Voor alle duidelijkheid, paleontologen zijn mensen die graag in aardlagen, rotsen, woestijnen en andere zaken op zoek gaan naar fossielen allerhande. Eens ze die dingen gevonden hebben, onderzoeken ze hoe die dieren en/of planten wiens fossiel ze gevonden hebben, leefden, bewogen, aten en nog andere dingen deden.
Wie graag naar Friends kijkt, Ross is zo’n paleontoloog. Wel beste vrienden, ik zou zeggen, grijp uw kans, want ook jij kan paleontoloog worden of toch op zijn minst ervaren wat zo’n paleontoloog doet. Hoe dan, hoor ik u vragen? Awel, speel First Giants. Want in dit spel kruip je in de huid van een paleontoloog en probeer je de mooiste fossielen te verzamelen om die in een museum tentoon te stellen. Meer moet dat niet zijn.
Laat het gezegd zijnde, alle spelmateriaal is van uitstekende kwaliteit. Het artwork van de kaarten maar ook van de rest van het spelmateriaal spreekt me ten zeerste aan.
De spelvoorbereiding is eigenlijk eenvoudig. De kaarten worden geschud en in het midden van de speltafel als open trekstapel neergelegd. De 4 opgravingsborden worden eveneens in het midden van de tafel gelegd. Acht kaarten worden willekeurig getrokken en per twee op ieder opgravingsbord gelegd.
Nieuwsfiches, amberfiches en puntenfiches liggen als voorraad bij de opgravingsborden. Iedere speler kiest een kleur (Iedere kleur stemt ook met een symbool overeen. Handig want zelfs voor niet-kleurenblinden lijken de zachte kleuren vaak op elkaar) en neemt het museumbord en de 4 markers in die kleur. Daarnaast krijgt iedere speler ook twee amberfiches. De speler legt de markers en de amberfiches op de daartoe voorziene plaats op zijn museumbord. Op basis van het aantal spelers worden een aantal setfiches als voorraad klaar gelegd, bijvoorbeeld bij drie spelers twintig setfiches.
De speler die als laatste een dinosaurus gezien heeft, wordt startspeler.
Zorg alvast voor een voldoende ruime speeltafel want iedere speler heeft plaats nodig boven en onder zijn museumbord. Boven het museumbord komen de verworven fossielen (kaarten dus) in de studeerkamer terecht. Onder het museumbord heb je plaats nodig om de fossielen tentoon te stellen.
Voila, wij zijn klaar om onze vaardigheden als paleontoloog te testen. Een spelbeurt van een speler is eenvoudig. Iedere speler voert namelijk welgeteld één actie uit, te kiezen uit twee mogelijke acties. Je speelt welgeteld 1 marker of je neemt markers terug.
Om 1 marker te speler moet er minstens nog 1 marker op je museumbord liggen. Als dat zo is, dan neem je 1 van de markers van je museumbord en je legt die op een opgravingsbord waar nog geen marker van jou aanwezig is. Daarna neem je 1 van de 2 kaarten van dat opgravingsbord en je legt die kaart in jouw studeerkamer (ruimte boven je museumbord dus). Je voert daarna het effect van die kaart alsook terugkerende effecten van andere kaarten (als aan de voorwaarde voldaan is) in jouw studeerkamer. De meeste kaarten hebben een eenmalig effect. Ook andere spelers kunnen door een terugkerende effect van de getrokken kaart geactiveerd worden. Indien dit zo is, wordt het effect in spelersvolgorde uitgevoerd.
Een voorbeeld van een terugkerend effect kan zijn, als een speler een kaart kiest met een symbool met drie dino’s dan krijgen alle spelers die kaarten met hetzelfde symbool in hun studeerkamer hebben liggen een punt. De kaarteffecten worden duidelijk uitgelegd op bladzijde 8 van de spelregels én in de handig appendix met kaartuitleg. Meestal generen effecten punten of ontvang je amber.
Tot slot van deze actie vult de speler het lege veld op het opgravingsbord aan met de bovenste kaart van de trekstapel.
Een tweede mogelijke actie is markers terugnemen. Je wordt sowieso tot deze actie verplicht als er geen markers op jouw museumbord liggen. Vanzelfsprekend kan je deze actie maar uitvoeren als er minstens één van jouw markers op één van de opgravingsborden ligt.
Markers terugnemen kan je heel letterlijk. Je neemt al jouw markers die op de opgravingsborden liggen terug en je legt die op jouw museumbord. Voilà, klaar is kees. Och ja, voor elke marker die je terugneemt, kies je één van de volgende effecten: je ontvangt een amber of je stelt een fossiel tentoon.
Om een fossiel tentoon te stellen, betaal je evenveel amber (daarvoor heb je die dingen dus nodig) als de grootte van het fossiel (1, 2 of 3). De grootte van het fossiel staat linksboven iedere fossielkaart. Een tentoongesteld fossiel verliest zijn effecten. Daarom leg je de kaart gedekt onder je museumbord.
Fossielen tentoonstellen is de beste manier om punten te verzamelen. En punten, beste spelvrienden, die wil je hebben. Want wie de meeste van die dingen heeft, wint First Giants.
Fossielen stel je in sets tentoon. Er zijn twee mogelijke soorten sets: een groepset (dezelfde groep maar ieder fossiel heeft een verschillende grootte) en een grootteset (ieder fossiel heeft dezelfde grootte maar behoort tot een verschillende groep). Herinner u, er zijn vijf groepen in het spel.
Je mag verschillende sets hebben van dezelfde soort. Je kan dus meerdere groep- en groottesets hebben. Door een set uit te breiden, kan je punten scoren. Je neemt bij een setuitbreiding meteen een setfiche en je legt die met de juiste zijde naar boven, tussen de twee kaarten (de vorige en de nieuwe kaart) in je set. Een illustratie op pagina 7 van het spelregelboekje verduidelijk dit. Daarnaast mag je als je als eerste speler een set van een bepaalde soort uitbreidt direct de nieuwsfiche van die set uit de voorraad nemen. Als een andere speler dezelfde soort bezit met daarin meer kaarten, dan steelt hij de nieuwsfiche van je. Wie als eerste in een groepset drie kaarten of in een grootteset vijf kaarten tentoonstelt, wint de nieuwsfiche definitief en soort op het einde van het spel de punten die op die fiche staan.
Als je een complete set heb, dan draai je elke setfiche op die set om. Dit maakt duidelijk dat jouw set afgewerkt is.
Het einde van het spel wordt geactiveerd als een speler de laatste setfiche uit de voorraad neemt of als de trekstapel leeg is nadat een speler het opgravingsbord heeft aangevuld. Je neemt meteen de overgebleven setfiches uit de doos en je legt die in de voorraad. Het spel gaat door totdat alle speler evenveel beurten hebben gespeeld. Als de laatste speler in spelersvolgorde het einde van het spel activeert, eindigt het spel meteen.
Spelers berekenen nu hun score. Nieuwsfiches zijn drie of vijf punten waard. Een setfiche is twee punten waard als de set niet compleet is, drie als de set wel compleet is. Tel tot slot alle punten die je gescoord hebt tijdens het spel. De speler met de meeste punten, zoals eerder gezegd, wint First Giants.
Brett Gilbert en Matthew Dunstan zijn geen onbekenden voor wie Elysium kent. In 2015 brachten ze dat spel uit bij Space Cowboys, dezelfde uitgever die nu First Giants op de markt brengt. Ook in Elysium verzamel je kaarten en probeer je slimme setjes te bouwen. Klinkt vertrouwd?
Dat is het ook. First Giants voelt op verschillende vlakken aan als een gestroomlijnde, toegankelijkere variant van Elysium. De basisgedachte is herkenbaar, maar het geheel speelt eenvoudiger en vooral vlotter. Beurten verlopen sneller, effecten zijn makkelijker te overzien en je hoeft minder regels in je hoofd te houden.
Zoals hierboven al gezegd oogt First Giants aantrekkelijk en verzorgd, al zijn de spelerskleuren op de museumborden op het eerste gezicht niet altijd even duidelijk van elkaar te onderscheiden. Gelukkig zorgen de bijbehorende symbolen ervoor dat dit euvel eigenlijk geen probleem is.
De echte aantrekkingskracht zit in de keuzes die je beurt na beurt moet maken. Kies je voor amber en bouw je zo je inkomen verder uit? Pak je meteen punten mee? Of investeer je in kaarten waarmee je een waardevolle set kunt vervolledigen? En wanneer verplaats je een kaart vanuit je studeerkamer naar je tentoonstellingsruimte?
Net wanneer je denkt de ideale kaart op het opgravingsbord gevonden te hebben, kan een medespeler ze vlak voor je neus wegkapen. Weg plan. Opnieuw rekenen. En precies daar komt First Giants tot leven.
Je speelt immers niet alleen voor jezelf. Ook de musea van je tegenstanders verdienen voortdurend aandacht. Soms levert een kaart jou maar weinig op, maar voorkom je er wel mee dat een tegenstander een lucratieve set afmaakt. De vraag is dan eenvoudig: kies je voor eigen gewin of steek je liever een stok in andermans wielen?
Die voortdurende afweging maakt First Giants interessanter dan de eenvoudige spelregels aanvankelijk doen vermoeden. Het speltempo blijft hoog en zorgt voor een aantrekkelijke speelduur. Met twee spelers zit je elkaar wat minder vaak dwars, terwijl vijf spelers voor meer chaos en onvoorspelbaarheid zorgen. Voor mij komt het spel het best tot zijn recht met drie of vier spelers.
Ook het regelboek verdient een vermelding. De regels zijn helder en overzichtelijk uitgelegd en de fraai vormgegeven appendix met alle kaartsymbolen en effecten is bijzonder handig tijdens de eerste partijen.
Dat maakt First Giants vooral een erg toegankelijk spel. De regels zijn snel uitgelegd, het spel staat in enkele minuten op tafel en vrijwel meteen kun je beginnen spelen. Daarmee is het bijzonder geschikt als familiespel of als spel voor mensen die graag iets meer willen dan een puur luchtig kaartspel, zonder meteen in een zwaar expertspel te belanden.
Wie meer complexiteit en meer mogelijkheden tot langetermijnplanning zoekt, zal wellicht liever naar Elysium grijpen. First Giants kiest bewust voor een lichtere aanpak. Het levert daarbij wat diepgang in, maar wint duidelijk aan tempo en toegankelijkheid.
En werkt dat? Voor mij wel. First Giants biedt eenvoudige regels, verrassend interessante keuzes en voldoende interactie om je voortdurend bij het spel te houden. Het is zo'n spel waarvan je na afloop makkelijk zegt: nog eentje?
First Giants krijgt dan ook een vaste plaats in mijn spellencollectie. Naast Elysium, uiteraard.
De Nederlandstalige versie wordt in België en Nederland verdeeld door Asmodee.
- First Giants (Space Cowboys, 2026)
- Auteurs: Matthew Dunstan en Brett J. Gilbert
- Artwork: Jessica Cognard en Maud Chalmel
- 2-5 spelers vanaf 10 jaar-
- 30 minuten
- https://www.spacecowboys-games.com/game/first-giants/
- Adviesprijs: 29,95 euro