Een koi, beste spelvrienden, is een vis, een karper om precies te zijn. In feite is koi het Japanse woord voor karper. Meer zelfs koi is de nationale vis van Japan. Geen idee wat de nationale vis van Nederland of België is. Zijn mossels vissen? Neen zeker? Laat het ons dan maar op haring voor de Nederlanders en pladijs voor de Belgen houden. Maar goed, we wijken af. Koi zijn siervissen en siervissen doen het goed in een vijver. En laat dit nu de bedoeling van Koi zijn. We worden verwacht de mooiste, de meest sierlijke, de oogstrelendste en nog wat andere superlatieven vijver te maken van de gehele wereld. Zijn jullie er klaar voor?
In Koi blijken we koikwekers te zijn. We proberen de beste leefomgeving te creëren voor onze vissen. Daarvoor krijgen we 170 vijvertegels ter onzer beschikking. Meer precies 80 watertegels, 30 gebladertetegels (ongelooflijk maar waar, zo heten die dingen echt), 30 waterlelies, 15 kusten en 15 lantaarns. Vanzelfsprekend doen ook er 21 koitegels in 3 maten mee (8 kleine koi, 7 gemiddelde koi en 6 grote koi, in mensentaal 1 tegel, 2 tegels en 3 tegels groot).
48 speelkaarten vrolijken het geheel op, samen met 10 doelkaarten en 4 overzichtskaarten. Om de doelkaarten te pimpen beschikken we over 3 takken, 2 treurwilgen, 2 bruggen, 2 waterfonteinen, 2 schildpadden, 2 watervallen, 2 standbeelden, 2 paarse waterlelies, 7 paden (geen padden) en 2 honderdjarige karpers.
Als finishing touch zitten er ook nog 30 munten, 12 geluksfiches, 4 brontegels, 6 opslaguitbreidingstegels (daar gaan we weer), 1 scoreblok, 4 senseitableaus en 1 speelbord in de doos.
Het speelbord wordt in het midden van de tafel gelegd (waar anders). De vijvertegels, de opslaguitbreidingstegels (de koude rillingen lopen door mijn lijf iedere keer als ik dit woord dien te gebruiken), de koitegels, de munten en geluksfiches worden per soort en afhankelijk van het aantal spelers in stapels als algemene voorraad naast het speelbord gelegd.
Iedere speler ontvangt zijn eigen senseitableau, 1 brontegel (de start van zijn vijver), 2 munten en 1 geluksfiche.
De kaarten worden per soort gesorteerd (speel-, doel- en overzichtskaarten). Het aantal speelkaarten dat gebruikt wordt, is afhankelijk van het aantal spelers. De speelkaarten worden geschud. Vijf ervan komen open te liggen op de daartoe voorziene plaats op het speelbord. De rest is een gedekte trekstapel. De spelers ontvangen elk 1 overzichtskaart.
De speler die als laatst een vijver heeft bewonderd wordt startspeler. Afhankelijk van de spelersvolgorde ontvangen de spelers een aantal vijvertegels.
Tot slot worden er drie willekeurige doelkaarten getrokken (wordt afgeraden om doelkaarten bij het eerste spel te gebruiken, maar de doelkaarten zijn absoluut een meerwaarde, dus meteen gebruiken die dingen) en open naast het speelbord gelegd. De op de kaarten aangegeven doeltegels (bruggen, takken, watervallen, etc) worden naast de betreffende kaarten gezet. Voila, we zijn klaar om eraan te beginnen.
Koi wordt in een aantal ronden gespeeld. In een spelersbeurt krijgen de spelers de keuze om te mediteren of te werken. Ongeacht zijn keuze kan een speler tijdens zijn beurt een geluksfiche inzetten om een aantal vijvertegels naar keuze te pakken (Ofwel 1 gebladertetegel (yep die dingen doen ook mee), ofwel 2 watertegels, ofwel 1 kusttegel, ofwel voor 1 munt meer dan de gewone kost een koitegel kopen).
Nadat een speler gemediteerd of gewerkt heeft, mag hij een doel claimen, mits hij aan de voorwaarden voldoet. Daarna is de volgende speler aan de beurt.
Mediteren is simpel. Je neemt een van de vijf kaarten die open op het speelbord liggen. Je betaalt kosten of je ontvangt beloningen, afhankelijk welke kaart je neemt. Beloningen mag je voor of na het nemen van de kaart en het uitvoeren van het effect van de kaart in ontvangst nemen. Sommige kaarten hebben een eenmalig onmiddellijk effect dat je meteen uitvoert. Meestal ontvang je munten of vijvertegels uit de algemene voorraad (bij regenkaarten mag je die meteen aan jouw vijver aanleggen) of opslaguitbreidingstegels (ik krijg er maar niet genoeg van). Of je kan tegen korting een koi kopen (een kleine kost normaal 1 munt, een gemiddelde 2 munten en een grote drie munten). Andere kaarten (perkamenten) scoren punten op het einde van het spel. De helperkaarten zijn handig als je voor de tweede optie werken kiest. Ze helpen je dan (vandaar helperkaarten).
Opgepast. Vijvertegels worden niet altijd meteen aan jouw vijver gelegd. Ze worden meestal eerst tijdelijk in jouw opslag gelegd. En die opslagruimte daar is beperkt tot vijf tegels. Een grote koi of een kusttegel is al 3 tegels groot. Dus je botst snel op een limiet. Tegels die je niet kan opslaan, worden terug in de algemene voorraad gelegd. Je kan jouw opslagruimte wel vergroten. Daarvoor dienen dus die opslaguitbreidingstegels (daar gaan we weer).
Koi kopen kan op drie manieren. Als je bij mediteren de kaart kiest die op het vierde veld op het speelbord ligt, mag je 1 koi voor de normale prijs kopen. Als je bij mediteren een marktkaart neemt (een bepaald type van kaart) mag je 1 koi met korting kopen. Tot slot kan je een geluksfiche inzetten om voor 1 munt meer dan de normale prijs een koi te kopen.
Als een kaart gekozen is bij mediteren, schuiven de kaarten op naar rechts om het lege veld op te vullen. Een nieuwe kaart wordt gekozen en op het meest linkse veld van het speelbord gelegd. Wie hier een kaart wil nemen, krijgt geen beloning maar betaalt 1 munt.
Voila we hebben gemediteerd. Kort samengevat, we nemen een open kaart uit het aanbod en voeren zijn effect uit.
We kunnen ook werken. Werken is het uitvoeren van één van de vier mogelijke acties die op je senseitableau staan. Het gaat telkenmale om het aanleggen van vijvertegels uit je persoonlijke opslagplaats aan jouw vijver. Beschik je over helperkaarten dan kan je die nu gebruiken om extra tegels uit de jouw opslag te nemen en aan te leggen, koi te verplaatsen in jouw vijver, waterlelies te gebruiken om gebladertetegels op te waarderen of lantaarns inzetten om kusttegels op te waarderen en geluksfiches te ontvangen.
In de spelregels wordt een mooi overzicht gegeven hoe je vijvertegels dient aan te leggen en welk het doel van iedere vijvertegel is.
Wanneer eindigt het spel en wat zijn we eigenlijk aan het doen?
Als er geen speelkaarten meer in de gedekte trekstapel zijn of de laatste koi is uit de voorraad genomen, dan is het spel bijna voorbij. We spelen de ronde door tot iedereen evenveel beurten kreeg als de startspeler. Daarna krijgt iedere speler nog één beurt.
Wie dan de meeste punten heeft, wint Koi.
Maar hoe raken we aan die punten hoor ik u terecht vragen? Iedere koi in jouw vijver levert punten (vanaf nu OP) op. Een kleine koi 2 OP, een gemiddelde koi 4 OP en een grote koi 6OP. De waarde van een koi stijgt met 1OP per aangrenzende waterlelie. Als een koi volledig door waterveldkanten is omringd, verdubbelt zijn waarde.
Elke lantaarn geeft 1 OP voor elk veld (bezet of leeg) dat er in één rechte lijn voor ligt. Elke perkamentkaart scoort OP zoals op de kaart beschreven (bijvoorbeeld 2 OP voor elke waterlelie in je vijver of 2 OP voor elke lantaarn in je vijver). Elke doelkaart geeft OP zoals op de kaart beschreven. Tot slot levert elke ongebruikte geluksfiche ook nog 1 OP op. Vijvertegels en koi in de opslag leveren geen punten op. Bij een gelijke stand is de speler met de meeste munten de winnaar. Is ook dat gelijk wint de gelijkspelende winnaar die in spelersvolgorde het verst van de startspeler verwijderd is.
Voila, ziedaar Koi.
Koi, beste vrienden, is een vermakelijk legspelletje. De auteurs hebben blijkbaar ervaring met die dingen want ook hun eerste worp (althans van twee van hen) Bonsai was een legspelletje. Ik ken het origineel niet, maar blijkbaar voegt Koi wat toeters en bellen aan het spelconcept toe.
Goed, ik speel het graag. De regels zijn betrekkelijk eenvoudig. De uitdaging zit in het maken van een correcte puzzel. Je hebt een paar potjes nodig om het goed te snappen. De plaatsing van de koi in de vijver is cruciaal. Hoe meer je hem kan omringen met waterlelies en watertegels hoe meer punten hij oplevert. Heb je een koi verkeerd geplaatst, geen probleem. Er zijn helpers in het spel die ervoor zorgen dat je een eerder geplaatste koi terug kan verplaatsen.
Het correct aanleggen van de vijvertegels vergt een leercurve. In den beginne (lees bij een eerste potje) vertraagt dit een kleine beetje het spelletje. Maar dankzij de correcte speluitleg en de voorbeelden (pagina 9 en 10 van de spelregels) heb je dit snel in de vingers.
Hoewel het spel zeer fraai oogt, vooral de koitegels zijn heel mooi, heb ik toch wat vragen bij de kwaliteit van bepaalde spelonderdelen. En dan heb ik het over de doeltegels en de lantaarns. Je moet die dingen namelijk in elkaar zetten. Maar eens in elkaar gezet passen ze precies niet in de doos. Goed, we halen ze terug uit elkaar op het einde van het spel en zetten ze bij een nieuw potje opnieuw in elkaar. Opgelost toch? Niet dus, wat als je die dingen een paar keer (en neem dat maar letterlijk, twee keer dus) uit elkaar haalt, raken ze snel beschadigd en is het niet meer eenvoudig om ze terug in elkaar te zetten. Maar dit is het enige minpuntje.
Koi is een goed familiespel. Iedereen kan Koi spelen, maar Koi winnen is niet zo eenvoudig en dat maakt het spel aantrekkelijk. Ik heb nu een paar potjes achter de rug en het blijft nog altijd even leuk. Ik kan het aanraden en dat gedoe met die doeltegels neem ik er graag bij. Het verknalt mijn spelplezier niet. Een brug of waterval hoeft voor mij niet driedimensionaal te zijn.
- Koi (999 Games, 2026)
- Auteur: Doug Hettrick
- Artwork: Ari Oliver
- 2-5 spelers vanaf 14 jaar-
- 45-60 minuten
- https://www.999games.nl/product/vogelv ... 184284018
- Adviesprijs: 44,99 euro