Wolven is een spel over wolven die samen roedels vormen en elkaars territoria proberen in te nemen. Ze bouwen schuilplaatsen en holen en vangen samen prooien. Dat doen die prachtbeesten op afwisselende en robuuste hexagonale landschappen (het ‘centrale bord’) en met een interessant actie-selectie systeem van zes tweezijdige landschapstegeltjes (bij je eigen spelersbordje). Wolven is ontworpen door nieuwe ontwerpers in spellenland: Ashwin Kamath en Clarence Simpson. Wolven is een zeer pittig en adembenemend snel spel, zo blijkt.
Vormgeving en materiaal
Wolven ziet er onwijs leuk uit, ik kan niet anders zeggen. De wolfjes zijn van hout, schattig en fijn gesneden. De rest ziet er ook prima uit, met mooie modulaire landschapsborden en stevige actie-selectietegels. Mijn zoon had wel een - mijns inziens terechte - vraag: waarom zijn de prooien “gewoon maar fiches” en niet óók houten hertjes, konijnen etc? En waarom zijn de eenzame wolven niet van hout, bijvoorbeeld ongeverfd zodat je ze herkent? Kniesoor, dat kind van mij, want het is ook zonder dat alles een prachtig spel.
Thema
Ook hier weer even een zoon van mij aan het woord: “alle wolven zijn toch eigenlijk boswolven, papa? Graswolven en bergwolven enzo bestaan toch niet?” Hij heeft natuurlijk gelijk. Toch is ook het thema verder prima verzorgd. Voor zover ik me in een wolf kan verplaatsen, ziet het er allemaal heel logisch uit. Je loopt doelgericht rond op zoek naar voedsel en je hebt je roedel daarbij nodig. Je maakt een schuilplek voor jezelf of vindt een hol waar je met je roedel in kan wonen. Je pikt territorium van andere roedels in, je huilt wat naar de maan en telt af en toe je zegeningen. Een wolvenleven is hard, maar als je wint, ben je nooit meer alleen. Enfin, we zijn gaan spelen met zijn drieën en zijn intussen echte wolven geworden. Aan tafel dan.
Het spelletje spelen
Het is even wennen aan het actiesysteem met je landschapstegels. Je draait ze om voor een actie, waarna andere landschappen tevoorschijn komen die weer volgende acties mogelijk maken. Met dit systeem loop je het hele spel door. Je kunt ermee je wolven verplaatsen, prooi pakken, schuilplaatsen en holen bouwen, eenzame en vijandelijke wolven in je eigen roedel opnemen. Al deze acties zorgen ervoor dat je steeds meer kunt doen: als roedel verder bewegen, als alfawolf harder huilen, sneller je prooi insluiten, van die dingen. Je speelt als het ware je eigen bordje leeg richting het centrale bord. Behalve meer mogelijkheden levert dat ook punten op, steeds meer naarmate je vaker andere wolven domineert, harder kunt huilen, meer holen bouwt of je wolven verder laat rondtrekken. En dat alles moet in zeer beperkte tijd, want een wolvenleven is maar kort en eenmaal volle maan is het spel voorbij. Tussendoor zijn er nog wel drie gebiedstellingen waarbij de grootte van je roedel in bepaalde gebieden bepaalt of je extra punten pakt.
De keuzemogelijkheden tijdens je spelletje zijn enorm. Maar je zult moeten kiezen. Als een gek achter alle prooien aan levert veel op, maar is het genoeg? Kan ik niet beter zo veel mogelijk schuilpaatsen en holen bouwen? Of proberen ál mijn wolven op het bord te krijgen? Ga ik de strijd aan met de concurrerende roedels of trek ik eromheen? Één ding is zeker: als je voor álles gaat, bereik je niks.
Droog samengevat is Wolven dus een economisch opbouwend gebiedscontrole annex meerderheden spel, met de nodige directe interactie die daar vanzelfsprekend bij hoort. Ik ken geen dier dat beter past bij dit spelsysteem.
Het speleinde van Wolven is heel abrupt: degene die de vollemaantelling veroorzaakt, beëindigt daarmee meteen het spel. Soms voelt dat een beetje raar, ja zelfs oneerlijk, want je had bijvoorbeeld net een mooie set acties in gedachten. Maar helaas: je bent dan gewoon te laat. Jezelf goed op het bord zetten, met voldoende punten in je bek, en vooral vóórdat je dat einde ziet komen, is dus belangrijk.
Speelplezier
In het begin zaten we allemaal wat te harken met ons actiesysteempje. Eigenlijk heb ik dat na tien potjes nog steeds. Kan aan mij liggen, maar ik heb moeite met het combineren van enerzijds het voorzien van mogelijke acties van mezelf én van de anderen en anderzijds het volgordelijk selecteren van de actietegeltjes die ik wil omdraaien. Je zit continu voorbij je huidige actie te denken, zeg maar. Dat is inherent aan strategische spellen uiteraard, maar in dit geval slaat mijn hoofd soms op hol bij het moeten bedenken welke acties er over pakweg twee of drie beurten mogelijk worden, en of de anderen in de tussentijd niet reeds een tussentelling veroorzaken. Als je dit niet goed ziet, kun je jezelf in een zinloze beurt manoeuvreren, wat in een race als Wolven best dodelijk kan zijn. Of je bereidt een fantastische beurt voor die nooit meer plaats zal vinden omdat een onzalige tegenstander alles in de war gooit en het einde van het spel veroorzaakt.
Afijn, als je dat plannen en selecteren van je acties een beetje in de vingers krijgt, dan speel je samen een boeiend, interactief en behoorlijk gemeen spelletje dat ook nog eens uitpakt als een nekbrekende race. Eigenlijk haat ik dit spelletje om die reden een beetje. Ik zit continu te bedenken wat de beste plekjes zijn waar ik heen kan, of ik daar of toch juist ergens anders een hol wil bouwen, welke punten ik kan pakken bij de gebiedstellingen… ik heb daarbij geen beurt te verliezen want de anderen zijn in hetzelfde gebied actief en soms handiger danwel gemener dan ik.
Je hebt veel keuzes en weinig tijd. De wolven rennen in het rond, vermeerderen zich, pikken je schuilplaatsen in, staan ineens voor je neus en duwen je ergens heen waar je niet wilt zijn… alles ligt open en bloot op tafel en toch kun je maar moeilijk inschatten wat je medespelers gaan doen. In elk spel word ik weer onaangenaam verrast door wat anderen ineens uithalen. En haal ik zelf ineens streken uit die ik niet verwacht had te zullen uithalen. Staat iemand heel even zwak? Uithalen met je roedel! Zie je een gebiedstelling nabij? Posities innemen en door!
Na tien potjes hebben wij nog geen idee van een zogeheten ‘winnende strategie’, of van ‘overheersende tactiekjes’. Nou ja, ‘wij’... dat wil zeggen… mijn zoon wint eigenlijk te vaak naar mijn smaak, dus hij zal het wel weten, maar ikzelf ben er nog niet achter en ben een prutser van een wolf. Ik heb wel al een keer gewonnen met veel prooi achter mijn kiezen en enkele holen op het bord, maar hoe ik dat nou precies deed? En heb al meer dan eens verloren van een speler die juist bijna al zijn schuilplaatsen aan het bouwen was en daarmee met zijn wolven aan het eind bijna alles kon. Of van iemand die eigenlijk precies deed wat ikzelf ook van plan was, maar dan in een veel handiger volgorde.
Mijn zoon pakt liefst zoveel mogelijk wolven en schuilplaatsen van anderen af en is daar al stevig succesvol mee geweest, en mijn vrouw heeft al eens gewonnen door juist zoveel mogelijk conflicten te vermijden en gewoon rustig te blijven focussen op het bouwen voor de punten. Wat ik met dit alles maar wil zeggen, is: je kunt op allerlei manieren winnen.
Complexiteit, spelersaantal en speelduur
Het spel is eenvoudig uit te leggen en te spelen. Het regelboekje werkt prima. De 14 jaar op de doos… mijn 11 jarige kan prima overweg met de mechanismen. En hij is beter dan ik in staat een ander pijn te doen op het speelbord. Ik zou dus zeggen: vanaf 10 jaar, mits al wat wolveneelt op de ziel.
Speelduur is zeer prettig en bij lange na geen 75 minuten. Ik zou het zelfs bijna een 'opvuller' kunnen noemen, want het spel is voorbij voor je het door hebt. Als je denkt rustig en stap voor stap je hele roedel te kunnen laten groeien en bloeien, vergeet dat maar. Wolven is een spel met een momentum dat je meteen moet pakken.
Met zijn tweeën kun je Wolven prima spelen, maar dan is de interactie ietwat suf want immers alleen op elkaar gericht. Met drie komt dit spel heel goed uit de verf en met vier of vijf wordt het misschien iets té chaotisch allemaal. Daar kún je van houden natuurlijk.
Herspeelbaarheid
De herspeelbaarheid lijkt me behoorlijk groot. De onderlinge strijd zorgt natuurlijk voor steeds wisselende situaties. Voordeel van directe interactie: het is mensenwerk, derhalve niet altijd rationeel en dus altijd verrassend. Ik zie ons dit met enige regelmaat spelen. Tenzij dat speleinde op den duur al te voorspelbaar wordt, bijvoorbeeld omdat de speler die het spel uitmaakt, altijd wint. Ik zeg niet dat dat zo is. En sowieso zijn wij daar nog niet, gelukkig.
Conclusie
Wolven is een erg mooi, snel en pittig spel, boordevol directe interactie en spanning en met verschillende paden naar succes. Je vormt razendsnel een hechte roedel die steeds meer kracht krijgt, je kiest de beste posities in het gebied en slaat op het juiste moment je slag voor de meeste punten… als andere wolven je tenminste niet nét voor zijn.
