Hoe vertaal je een spel?

[vdbmalmsteen]

Ik heb een vraagje voor de mensen die reeds spelregels vertaald hebben (al dan niet voor een uitgever).

Ik ga de spelregels vertalen voor de kickstarter Goblins vs zombies (Engels naar Nederlands)

Nu heb ik enkele praktische vragen:

Blijf je zo dicht mogelijk bij de originele tekst of ga je voor een vertaling waar alles in zit maar die (sterk) kan afwijken van originele structuur? Daarmee bedoel ik dat je wel dezelfde titels en zo hebt maar dat je paragraaf anders is opgebouwd.

Wat hiermee samenhangt is: Vertaal je naar een beschrijvende manier (Hierna wordt de kaart ...) of eerder naar uitvoerend (Neem de kaart ...)

Andere tips zijn ook welkom

[Erwin]

Je begint pikant met de taalfout in de titel van jouw bericht.

Probeer in de buurt van de originele tekst te blijven, anders krijg je wellicht problemen bij de opmaak door of namens de uitgever.

Ik ben een liefhebber van de ‘uitvoerende’ aanpak. Dit resulteert in duidelijke instructies.

Belangrijk: begin niet meteen met het vertalen van de platte tekst. Maak eerst een lijstje met de ‘bijzondere’ woorden in de buitenlandse regels, denk na over een passende vertaling en laat het resultaat op tafel liggen wanneer je daadwerkelijk losbarst. Hiermee voorkom je dat je woorden onbewust van verschillende vertalingen voorziet.

Het is sowieso van groot belang dat je de regels eerst goed doorleest. Probeer een goed beeld te vormen van het spelverloop en zet dit desnoods kort op papier. Hiermee voorkom je wellicht storende regelfouten in de vertaling.

[olavf]

Je begint pikant met de taalfout in de titel van jouw bericht.

Het trekt wel de aandacht! Een eerste advies: géén Google Translate gebruiken

[Bridget]

Werk met meer mensen samen. Laat je werk controleren. Meer mensen zien meer als één.

[vdbmalmsteen]

Je begint pikant met de taalfout in de titel van jouw bericht.

En doe het niet als je nog niet goed wakker bent en met kinderen in de buurt

Probeer in de buurt van de originele tekst te blijven, anders krijg je wellicht problemen bij de opmaak door of namens de uitgever.

Ik ben een liefhebber van de ‘uitvoerende’ aanpak. Dit resulteert in duidelijke instructies.

Belangrijk: begin niet meteen met het vertalen van de platte tekst. Maak eerst een lijstje met de ‘bijzondere’ woorden in de buitenlandse regels, denk na over een passende vertaling en laat het resultaat op tafel liggen wanneer je daadwerkelijk losbarst. Hiermee voorkom je dat je woorden onbewust van verschillende vertalingen voorziet.

Het is sowieso van groot belang dat je de regels eerst goed doorleest. Probeer een goed beeld te vormen van het spelverloop en zet dit desnoods kort op papier. Hiermee voorkom je wellicht storende regelfouten in de vertaling.

Bedankt voor de tips erwin. Dat helpt een stuk.

[vdbmalmsteen]

Werk met meer mensen samen. Laat je werk controleren. Meer mensen zien meer als één.

Klopt, was ik ook van plan. Maandag begin ik met doornemen van de regels.

[WTULTC]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

[Gebruiker 3696]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

Het omgekeerde is toch ook waar? Spelregels doorspekt met oer-Hollands taalgebruik worden in Vlaanderen ook niet gesmaakt.

Jouw suggestie is dus hetzelfde als aan een Amerikaan vragen om uitsluitend Brits Engels te gebruiken, een Oostenrijker te verplichten Duits Duits te gebruiken of aan een Waal vragen zich te beperken tot Frans Frans.

[olavf]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

Het omgekeerde is toch ook waar? Spelregels doorspekt met oer-Hollands taalgebruik worden in Vlaanderen ook niet gesmaakt.

Jouw suggestie is dus hetzelfde als aan een Amerikaan vragen om uitsluitend Brits Engels te gebruiken, een Oostenrijker te verplichten Duits Duits te gebruiken of aan een Waal vragen zich te beperken tot Frans Frans.

Nee hoor, maar zeg dan niet dat het Nederlandse spelregels zijn, maar Vlaamse. En inderdaad Nederlandse vertalers moeten ook letten op Hollandse uitdrukkingen.

[Erwin]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

Standaardnederlands heeft de voorkeur, goed punt.

[The Iced One]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

Standaardnederlands heeft de voorkeur, goed punt.

Volledig mee eens, maar het probleem is dat het voor een vertaler niet altijd duidelijk is wanneer iets typisch Vlaams of 'Hollands' is.
Een voorbeeld: Toen de spelregels van Palmyra op Boardgamegeek geplaatst werden stond er de uitdrukkelijke vraag om eventuele foutjes door te geven. Als leerkracht Nederlands zag ik daar wel een uitdaging in en heb ik dat dan ook netjes gedaan. Na wat heen-en-weer-gemail met de vertaler kwamen we bij de vertaling van 'clockwise'. Hij had 'kloksgewijs' gebruikt, maar dat is geen bestaand woord. Ik stelde dus 'in wijzerzin' voor, maar dat kende hij niet. Na het opgezocht te hebben bleek dit Belgisch Nederlands te zijn. Daar was ik mij totaal niet van bewust. Nederlander zeggen blijkbaar rechtsom.
Dit maar om aan te tonen dat het niet altijd zo vanzelfsprekend is om dit te vermijden.
Om dit te vermijden is het dus een goed idee om je vertaling even aan een zuider/noorderbuur te laten lezen.

Ik vrees overigens ook dat je niet onder die bijna letterlijke vertaling onderuit kan ivm opmaak van de regels. Het spijtige is wel dat veel regelboekjes vaak zo slecht geschreven en een rechtstreekse vertaling het vaak nog erger maakt...

[vdbmalmsteen]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

Standaardnederlands heeft de voorkeur, goed punt.

Volledig mee eens, maar het probleem is dat het voor een vertaler niet altijd duidelijk is wanneer iets typisch Vlaams of 'Hollands' is.

Ik ken die situatie. Ik werk met een Nederlandse collega samen. De eerste maanden hebben we toch regelmatig dingen mogen "vertalen". Het feit dat ze België en haar structuur nog niet goed kende, zorgde daarbij voor nog meer misverstanden. Al hebben we wel veel gelachen in die periode.

Soms denk je dat het algemeen Nederlands is, maar dat kan dus inderdaad wel tegenvallen. Goed idee om het ook door een Nederlander te laten nalezen.

[syroit]

Ik heb zelf de spelregels van Bruxelles 1893 vertaald, samen met de hulp van mijn vader weliswaar.

Inderdaad eerst een paar goed doorlezen zodat je weet waarover je het hebt. Zo dicht mogelijk bij het origineel blijven is zeker de boodschap. probeer ook wat de schrijfstijl van het origineel te behouden. Soms worden er wat mooiere verhalen geschreven, soms is het basic tekst met de regels.

Het laten nalezen is zeker goed, in mijn geval wist ik dat de uitgever nog mensen had die het wilden nalezen, dus moest ik er zelf niet voor zorgen.

Vlaams versus Holland (om het zo even uit te drukken) blijft een lastige, daarom zou ik zeker voorstellen om het door iemand van beide landen te laten lezen.

In mijn geval ook nog een kleine "discussie" gehad met de uitgever.
In Franse (originele) regels werd gebruik gemaakt van "kompas", in het Nederlands is dit een kompas (noord-oost ...) of een passer (meetinstrument). De uitgever vond in het Nederlands kompas ook mooier staat, maar het ging duidelijk om een passer. Maar na een goed onderbouwde uitleg is het dus toch passer geworden.

[Bridget]

Gebruik geen vlaams of dialect. Ooit heb ik spelregels van een spel gelezen die vol zat met vlaamse uitspraken. Niet erg fijn voor ons Nederlanders.

Standaardnederlands heeft de voorkeur, goed punt.

Volledig mee eens, maar het probleem is dat het voor een vertaler niet altijd duidelijk is wanneer iets typisch Vlaams of 'Hollands' is.
Een voorbeeld: Toen de spelregels van Palmyra op Boardgamegeek geplaatst werden stond er de uitdrukkelijke vraag om eventuele foutjes door te geven. Als leerkracht Nederlands zag ik daar wel een uitdaging in en heb ik dat dan ook netjes gedaan. Na wat heen-en-weer-gemail met de vertaler kwamen we bij de vertaling van 'clockwise'. Hij had 'kloksgewijs' gebruikt, maar dat is geen bestaand woord. Ik stelde dus 'in wijzerzin' voor, maar dat kende hij niet. Na het opgezocht te hebben bleek dit Belgisch Nederlands te zijn. Daar was ik mij totaal niet van bewust. Nederlander zeggen blijkbaar rechtsom.
Dit maar om aan te tonen dat het niet altijd zo vanzelfsprekend is om dit te vermijden.
Om dit te vermijden is het dus een goed idee om je vertaling even aan een zuider/noorderbuur te laten lezen.

Ik vrees overigens ook dat je niet onder die bijna letterlijke vertaling onderuit kan ivm opmaak van de regels. Het spijtige is wel dat veel regelboekjes vaak zo slecht geschreven en een rechtstreekse vertaling het vaak nog erger maakt...

Rechtsom? Ik zou het vertalen als: Met de klok mee - of - linksom - tegen de klok in.


Laatste tip: Geen vertaler worden als je niet weet waar je aan begint.

[Erwin]

Laatste tip: Geen vertaler worden als je niet weet waar je aan begint.

Heb jij de indruk dat hier potentiele vertalers rondlopen die niet weten waaraan ze beginnen?