Bordspelmania

Je kunt dit jaar van 3 tot 6 oktober naar Essen voor de geweldige spellenbeurs Spiel. Een dag eerder verzamelde de spellenpers voor een korte persconferentie en een lange rondgang door de Novelties Show. Tussendoor was er tijd voor de prijsuitreiking van de prestigieuze spellenprijs Deutscher Spiel Preis. Het geheel werd netjes aan elkaar gepraat door bedrijfsleidster Carol Rapp en communicatieverantwoordelijke Robin De Cleur van het organiserende Merz Verlag.
De cijfers voor Spiel 2024 ogen geweldig. Een dag voor de opening van de beurs was de verwachting dat er zo’n 200000 bezoekers zouden afzakken naar de beurs voor veel spelplezier. Dat is een mooie vooruitgang ten opzichte van de 193000 van vorig jaar. De kaarten voor een meerdaags beursbezoek waren al enkele dagen uitverkocht. Tien minuten voor de persconferentie werd ook het laatste dagticket voor donderdag verkocht. Voor vrijdag bleven nog een handvol kaartjes over. (In de loop van de dag werd ook al aangekondigd dat er geen tickets meer beschikbaar waren voor vrijdag en een dag later was ook zaterdag uitverkocht. Jammer voor de late beslissers!)

Of de schaarste aan tickets zal leiden naar een rush op kaartjes in de komende jaren, moeten we nog afwachten. Maar de kans bestaat dat tickets bemachtigen de komende jaren een dingetje wordt.
Voor de editie van 2024 meldden zich 923 exposanten aan uit 52 landen van 5 continenten. Ook hier wordt gesproken over een stijging. Een pientere journalist diepte echter uit zijn archieven op dat er in 2018 of 2019 meer dan 1200 exposanten aanwezig waren. Vanuit de organisatie werd meteen gemeld dat men rekent vanaf corona…

Ik vermoed dat men op vlak van het aantal continenten aan een maximum zit. De kans dat er de komende jaren een exposant komt opdagen uit Antarctica lijkt me eerder gering. Hoewel, met de opwarming van de aarde…


Op Spiel worden dit jaar 1562 nieuwe spellen voorgesteld. Daarvan waren er 756 te zien op de Novelties Show.
Ondertussen weten we natuurlijk dat er bij de nieuwigheden altijd versies in verschillende talen zitten. Bovendien zitten er ook vaak nieuwe versies of herwerkte versies bij de nieuwe titels. Wat het exacte aantal nieuwe titels is, zullen we wellicht niet direct weten. Maar dit is zeker: teveel om alles gespeeld te krijgen tegen de volgende editie van Spiel.

Een leuk dingetje voor de bezoekers: er wordt stevig verder gewerkt aan de app. Dit jaar zijn er een aantal nieuwe features. Zo kan je meerdere tickets in de app steken, je kunt nieuwe releases filteren en je route bepalen van het ene spel naar het andere. Leuk. Snel downloaden als je dat nog niet deed.

Op Spiel is er ruimte voor meer dan spellen ontdekken en spelen. Zo zijn er de SPIEL.talks. Het thema dit jaar is duurzaamheid. Op vrijdag wordt er gesproken over het thema in 8 themagebieden. Er zijn 17 internationale sprekers. De belangrijkste vraag: hoe kan de spellenwereld duurzamer worden?
Een persconferentie op Spiel kan niet zonder wat cijfers over de spellenverkoop (in Duitsland). Altijd interessant voor een cijferfreak (zoals ik er één ben).
De markt van het speelgoed verloor het voorbije jaar 4,9% aan omzet. Voor het segment van spellen en puzzels was het verlies beperkt tot 0,1%. Al bij al blijft onze hobby dus populair.
Bij wat extra vragen werd meteen verwezen naar Herman Hutter (van Hutter Trade en Huch) die voorzitter is van het verbond van speluitgevers.
De daling van het segment spellen en puzzels is te wijten aan de puzzels. Die verliezen 6,8% omzet. Daarentegen winnen de spellen 0,9%. De puzzels maken zo’n 8% uit van het segment waardoor het gemeenschappelijke verlies beperkt blijft tot 0,1%.
Het verlies van de puzzels lijkt behoorlijk logisch. Na corona hebben de consumenten weer andere bezigheden die hun tijd innemen.
De winst van de spellen wordt vooral gerealiseerd door de kidults, de volwassen die spellen spelen. Wij, dus.
Nog wat leuke weetjes:

• In Duitsland werden vorig jaar zon 70 miljoen spellen verkocht met een gemiddelde verkoopprijs van €13. Dat maakt een totale omzet van zo’n €900 miljoen. Tien jaar geleden lag dat nog rond €500 miljoen.
• Er wordt verwacht dat de jaarlijkse omzet van de spellenbranche wereldwijd zou kunnen stijgen van €24 miljard naar €32 miljard binnen enkele jaren.

Bij de vragenronde kwam er nog de interessante vraag of de organisatie plant om de beursvloer uit te breiden met hallen 7 en 8. Een voordeel zou zijn: er kunnen meer uitgevers komen die meer spellen komen voorstellen. Maar de nadelen zijn ook niet min: de hallen worden nu gebruikt om de bezoekers comfortabel te laten samenkomen voor beurstijd. Bovendien moeten er ook voldoende uitgevers zijn om de hallen gevuld te krijgen.
Na de vragen was het tijd voor de prijsuitreiking van de Deutscher Spiele Preis.

De Deutscher Spiele Preis biedt al jaren een degelijk overzicht van wat het voorbije jaar meer dan de moeite was om te spelen. De prijsuitreiking van deze mooie prijs sloot gewoon aan bij de persconferentie. De presentatie was in handen van Alea, zanger van Saltatio Mortis, de man die dit jaar de affiche van de beurs sierde. Deze artiest blijkt ook een groot spellenliefhebber te zijn.
De Deutsche Kinderspiele Preis gaat dit jaar naar Die magischen Schlüssel. In het spelletje proberen 2 tot 4 spelers vanaf 6 jaar om robijnen te verzamelen. Daarbij dobbelen ze om een schatzoeker op pad te sturen. Op elk veld waar de schatzoeker eindigt kan die beslissen om een sleutel te nemen om de schatkist te openen. Maar, slechts de helft van de sleutels werken...
Ik heb weinig kinderspellen gespeeld in het voorbije jaar. Vergelijken is dus moeilijk. Maar Die magischen Schlüssel is een heel knap spel voor oud en jong. Je moet er kansen overwegen maar je kan evengoed rechtoe rechtaan dobbelen en jagen naar schatten. Knappe winnaar.
Ik heb nog geen informatie over een Nederlandstalige editie, maar ik kan mij niet voorstellen dat dit spel niet opgepikt wordt door een uitgever uit ons taalgebied.

De Deutscher Spiele Preis gaat naar Forrest Shuffle. 2 tot 5 spelers werken aan een prachtig woud dat ook nog eens punten oplevert.
De tweede plaats gaat naar Sky Team. Het brons is voor Het witte kasteel.

Ik vermoed dat er weinig lezers zullen zijn die deze keuze betreuren. Na een eerste proefpotje gaat zowat iedereen overstag voor het prachtig vormgegeven spel dat bovendien ook vlot en aangenaam speelt.3

De Novelties Show biedt aan de persfotografen de kans om veel nieuwe spellen netjes op de gevoelige plaat te krijgen. De voorbije jaren bleef deze tentoonstelling gedurende enkele beursdagen staan. Dit jaar werd alles opgesteld in hal 8. Na 17u sloot de tentoonstelling en werd alles vrijgemaakt om de dag erna te dienen als ontvangstzaal.

We bezorgen jullie enkele foto's. Willekeurig en zonder oog voor trends en highlights.


In de 'Forbidden'-reeks is er een nieuwe titel: Forbidden Jungle. Aliens teisteren de jungle. De spelers moeten samen proberen te ontsnappen. Iets voor White Goblin Games?

Rajas of the Ganges krijgt een kaartversie met Rajas of the Ganges: Cards & Karma. Het kleinood komt in een viertalige editie waaonder het Nederlands. Liefhebbers van het Rajas moeten dit testen.

Niels Pieterse straalde (zoals gewoonlijk) bij zijn nieuwe spel Ice Hike. Hij blijft op zijn eigen tempo aan de weg timmeren. Geweldig, natuurlijk.

Nog talent van eigen bodem. Jumping Turtle Games presenteert Silly Seance van Ally Steven Severi (o.a. Baby Blues en The Snitch).

Spel of puzzel? Micromacro wordt uitgebreid met een puzzel van 500 stukjes. Als je alles in elkaar gestoken hebt, kan je nog op zoek naar een aantal figuren met de opdrachtenkaart. Voorlopig in Duits, Frans en Engels. Wie weet puzzelt WGG aan een Nederlandstalige versie.

Liefhebbers van Takenoko zullen wellicht wat ontgoocheld zijn over de ondragelijke lichtheid van Takenokolor. Antoine Bauza en Corentin Lebrat staken een instap-roll&write in elkaar die wel bijzonder licht is. Je rolt met stiften (zie pick-a-pen maar dan niet met potloden maar stiften), kiest een stift en kleurt één vakje. Wie eerste een bamboe gevuld heeft, krijgt daarvoor punten. Verdere blaadjes verwachten iets meer keuzes maar de 8+ op de doos is fel overdreven.

Kosmos brengt een familieversie van The Crew: Die Crew Family. Voorlopig werden nog geen anderstalige versies aangekondigd, maar wie weet heeft 999 Games een mogelijkheid om deze ook te gaan doen.

Een wat vreemde combinatie: zombies en Monty Python. Als het maar gek genoeg is.


Er volgt nog een verslag van een dagje Spiel. Later bezorgen we jullie nog een eigenzinnig fotoverslag van de andere beursdagen.

Ik kom al jaren op spiel. Dit jaar voor het eerst op de donderdag geen ticket kunnen bemachtigen dus toen maar een cultureel dagje ervan gemaakt. Vrijdag was ik er wel, maar wat een ongelooflijke drukte. Het leek ook wel of er minder tafels waren. Ik denk dat dit jaar de laatste keer spiel voor mij is. Het wordt mij te massaal, te druk. Jammer.

Een mens heeft eigenlijk twee of meer dagen nodig om genoeg gezien te hebben op Spiel. Dit jaar zat er maar één dag in voor mij, waardoor het verslag vooral losse flarden zijn.

Essen is voor ons zo’n 3 uur rijden. Tegen 6u waren we dus onderweg. De rit liep vlot tot aan de beurs. Voor de laatste anderhalve kilometer hadden meer dan 45 minuten nodig, waardoor we even voor 10u op de beurs waren. Het wordt toch eens tijd om de verkeersstroom in de buurt van de Messe te bekijken. Het moet toch mogelijk zijn om het verkeer te leiden zodat iedereen vlot naar een parkeerplaats gebracht wordt.
Als je ingang oost neemt, kan je makkelijk binnen aanschuiven. Er is de inkomhal en hallen 7 en 8 om de bezoekers comfortabel binnen te laten.
De mensenmassa schuift rustig de hallen in. Vlot aan een rondgang beginnen zit er niet in. Maar het viel ons op dat een kwartiertje na opening het volk behoorlijk verdeeld was en dat je overal behoorlijk vlot doorheen kon. Toch opvallend, gezien de tickets voor donderdag uitverkocht waren. Ik neem aan dat er dus zo’n 50000 bezoekers aanwezig waren. In de loop van de dag is het ons ook nooit opgevallen dat er ergens een opstopping was. Maar misschien hebben anderen slechtere ervaringen, hiermee.
Hal 3 werd dit jaar gevuld met expertspellen. De gemiddelde stand was dus merkelijk kleiner dan de voorbije jaren toen Kosmos en Asmodee nog grote stukken van deze hal innamen.
Een immense rij wachtenden schoof aan bij Devir. Deze Spaanse/Amerikaanse uitgever veroverde de voorbije jaren de harten van veel spellenliefhebbers met pareltjes als De rode kathedraal en Het witte kasteel. De wachtenden stonden in de rij voor voorbestellingen van Daitoshi. Wondermooi, behoorlijk zwaar en goed onthaald. We hebben het spel niet bestudeerd. We krijgen later ongetwijfeld de kans voor een test.
We stopten even bij Deep Print Games, een ontwikkelstudio bij Pegasus. Intarsia komt later bij 999, dus konden we die even laten. We probeerden het snelle Roaring 20s.
In het spel bieden de spelers om dino’s binnen te halen. Elke dino heeft een getal. Doel van het spel: opeenvolgende rijen van getallen maken, liefst zo lang mogelijk.
Het bieden gebeurt met eten en drinken of diamanten op jouw handkaarten. Als je uit de biedronde stapt, mag je een kaart kiezen waarmee je later weer kan gaan bieden.
Roaring 20s is eenvoudig en zorgt voor 20 minuutjes speelplezier. We probeerden het spel op de beurs met z’n 3. Een latere speelsessie met 5 leerde dat het niet ideaal is om dit spelletje met een groot aantal spelers te spelen.

Op naar 2F-Spiele. Friedemann Friese maakte een nieuwe versie van Freie Fahrt. Deze keer speelt die in de VS. Powergrid: Outpost is een thematisch herwerking van het gekende Hoogspanning. Helemaal nieuw is het kaartspel Fischen.
Fischen is een klassiek kaartspel: er wordt een kleur gespeeld. Spelers moeten de kleur bekennen. Indien dat niet kan, mogen ze een andere kleur spelen of kopen.
Het bijzondere van Fischen is dat je aan deckbuilding doet. De kaarten die je verzameld hebt in de gewonnen slagen, gebruik je om de volgende ronde te spelen. Heb je te weinig kaarten, dan vul je aan vanaf de trekstapel. En dat is helemaal niet erg, want in de trekstapel zitten almaar betere kaarten. Na 8 rondes eindigt het spel. Wie meest punten scoorde, wint het spel.
We zijn er nog niet helemaal uit of dit spel helemaal ok is. De basis voelt goed aan. Maar we hadden het gevoel dat je vooral moet scoren op het einde van het spel. Dat betekent dat je halverwege het spel zo weinig mogelijk slagen moet halen, om de laatste rondes met geweldige kaarten te kunnen spelen.
Kaartliefhebbers: probeer Fischen. En laat me weten wat je ervan vindt.
De tijd gaat snel voorbij als je wat rondsnuffelt. Tegen 13u gingen we een hapje eten en liep ik even tot bij de auto om er wat spellen te halen die ik verkocht op de Auction List. Onderweg naar daar maakte ik een praatje met Henk Rolleman die wat tips gaf.


Na de middagstop liepen we langs hal 5. Bij Horrible brengt men o.a. Spotlight. Het spel is bijzonder omdat je speelt op een zoekplaat met een schijnwerper. De zoekplaats is behoorlijk donker, maar als je er jouw witte papieren schijnwerper achter steekt, verschijnen alle figuren in het licht. De spelers gaan op zoek naar bepaalde figuren en geven aan hoeveel keren ze die figuur zagen. Hoe dichter je bij het juiste aantal komt, hoe meer punten je scoort. Een overschatting levert niets op. Spotlight wordt coöperatief gespeeld maar het spel heeft ook een goed speelbare competitieve variant.
Even voor 15u waren we aanwezig voor de handel op de Math Trade plaats in hal 7. In het begin gaan er heel wat transacties heel vlot, maar dan begint de moeilijke zoektocht voor de laatste handeltjes. Uiteindelijk lukte niet alles, waardoor ik een ruil moest doorschuiven naar een vriend die er zaterdag weer bij was.
Bij Abacus kochten we Camargue en Up or Down, beide tips van Henk. Camargue is een eenvoudig tegellegspel waarin je punten scoort bij elke tegel. De tegels horen bij één landschapsgebied (lavendel, water, graan, stad). Je krijgt de punten van het aantal velden van het type waar jouw tegel bij hoort vermenigvuldigd met het aantal zijden die raken aan andere tegels.
De doos is aantrekkelijk en het spel is best aangenaam als familiespel. Als je een Carcassonneliefhebber bent, zal je waarschijnlijk wat ontgoocheld zijn door de beperkte mogelijkheden. De geluksfactor is ook wel wat groot. Maar Camargue wint zeker een punt door de prachtige doos.

Up or Down is een abstract set-collection spelletje. Centraal op tafel liggen enkele kaarten in oplopende volgorde. Elke beurt leg je een kaart tussen twee andere waar ze tussen past en je kiest één van de twee naburige kaarten die je in jouw scoregebied legt. De tweede kaart die je in rijtje legt bepaalt of je almaar hoger zal gaan of almaar lager. Je mag tot drie rijtjes verzamelen. Kan of wil je een kaart niet leggen, dan verwijder je een rijtje en scoor je 1 punt per kaart. Bij het einde van het spel scoor je voor elke rijtje het aantal kaarten x het aantal kaarten van de kleur die meest voorkomt in die rij.
Up or Down speelt behoorlijk venijnig Te vroeg drie rijen opbouwen, kan ervoor zorgen dat je later mooie punten laat liggen omdat één rij weg moet.
We zullen het spel met plezier opnieuw spelen, maar wellicht is vijf spelers wat te veel. Bovendien mocht de speelduur net wat korter.

Bij Schmidt leende het tapijt zich uitstekend voor een vlot kaartspelletje. In Passt Nicht probeer je jouw handkaarten af te leggen om bij het einde geen strafpunten te krijgen, maar je probeert evengoed om kaarten open voor jou te leggen omdat die wel punten opleveren.


In een speelbeurt leg je een kaart. Als die niet past (kleur en getal verschillen van de kaart in het midden), mag je ze voor je leggen. Past ze wel (kleur of getal zijn gelijk), moet je ze in het midden leggen. Je mag alleen zeggen dat de kaart niet zal passen als er geen enkele passende kaart zichtbaar is. Als je een kaart open legt, neem je een nieuwe kaart op handen. Als je een kaart in het midden legt neem je geen nieuwe kaart.
Fijn tijdverdrijf omdat je de kans hebt om anderen te dwingen om mooie kaarten af te gooien. Als je de kleur of het getal van de kaart in het midden immers kan sturen zodat een tegenstander een openliggende kaart heeft die past, dan snoep je die veel punten af.


Dog Agent is een variant op het geweldige Dog. In deze variant is een deel van de weg die je aflegt geheim. De pionnen worden hier gedraaid, zodat je de kleur niet meer ziet. De actiekaarten zijn anders dan in het basisspel.
Anders, maar zeker niet beter. We waren het er allemaal over eens dat deze Dogvariant niet in de collectie hoeft te komen. Daarvoor is het teveel een matige variant van het basisspel.
Onze rondgang eindigde met een partijtje Hitster. Het partyspel blijft geweldige ambiance, maar de stand van Jumbo was iets te lawaaierig om de liedjes goed uit de smartphone te horen komen.

Uiteindelijk zochten we onze weg naar buiten waarbij we langs de geweldige Paul Mulders kwamen. Zijn uitgeverijtje H-Town Games had wat pech met de levering van Dibs. De levering zat 14 dagen vast bij de douane waardoor er op donderdag nog geen verkoop van het spel kon zijn. Op vrijdag zou het probleem van de baan zijn.

Het voelde wat vreemd aan om slechts één dag Spiel mee te maken. Daardoor kregen we helemaal niet het gevoel dat we gestructureerd de beurs afgewerkt hadden. Toch konden we ons niet van de indruk ontdoen dat we veel gezien hebben. Wat we misten, halen we de komende weken en maanden wel in.
Ook nog dit: ik zag heel vaak over het hoofd om foto’s te maken. Jammer. Ik doe de volgende keer beter mijn best.

Als uitsmijter bezorg ik nog wat foto's.
Zelfs op dag 1 raken spellen uitverkocht...
Akropolis is op zich al een prima spel. Dit jaar komt er een uitbreiding Athena bij.
Micromacro blijft volk lokken.
Quoridor en Pac-Man zijn toch zeer verschillende dingen. Ik vraag me af op Pac-Man fans blij zullen zijn als ze deze Quoridorvariant spelen.
Mijn smurfin bij de Smurfin.
Een ongeluk is zo gebeurd. Het blijft oppassen op Spiel!

Leuk verslag!

Ik heb inmiddels een videoverslagje gemaakt van mijn bezoek aan Spiel. Het verslag in Spelmagazijn volgt nog.
Spelmagazijn - Spiel 2024

Rubik schreef: zo 06 okt 2024, 21:38 Leuk verslag!

Ik heb inmiddels een videoverslagje gemaakt van mijn bezoek aan Spiel. Het verslag in Spelmagazijn volgt nog.
Spelmagazijn - Spiel 2024

Iemand die weet welk spel er in minuut 3 van het verslag in beeld komt?

animal82 schreef: zo 06 okt 2024, 22:36

Rubik schreef: zo 06 okt 2024, 21:38 Leuk verslag!

Ik heb inmiddels een videoverslagje gemaakt van mijn bezoek aan Spiel. Het verslag in Spelmagazijn volgt nog.
Spelmagazijn - Spiel 2024

Iemand die weet welk spel er in minuut 3 van het verslag in beeld komt?

Volgens mij is dit Bolt Action: https://boardgamegeek.com/boardgame/127493/bolt-action. Deze stond in Hal 5.

Nautilus schreef: ma 07 okt 2024, 10:06

animal82 schreef: zo 06 okt 2024, 22:36

Rubik schreef: zo 06 okt 2024, 21:38 Leuk verslag!

Ik heb inmiddels een videoverslagje gemaakt van mijn bezoek aan Spiel. Het verslag in Spelmagazijn volgt nog.
Spelmagazijn - Spiel 2024

Iemand die weet welk spel er in minuut 3 van het verslag in beeld komt?

Volgens mij is dit Bolt Action: https://boardgamegeek.com/boardgame/127493/bolt-action. Deze stond in Hal 5.

Bedankt voor de reactie!

Mijn eerste mijmeringen, gespeelde en aangeschafte spellen: Klik hier!

Komende tijd zullen naast de donderdag ook de andere dagen langs komen.

Verslagje en mini-reviews:
https://jerresblog.wordpress.com/2024/10/08/spiel-2024/

Bedankt voor het leuke fotoverslag. Ik heb er vier dagen spellen uitgeprobeerd en ik zie dat we alleen in roaring 20's een overlap hebben (mijn demo was met 6 spelers en deed dezelfde observatie). Dit laat maar weer zien hoe enorm deze beurs is en hoe veel er te beleven valt!

Ik ben trouwens erg te spreken over de subtiele en minder subtiele veranderingen die de organisatie van de beurs gemaakt heeft dit jaar. De picknickbanken en food-trucks buiten zorgden voor een uitstekende lunch-atmosfeer en kortere rijen en de cosplay-tickets zorgden voor een aantal kleurrijke en wonderbaarlijke vertoningen. Ook de beurs binnenkomen ging zo veel soepeler dan de afgelopen jaren. Geen duits schreeuwende beveiligers met megafoons en dat soort ellende. Ik weet nog die keer dat de math trade buiten ontruimd werd en de politie gebeld omdat de beveilging dacht dat er een protest gaande was.

Misschien dat jullie daar anders tegenaan kijken, maar ik proef een verschuiving van puur een "kopen kopen kopen" handelsbeurs naar een "viering van bordspelcultuur" conventie. Op gelijke voet zette de organisatie een duitse metal-dude en een knuffelbare kat genaamd Meeps in als mascottes voor deze beurs, twee uitersten die wat mij betreft de volle breedte van het SPIEL publiek vertegenwoordigen.

Bij de vragenronde kwam er nog de interessante vraag of de organisatie plant om de beursvloer uit te breiden met hallen 7 en 8. Een voordeel zou zijn: er kunnen meer uitgevers komen die meer spellen komen voorstellen. Maar de nadelen zijn ook niet min: de hallen worden nu gebruikt om de bezoekers comfortabel te laten samenkomen voor beurstijd. Bovendien moeten er ook voldoende uitgevers zijn om de hallen gevuld te krijgen.
Na de vragen was het tijd voor de prijsuitreiking van de Deutscher Spiele Preis.

Dus ze verwachten een groeiende markt (= meer vraag en aanbod; uitgevers en bezoekers dus). Ik zou niet weten hoe ze dat willen doen en hal 7 niet er aan toe te voegen. Of de hoek met Chinese spammers eruit te vegen, die niks te zoeken hebben op een consumentenbeurs. Of natuurlijk nog meer geld vragen voor een stand, zodat de kleine uitgevers het maar opgeven en het nog meer een Asmodee show wordt.

Wat bedoel je met de Chinese spammers precies?