusting.
Als je een bezoeker rekruteert dan plaats je deze op veld 0 (vooraan de legerrij op voorwaarde dat dit veld geen leiderskaart meer bevat) of op veld 8 (het laatste veld in de rij). Een leger kan dus maximaal twee bezoekers herbergen.
De laatste en derde mogelijke verplichte actie is een kaart uit jouw hand afleggen. Opgepast, deze kaart leg je niet op de aflegstapel maar plaats je met de achterkant van de kaart naar boven (de muzikantzijde) naast jouw leger. Afgelegde kaarten zijn verliespunten. Iedere afgelegde kaart vermindert de waarde van jouw leger met een ½ punt.
Eenmaal per beurt, voor of na je verplichte actie, mag je dus ook nog een vrije actie uitvoeren. Dit betekent dat je ofwel een leiderskaart ofwel een bezoekerskaart activeert. Nadat je de kaart geactiveerd hebt, komt ze op de aflegstapel terecht (uitzondering de Julius Caesarkaart en de auxiliakaart).
Wat doen die leiders- of bezoekerskaarten? Als je de Julius Caesarkaart activeert dan leg je alle kaarten uit het trainingskamp af en vervang je die door vier nieuwe kaarten. De Juliuskaart geef je daarna aan de speler rechts van je. Als die geen vrij 0-veld heeft, wordt de kaart verder doorgegeven. Als van alle andere spelers het 0-veld bezet heeft, krijg je de kaart terug.
Als je een commandantkaart activeert mag je 1, 2 of 3 handkaarten op de aflegstapel leggen en vervangen door nieuwe kaarten uit de trekstapel. De commandantkaart wordt daarna op de aflegstapel gelegd.
Een auxiliakaart mag je op een lege plaats in jouw leger leggen. Hij is 1 overwinningspunt waard. Als je hem niet activeert en op plaats 0 of 8 in jouw leger laat liggen, is hij ook 1 overwinningspunt waard.
De senator zorgt ervoor dat je een willekeurige kaart uit de hand van een tegenspeler mag trekken en hem ruilt met een van jouw handkaarten. Je doet dit met alle tegenspelers.
De inspecteur zorgt ervoor dat je een kaart uit jouw hand op de aflegstapel mag leggen en vervangen door een andere kaart uit de aflegstapel. Je mag de aflegstapel doorzoeken naar een geschikte kaart.
De dokter zorgt ervoor dat je 1 of 2 muzikanten (afgelegde kaarten die minpunten opleveren)- uit jouw leger mag verwijderen en op de aflegstapel leggen en Cleopatra, tot slot, pikt één uitrustingskaart uit het leger van een tegenspeler en legt die op de aflegstapel.
Voila, dit is Lusitania XXI. Och ja, de twee uitbreidingen bestaan uit kaarten met voorwaarden. Een speler die als eerste een voorwaarde uit de Laurus-uitbreiding volbrengt, mag de uitbreidingskaart naast zijn leger liggen. Die kaart is 1OP waard. Een voorbeeld van een voorwaarde is 3 specifieke uitrustingskaarten in jouw leger hebben (bijvoorbeeld kei, paard en pijl-en-boog).
Als je een voorwaarde vervuld uit de Virtus-uitbreiding krijgt een uniek voordeel tot het einde van het spel. Als je bijvoorbeeld als eerste op 3 aangrenzende velden in jouw leger een soldaat- of auxiliakaart hebt liggen, dan mag je voortaan 2 kaarten ruilen als je de actie ruilen kiest.
Beide uitbreidingen kunnen gecombineerd worden en voegen meer pit toe aan het spel.
Copyright Hot Games
Lusitania XXI is een verbeterde versie van het oorspronkelijke Lusitania, beiden origineel uitgegeven door het Portugese Pythagoras. Een paar minpuntjes uit het origineel werden aangepakt o.a. andere en betere leiders- en bezoekerskaarten toegevoegd. De overwinningsvoorwaarde werd 21 ipv 20 en uitbreidingen werden toegevoegd. Hot Games zorgde voor een Nederlandse editie van Lusitania XXI.
Lustinia XXI speelt vlot en heeft duidelijke en eenvoudige regels. Je probeert zo snel mogelijk de kaarten van jouw kleur te pakken te krijgen en eens ze een plaats in jouw leger hebben zo snel mogelijk van de nodige uitrusting te voorzien. Let wel, niet alle plaatsen in jouw leger dienen ingenomen te worden om aan de vereiste 21 punten te geraken. Spelers die zich concentreren op het vervolledigen van hun leger verliezen vaak uit het oog dat andere spelers vooral punten aan het vergaren zijn en lopen zo de overwinning mis.
Beginnende spelers vergeten vaak ook om de kracht van de leiders- of bezoekerskaarten in te zetten. Zij zorgen alvast dat je andere spelers minimaal kunt dwarszitten of dat je voor jezelf een betere hand kan krijgen. Dus maak er zeker gebruik van.
Legionairs hebben allemaal een waarde van 2 OP, de meeste barbaren en één van de drie werpers brengen 3OP op. Wie geluk heeft om die werper en twee barbaren met die waarde in zijn leger te kunnen plaatsen, heeft al de halve buit binnen. En dat is meteen ook mijn grootste kritiek op het spel. Om Lusitania XXI te winnen heb je de nodige portie geluk nodig bij het trekken van de kaarten. Ook bij het rekruteren van jouw eerste legionair, je weet wel die kerel die zal bepalen welke provincie (kleur) je onder jouw hoede krijgt, is het nodige geluk gemoeid. In een van onze potjes met vier spelers had de laatste speler in spelersvolgorde geen enkele legionair in zijn starthand. De andere drie spelers konden snel zo een kaart spelen. Hierdoor was er maar één kleur meer over voor die laatste speler en het bleef maar duren vooraleer hij zo’n kaart in handen kreeg. Heel frustrerend voor die speler en meteen had Lusitania XXI voor hem afgedaan.
Goed, er zit dus een zekere portie geluk in het spel en vaak is diegene die als eerste de juiste kaarten in handen krijgt, de winnaar. Dus je kan het spel niet altijd even goed sturen. Maar als familiespel is Lusitania XXI best een geinig tussendoortje.
Een tip, het spel is leuker met beide uitbreidingen. Dus ik zou aanbevelen om ze standaard te gebruiken.
- Lusitania XXI (Hot Games - 2022)
- Auteur: João Quintela Martins
- Artwork: Olivier Fagnère
- 1-4 spelers vanaf 8 jaar
- 20 minuten
- https://www.hotgames.nl/p/8815:c:361_87 ... hot-games/
- Adviesprijs: 13,95 euro