Beste spelvrienden, de Vierdaagse is in Nederland een begrip. Iedereen weet wat de Vierdaagse is. Op de bucketlist van iedere rechtgeaarde Nederlander staat deelnemen aan de Vierdaagse in de top tien, vaak hoger geplaatst dan deelnemen aan de legendarische Elfstedentocht. Met de klimaatomstandigheden van de voorbije jaren is deelnemen aan de Vierdaagse trouwens een stuk realistischer dan schaatsen op natuurijs.
Wij Vlamingen, echter, horen het in Keulen donderen als het begrip Vierdaagse valt. Wel, beste landgenoten, de Vierdaagse is de Dodentocht in het kwadraat. Kort samengevat zowel de Vierdaagse als de Dodentocht zijn wandelingen, maar dan extreme wandelingen. In de Dodentocht wandel je de tweede vrijdag van augustus in Bornem 100 kilometer in één dag. In de Vierdaagse wandel je in Nijmegen vanaf de derde dinsdag van juli vier dagen aan een stuk liefst 50 kilometer per dag. Nu er in Nijmegen ook een Nederlandse spellenuitgever, Gam’InBIZ gevestigd is, kon een kaartspel met als thema de Vierdaagse niet ontbreken. Om Via Gladiola te spelen heb je gelukkig geen vier dagen nodig.
In het doosje zitten er eigenlijk twee kaartspelletjes. Vooreerst natuurlijk Via Gladiola bestaande uit 4 startkaarten, 49 kilometerkaarten (waarde 1-49), 6 finishkaarten (waarde 50) en 8 gladioolkaarten.
Het tweede spelletje, SNAP!, bestaat uit 9 selfiekaarten en 10 dubbelzijdige medaillekaarten.
Het spelregelboekje bevat de spelregels in vier talen: Nederlands, Frans, Engels en Duits. De Vierdaagse is niets voor niets de grootste meerdaagse wandelprestatietocht ter wereld met deelnemers uit 80 landen.
Laten we beginnen met Via Gladiola. Vooraleer je kan starten aan de Vierdaagse, leg je de startkaart (0 km) voor dag 1 in het midden van de tafel. Dit is nu de loopstapel. De andere drie startkaarten hou je bij de hand. De 49 kilometerkaarten (getal 1-49) schud je samen met 6 finishkaarten (waarde 50) en de 8 gladioolkaarten door elkaar. Iedere speler krijgt 8 kaarten. De rest van de kaarten vormen een trekstapel. Voila, we kunnen op stap.
Je speelt het spel in, hoe kan het ook anders, vier rondes. Iedere ronde symboliseert een dag van de Vierdaagse. De speler die het laatst gewandeld heeft, is vanzelfsprekend de startspeler. Als je aan de beurt bent, kies voor lopen, rusten of een gladiool spelen. Opgepast, die laatste actie kan je enkel in de vierde ronde kiezen. Dus de eerste drie dagen lopen we of rusten we.
Als je loopt, leg je een kaart uit jouw hand op de loopstapel. Die kaart moet een hoger getal hebben dan de bovenste kaart op de loopstapel. Waarom zouden we lopen kiezen ipv rusten hoor ik u vragen? Wel bedoeling van het spel is om na dag vier zo weinig mogelijk kaarten in jouw hand te hebben. Want iedere kaart die je niet hebt kunnen spelen, levert strafpunten op. Bovenaan iedere kaart staan er namelijk blaren (gaande van 0 tot 5). Op het einde van het spel tel je het aantal blaren op de overgebleven kaarten in je hand. Wie de minste blaren heeft, wint Via Gladiola. Bij een gelijkspel wint de speler met de minste kaarten in de hand.
Goed we weten nu dus waarom we voor lopen kiezen. Maar waarom kiezen we af en toe voor rusten? Wel, als je rust trek je maar 1 kaart van de trekstapel. Want hier komt het, als je te snel loopt, moet je meerdere kaarten trekken. Hoe kan ik nu te snel lopen, hoor ik je vragen? Geen paniek, ik leg het je uit.
Op iedere kaart staat onderaan vermeld wanneer je te snel loopt. Bijvoorbeeld, je speelt als eerste kaart de kaart met het cijfer 1. Onderstaan staat een groene 2+ met duim naar boven, een gele 7+ met het symbool van één kaart, een oranje 12+ met het symbool van twee kaarten en een rood kruis door 17+. Kort samengevat, als de volgende speler een kaart speelt met de waarde 2 tem 6 dan moet hij geen nieuwe kaart nemen. Als hij een kaart met waarde 7 tem 11 speelt, vult hij zijn hand aan met 1 kaart. Speelt hij een kaart met waarde 12 tem 16 moet hij twee kaarten trekken. Een kaart met waarde 17 of meer, mag hij niet spelen. Die cijfers staan op iedere cijferkaart.
Dus als je geen kaart mag of wil spelen of je hebt geen handkaarten meer, dan moet je rusten en een kaart van de trekstapel nemen. Vanaf ronde 4 kan je in plaats van te rusten ook een gladiool spelen. Een gladioolkaart bevat geen waarde (wel soms blaren) en leg je naast de loopstapel. Jouw beurt is dan voorbij zonder dat je een nieuwe kaart moet nemen.
Als de trekstapel leeg is, dan maak je een nieuwe trekstapel met de kaarten die je tijdens één van de vorige dagen speelde, te beginnen met dag 1.
Van zodra iemand een finishkaart (waarde 50) op de loopstapel legt, is die dag ten einde en starten we een volgende dag. Als dag 4 is afgelopen, eindigt Via Gladiola. Wie dan de minste blaren heeft op zijn overgebleven handkaarten wint.
Als variant kan je ook het spel laten eindigen als één speler geen handkaarten meer heeft. Dit zou het spel tactischer maken.
Het tweede spelletje SNAP! is een eenvoudig memoryspelletje. Je schudt de 9 selfiekaarten. Die vormen een gedekte trekstapel. Om de beurt draait een speler de bovenste selfiekaart om en laat de kaart aan alle spelers zien. Daarna legt die speler de kaart gedekt ergens op de tafel. Als een speler denkt dat hij 3 dezelfde selfies gezien heeft, roept hij SNAP! en draait de 3 kaarten om die volgens hem matchen. Klopt het dan krijgt hij 1 punt (zijnde een van de dubbelzijdige medaillekaarten). Klopt het niet dan verliest hij 1 pint. Na een SNAP! worden de selfiekaarten terug geschud en begint een nieuwe ronde. Wie als eerste 4 punten heeft, wint SNAP!.
Beste spelvrienden, Via Gladiola is de bijnaam voor de Sint-Annastraat tijdens de Nijmeegse Vierdaagse en is de laatste kilometer voor de finish van de Vierdaagse. De Via Gladiola is vernoemd naar de gladiool, de bloem die kracht en overwinning symboliseert, en heeft een sterke link met de Romeinse tijd en het verleden van de stad Nijmegen. De deelnemers krijgen de laatste dag van de Vierdaagse tijdens de laatste kilometer een gladiool in hun handen gestopt.
Je merkt dat de auteurs er wonderwel in geslaagd zijn om het thema van de Vierdaagse in hun kaartspelletje te verwerken. Via Gladiola is een heel eenvoudig kaartspelletje waarin je probeert zoveel mogelijk handkaarten af te leggen, zonder nieuwe kaarten te moeten nemen. Vanzelfsprekend speelt geluk in het trekken van de kaarten een grote rol. Je wilt vooral de kaarten met veel blaren vermijden.
Je bent ook afhankelijk van de kaarten die de speler voor jou op de loopstapel legt. Je zult maar klaar zitten met die kaart met vijf blaren op, als de speler voor jou het niet erg vindt om twee kaarten te moeten nemen en een hoge kaart uitspeelt, waardoor je met jouw vijf blaren blijft zitten.
Hoe dan ook Via Gladiola speelt vlot, legt snel uit en je bent snel klaar. Ideaal om met kinderen te spelen. Veelspelers zullen dit niets vinden, wegens te veel geluk en te weinig sturing.
De spelregels zijn soms te summier uitgelegd. Opgepast, met logisch nadenken, kom je er dan wel. Bijvoorbeeld, hoe zit het met de variant om het spel te stoppen als een speler geen handkaarten meer heeft? Kan dit al na dag 1? Of kan dit pas na dag 4? Logischerwijze stopt het spel meteen als een speler zonder handkaarten valt. Hij is dan meteen de winnaar want geen blaren.
Met twee spelers vind ik hem minder leuk dan met drie of vier spelers. Kortom, je bent een verwoed wandelaar en je houdt van luchtige tussendoortjes dan kan ik je Via Gladiola aanraden. Och ja, SNAP!, het tweede spelletje is leuk voor kinderen maar verveelt snel voor volwassenen.
- Via Gladiola (Gam’inBIZ, 2026)
- Auteurs: Jeroen Geenen en Michiel de Wit
- Artwork: René Leisink en Elise van Houten
- 2-5 spelers vanaf 8 jaar-
- 15 minuten
- https://gaminbiz.nl/via-gladiola/
- Adviesprijs: 14,99 euro
