De capibara of waterzwijn is een knaagdier, beste mensen. De naam "capibara" komt uit het Guaraní en betekent heer van het gras. Daarmee wordt verwezen naar de lage oeverbegroeiing van moerassen, rivieren en meren, hun natuurlijke biotoop. Zo leert ons wikipedia. Als je nu met elkaar capibara’s wil ruilen (swappen dus), krijg je Swapybara. En dat is precies wat we in Swapybara zullen doen: capibara’s (Capybara is de Engelse schrijfwijze) met elkaar ruilen.
Swapybara is een kaartspel dat in drie ronden wordt gespeeld. Het doosje bevat 32 kaarten: 8 wijskaarten, 8 waardekaarten (waarde -1 tem 6) en maar liefst 16 overzichtskaarten (in 3 talen: Engels, Frans en Nederlands). Naast 1 beurtentableau zitten er nog vier fiches in het doosje: 1 startspelerfiche, 1 beschermingsfiche, 1 “1”-fiche en 1 “6”-fiche.
Iedere speler krijg een overzichtskaart in de gewenste taal en een wijskaart. De wijskaart legt hij met het rode vierkant met zwart kruisje naar beneden voor zich neer. Pen en papier (niet meegeleverd) worden bij de hand gelegd om de score te noteren.
De waardekaarten worden geschud en iedere speler krijgt een kaart. In een spel met vier spelers (met minder dan vier kan je Swapybara niet spelen) wordt nog één waardekaart gedekt in het midden gelegd. Overgebleven kaarten worden gedekt terug in de doos gelegd.
Het beurtentableau, en de vier fiches worden in het midden van de tafel gelegd. De speler die het eerst jarig is, is startspeler. Hij neemt de startspelerfiche en legt die op het veld 1 van de beurtentableau. Als hij weer aan de beurt komt, verschuift hij de fiche naar veld 2, enz. Als iedere speler drie beurten heeft gekregen, eindigt de ronde. In totaal zijn er drie ronden, dus negen beurten.
In een spelersbeurt zijn er twee stappen. Eerst vraag je aan een speler om te ruilen. De andere speler aanvaardt of weigert de ruil volgens de spelregels van zijn eigen kaart. Accepteert de andere speler de ruil dan moet je jouw kaart aan hem geven en krijg jij de kaart van die speler. Weigert de speler de ruil, dan wordt er niet geruild.
Belangrijk hierbij is, dat er tijdens het spel niet over de waarde van de kaart mag gepraat worden. Je mag ook de waarde van jouw kaart niet aan andere spelers laten zien.
Op de overzichtskaart vind je de regels die de kaarten volgen bij het ruilen. Wie bijvoorbeeld een kaart met waarde 4 heeft, moet sowieso de ruil aanvaarden. Heb je een kaart met waarde 2 dan moet je de ruil weigeren. De kaart met waarde 5 zorgt ervoor dat je enkel met jouw buren mag ruilen. Zo heeft iedere kaartwaarde een eigen regel.
In stap 2 in een spelersbeurt, draai je jouw wijskaart naar de gevraagde speler. Je mag namelijk geen tweemaal na elkaar aan dezelfde speler vragen om te ruilen. Door de wijskaart naar die speler te draaien onthoud je wie je als laatste gevraagd hebt.
In een spel met vier spelers kan je ook ruilen met de gedekte kaart die in het midden ligt. Je mag dit echter maar eenmaal per ronde doen. Om aan te geven dat je hier al gebruikt hebt van gemaakt, draai je jouw wijskaart met het rode vierkantje met het zwarte kruis naar boven. Als je ruilt met de gedekte kaart in het midden, hoef je geen rekening te houden met de regels van beide kaarten.
Na drie spelersbeurten eindigt de ronde. Is de kaart met waarde nul in het spel, dan maakt de eigenaar van deze kaart zich bekend en ruilt hij die kaart met een andere speler naar keuze. Daarna draaien alle spelers hun waardekaart om zodat iedereen kan zien hoeveel elke kaart waard is. De waarde van de kaart zijn ook de punten die elke speler deze ronde behaalt heeft.
De speler met de kaart waarde 0 krijgt naast nul punten, ook de beschermingsfiche voor de volgende ronde. Hij kan dus geen twee ronden na elkaar gekozen worden om te ruilen met de nul-kaart.
De spelers met de waardekaarten “6” en “-1” krijgen naast die punten ook de bijhorende fiches. Hebben ze de volgende ronde opnieuw dezelfde waardekaart dan is de “6”-kaart -1 punten waard en de “-1”-kaart zes punten.
Vooraleer de volgende ronde start mag de speler die de waarde “1”-kaart in zijn bezit had, eerst een kaart kiezen vooraleer de kaarten worden geschud en onder de spelers verdeeld. De speler die de vorige ronde de hoogste score behaalde, wordt de nieuwe startspeler.
Wie na drie ronden de meeste punten heeft, wint Swapybara.
Swapybara is een eigen spel van 999 games, geen heruitgave of vertaling dus. Vandaar de spelregels en overzichtskaarten in drie talen. De auteur Stan Van Rooijen is met Swapybara niet aan zijn proefstuk toe. Het onvolprezen Locus is ook van zijn hand.
Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen. Swabybara kon me niet bekoren. Vooreerst heb je minstens vier spelers nodig, liefst meer (kan tot acht spelers) om het ding te spelen. Het thema is op het spel gekleefd. Je moet natuurlijk iets op de kaarten zetten om het spel op te leuken. Dus waarom geen capibara’s nemen dan? Kaarten met gewoon een waardeaanduiding (-1 tem 6) ogen namelijk saai. De illustrator, Mike Scholten, heeft zijn best gedaan om grappige afbeeldingen te maken en is daar best in gelukt. Maar het spel aan zich heeft dus niets met capibara’s te maken.
Swapybara zou eigenlijk een deductiespel moeten zijn. Maar met vier spelers is het quasi onmogelijk te achterhalen welke kaarten er in het spel zijn en speelt geluk een te grote rol. Vanaf zes en zeker met acht spelers kan je na twee beurten bepaalde zaken deduceren waardoor de geluksfactor daalt. Toch zit er weinig strategie in en is het spel moeilijk te sturen. Je hebt weinig mogelijkheden om zelf te bepalen wat je wil doen. De waarde op de kaart kauwt jouw actie vaak voor. Je voert dan ook meestal gewoon uit.
Goed, zoek je een luchtig tussendoortje om met veel spelers (6 tot 8 spelers) te spelen dan is Swapybara een goeie keuze. Met minder dan zes spelers blijf je er best vanaf om ergernissen te vermijden. Maar dat is natuurlijk mijn persoonlijke mening. En wie ben ik?
- Swapybara (999 Games, 2026)
- Auteur: Stan Van Rooijen
- Artwork: Mike Scholten
- 4-8 spelers vanaf 8 jaar
- 20 minuten
- https://www.999games.nl/product/swapyb ... 184281512
- Adviesprijs: 12,99 euro