Demo-en is ook een vak...

[Kolomnist]

Demo-en is ook een vak

door Tamara Bakker


Ze zijn een cruciaal onderdeel van elke spellenbeurs: de demo-ers. Vrijwilligers die tegen een beperkte demovergoeding, vaak uitgekeerd in spellen, de hele dag anderen enthousiasmeren voor één of meerdere spellen.

Enige tijd geleden heb ik een drieluik gewijd aan verschillende typen spelers. Nou, ook de demo-ers zijn er in verschillende smaken. Hieronder een paar stereotypen:


Michael de Meester

Is werkzaam in het onderwijs of heeft op zijn minst zijn roeping om in het onderwijs te gaan werken, gemist. Type: mondjes dicht, de meester vertelt jullie hoe dit spel werkt. Vragen? Graag na afloop van de uitleg, anders raakt de meester van de leg.

Voor een kort kaartspelletje is uitleg-à-la-Michael prima te doen. Maar wat als hij in zijn enthousiasme besluit om bijvoorbeeld Terraforming Mars te gaan demo-en? Wat dan volgt is een monoloog van minstens een half uur lang met alle regels, subregels, details en bijzonderheden. De uitleg is gestructureerd en degelijk, maar sommige leerlingen (spelers) zijn allang de draad kwijt als Michael nog niet eens halverwege is. Terwijl Michael onverstoorbaar doorgaat, dommelen zij zoetjesaan in. ZZZZZZZ.

Barack Van-de-hak-op-de-tak

Tegenpool van Michael de Meester. Legt het spel uit aan de hand van vragen van de spelers. De rode draad in zijn uitleg is ver te zoeken. Na afloop hebben de spelers het idee dat al hun vragen zijn beantwoord, maar of ze het spel ook echt snappen, dat moet de praktijk uitwijzen. Direct op alle vragen van spelers ingaan lijkt heel klantvriendelijk, maar soms moet je simpelweg te gedetailleerde vragen even parkeren.

En als de spelers aan het einde van de uitleg toch nog verduidelijking willen? Dan wil Barack ze graag helpen door extra vragen te beantwoorden. Meer van hetzelfde dus, en daar wordt het niet altijd beter van.

Gerard Geenidee

Dit is het type demo-er dat echt verboden moet worden! Gerard heeft het zo druk gehad met andere zaken, dat de voorbereiding voor de demo er vol-le-dig bij in is geschoten. Hij heeft vijf minuten voor het begin van de demo het spelregelboek voor het eerst opengeslagen, luistert met een half oor naar de uitleg van zijn collega-demo'ers en komt vervolgens met zijn interpretatie van de spelregels.

Het spelplezier wordt door Gerards uitleg compleet om zeep geholpen. Het enige dat de spelers nog kunnen doen om het spel te redden, is een nieuwe uitleg aan één van Gerards collega's vragen of toch zelf maar de spelregels induiken.

Ivo Ik-doe-lekker-mee

Ivo is van het type uitleg door participatie. Hij schuift lekker aan bij de spelers die hij het spel moet uitleggen, hij geeft vantevoren een korte globale uitleg en tijdens het spel legt hij de rest uit. Geeft en passant tactische tips en adviezen, legt tussendoor de mogelijkheden uit van eventuele uitbreidingssets of -modules. En is de speeltafel al vol? Dan kent Ivo zijn plaats en wordt hij NPC (non playing character).

Spelers krijgen door Ivo's manier van uitleggen een laagdrempelige instap in het spel. Zonder al te lang verhaal vantevoren, lekker hands on. Niet alle uitgevers kunnen Ivo's manier van doen waarderen. Hij bedient op deze manier namelijk minder tafels dan zijn collega's.

Victor Videouitleg

Victor was al populair voor Corona, maar zijn populariteit is tijdens Corona helemaal tot onmetelijke hoogte gestegen. Je hoeft niet eens de deur uit voor zijn uitleg! Vanuit je luie stoel kun je Victor zo vaak terugspoelen als je wilt. En als de ene Victor op BGG niet duidelijk genoeg is, dan schakel je lekker over op de andere Victor.

In Nederland is hét voorbeeld van de ultieme Victor natuurlijk Nox spellenzolder. Maar op BGG vind je ook Victors in het Engels, Duits, Frans, of welke-taal-maar-ook.

Het zal duidelijk zijn: demo-en is een vak apart, dat iedereen op zijn eigen manier invult. Het afgelopen half jaar heb ik helaas alleen Victors voorbij zien komen. Ik snak inmiddels naar de uitleg van de Michaels, de Baracks en de Ivo's van deze wereld. En Gerard? Die wil ik aan de speeltafel graag als medespeler, maar niet als demo-er zien. Ik vrees echter dat het misschien nog wel een jaar gaat duren voordat we alle Otto Off-lines (Michael, Barack en Ivo) weer mogen meemaken. Onze hobby is nu eenmaal niet Coronaproof.

Toch maar eens een andere hobby gaan zoeken? Misschien moet ik tijdens deze Pandemie maar eens een lappendeken (Patchwork) met een Wingspan van twee meter gaan maken. Voor je het weet, ontstaat er een nieuw stoffen bord voor Roborally, een blusdeken als uitbreiding voor Flashpoint of gewoon een vliegend tapijt om naar Istanbul te gaan...

[Edwin84]

Leuk stukje en de typetjes zijn heel herkenbaar. Die Gérard moet inderdaad maar thuisblijven.


Zelf ook andere typetjes tegengekomen. Bijvoorbeeld:
Een meneer legde not alone uit. Wij spelers tegen een Alien hivemind. Hij had het al wel 50 keer gespeeld en legde het goed uit, maar.... winnen was belangrijker dan de demo. Toen we het doorkregen konden we snel beslissen. Hij deed erg lang over zin beurt en heel erg zijn best om te winnen. Het duurde ons daardoor te lang.

Durf mezelf als demoër niet in 1 van de hokjes te plaatsen. Mensen bedanken je na afloop voor de uitleg maar geven geen feedback. ( logisch ik geef zelf ook geen feedback als een demon slecht is. Je wilt iemand die zijn best doet niet beledigen). Maar feedback kan wel handig zijn jezelf te verbeteren.

[Tamara_Bakker]

Gerard is gelukkig een uitstervend ras.

Zelf neig ik als demo-er naar uitleg geven als Ivo, zeker als het een wat zwaarder spel betreft. Meest effectief is om de spelers gewoon te vragen wat voor soort uitleg ze willen. Alle regels en subregels ineens (Michael), aand e hand van vragen (Barack) of door middel van participatie (Ivo).

[maxitaxi777]

Ik leun zelf misschien het meest tegen 'Michael de Meester' aan. Of deze benadering wordt gewaardeerd, hangt vaak af van het type mensen dat aanschuift. Bij ingewikkelde spellen is een duidelijke opbouw/lijn soms nodig, ook al duurt de uitleg hierdoor wel langer. Bovendien, als het niet wordt gewaardeerd, gaan de meeste mensen vanzelf vragen stellen, die ik dan probeer zo goed mogelijk te beantwoorden. Het blijft altijd lastig, wat voor de ene niet werkt, werkt voor de ander beter en andersom. Ivo is ook een goede benadering, mits de tijd/drukte het toelaat. Gelukkig ben ik totaal geen Gerard, dat is inderdaad een nachtmerrie .

[Geerius]

Ik denk dat ik wel als Mark de Meester kan worden bestempeld.

En als er vragen komen: "Kom ik zo op terug"

[humske]

leuk stuk!

Ik denk dat ik wel als Mark de Meester kan worden bestempeld.

En als er vragen komen: "Kom ik zo op terug"

ja hier ook.
al hangt het ook van het spel af. Bij kwakzalvers deed ik bijvoorbeeld eerst een klein stukje meester en daarna ivo, begin maar met fiches trekken en aan de hand daarvan gaan we verder met uitleg. En spelduur en gezelschap is ook van belang hoe je de uitleg aanpakt, uiteindelijk moet het voor het publiek duidelijk zijn en stem je daar op af en ga je niet alleen van je eigen voorkeur uit. (zo zou het idealiter moeten gaan ).

De hak op de tak en geen rode lijn in uitleg kan ik zelf erg slecht tegen, als ik zo'n demoër tref als ik zelf een beurs bezoek (of uitleg thuis) haak ik veel sneller af of wordt het spel met soms tegenzin begonnen.

En ik mis het! zowel het spelen zelf als mensen enthousiast uitleg geven over leuke spellen! En de saamhorigheid die je dan als demo-team hebt op zo'n beurs...

[Flash]

Leuk stuk!

Thuis leg ik met alle liefde de spelletjes uit, het professionele demo'en op de beurs laat ik aan andere liefhebbers over. Ik houd het wel bij het vertalen van spelregels
Maar wel enorm veel respect voor degenen die het doen (en ik maak tijdens een beurs ook dankbaar gebruik van alle uitleg)!

[Edwin84]

Zelf hou ik bij zwaardere spellen deze volgorde aan;

Ik geef aan wat het thema is, het doel en waar de meeste punten verdiend worden in hoofdlijnen.

Dan leg ik uit wat de structuur is: hoeveel rondes of andere regel die het eind van het spel inluidt en wanneer we inkomsten krijgen of punten.

Dan vraag ik tussendoor of dit duidelijk is. Daarna wat je per ronde kan doen en tot slot inzoomen op de individuele acties.

Op het eind vragen of er alles duidelijk is en of er vragen zijn.

[Antoi]

Oke, guilty

Ik ben een echte michael de meester en voldoe volledig aan het stereotype (docent).
Nu ik er over nadenk komt dat ook omdat ik zo zelf graag een spel wil leren spelen.
Ik ben bijvoorbeeld een fan van Rodney Smit, ik kan makkelijk een filmpje van 30/40 minuten kijken om daarna, volledig op de hoogte van de regels, te gaan spelen. Ik erger mij bij een demo aan mensen die halverwege het spel met nieuwe regels en opties komen. Ik bepaal graag mijn strategie aan het begin van het spel (met alle regels in mijn hoofd) en speel daarnaar.

Overigens schuilt er ook wel een kleine Ivo in mij. Bij de Memoir'44 demo's laat ik voor mij onbekende spelers na een uitleg van maximaal 10 minuten graag beginnen en vul ik het later aan. Bij een demo op een beurs is het doel ook anders dan bij een speluitleg met de vaste groep thuis.

[Erwin]

In Nederland is hét voorbeeld van de ultieme Victor natuurlijk Nox spellenzolder. Maar op BGG vind je ook Victors in het Engels, Duits, Frans, of welke-taal-maar-ook.

Die heeft naast verstand van spellen ook verstand van (keuken)messen. Ik noem hem vanaf nu Victorinox.

[rober]

In Nederland is hét voorbeeld van de ultieme Victor natuurlijk Nox spellenzolder. Maar op BGG vind je ook Victors in het Engels, Duits, Frans, of welke-taal-maar-ook.

Die heeft naast verstand van spellen ook verstand van (keuken)messen. Ik noem hem vanaf nu Victorinox.

Scherp.

[olavf]

Ook ik ben meestal Michael de Meester, maar waar mogelijk en gewenst Ivo Ik-doe-lekker-mee.

Zelfs ik heb de afgelopen maanden gebruik gemaakt van de diensten van Victor Videouitleg. Ik vind het moeizaam. Ik mis de mogelijkheid vragen te stellen.

Victor is wel iemand die me enorm stoort als de tafel naast me er gebruik van maakt. Ik ben constant afgeleid ... Dus in deze tijd, prima, maar wel daarna ook thuis kijken

[olavf]

In Nederland is hét voorbeeld van de ultieme Victor natuurlijk Nox spellenzolder. Maar op BGG vind je ook Victors in het Engels, Duits, Frans, of welke-taal-maar-ook.

Die heeft naast verstand van spellen ook verstand van (keuken)messen. Ik noem hem vanaf nu Victorinox.

Scherp.

Ja, jullie hebben een punt ...

[Erwin]

In Nederland is hét voorbeeld van de ultieme Victor natuurlijk Nox spellenzolder. Maar op BGG vind je ook Victors in het Engels, Duits, Frans, of welke-taal-maar-ook.

Die heeft naast verstand van spellen ook verstand van (keuken)messen. Ik noem hem vanaf nu Victorinox.

Scherp.

Ja, jullie hebben een punt ...

Snedige reacties, mannen

[WTULTC]

Leuk stukje! Ik denk dat ik ergens tussen Ivo en Mark de Meester val. Het ligt aan het spel of er mee gespeeld kan worden, maar als een spelletje maar een kwartiertje duurt en ik weet bijv. dat het leuker met 4 is dan met 3 (als er 3 personen uitleg willen en een 4e is niet direct voorhanden) dan schuif ik wel aan. Uiteraard maak ik daarbij eerst een inschatting over hoe druk het verder op de stand is.

Gerard komt helaas nog wel voor. Zelfs mensen die nauwelijks iets met bordspellen hebben heb ik al eens als collega demoer gehad. Gelukkig stonden ze bij simpele spelletjes en kon ik van te voren het spelletje aan ze uitleggen, maar je moet er niet aan denken dat zo'n persoon wordt ingezet bij een aardig pittig spel. Overigens had die persoon wel echte commerciële verkoopkwaliteiten. Dat laatste mis ik overigens een beetje in het stukje. Je hebt namelijk ook demo-ers die best commercieel en verkoop gericht zijn tijdens bij uitleggen. Soms is er bij een uitgever ook een mooie deal en dat wordt dat natuurlijk gepromoot, maar de ene demo-er doet dat meer dan de ander. Ligt er ook aan of de demo-er zelf het spel goed vind.

Je hebt eigenlijk nog een soort demo-er. Namelijk degene die eigenlijk liever bij een ander spel had gestaan, maar van de uitgever een spel toegewezen krijgen wat ze zelf niet leuk vinden en dus moeilijk enthousiast over kunnen zijn richting bezoekers. Dit kun je merken aan hoe de regels worden uitgelegd. Aan de toon kun je het meestal wel horen.